Ateş mumyaları, Filipinler’in Kabayan bölgesinde bulunan ve antik bir geleneğin bir parçası olarak mumyalanmış cesetlere verilen bir isimdir. Bu mumyalar, özel bir koruma yöntemiyle mumyalanmış ve dağların tepelerindeki mağaralara yerleştirilmiştir. Ancak Kabayan ateş mumyaları, şimdi yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır.
Genellikle tütsülenerek korunduğuna inanılan bu cesetlerin birçoğu dövmelerle süslenmiştir. Kabayan’daki yerel halk, bu mumyaları antik atalarının kalıntıları olarak kabul eder ve onlara derin bir saygı duyarlar. Ancak, çevresel değişiklikler ve insan müdahalesi nedeniyle bu değerli kalıntıların korunması tehdit altındadır.
Ateş Mumyalarını Koruma Çalışmaları
“Ateş mumyası” terimi, bu cesetlerin korunma yöntemlerinden gelmektedir. Tam olarak nasıl mumyalandıkları yazılı olarak kaydedilmemiş olsa da, mekinglerin uzun süre boyunca tütsülenerek korunduğuna ve bu işlemin mükemmel bir koruma sağladığına inanılmaktadır.
Mumyalanmış bedenler daha sonra Benguet bölgesindeki en yüksek dağların zirvelerindeki mağaralara yerleştirilmiştir. Ancak, yaklaşık 3.000 metre yükseklikteki soğuk dağ koşulları bile, çevresel değişiklikler, sızıntılar ve insan müdahalesi gibi etkenler nedeniyle bazı mumyaların küf ve böcekler tarafından istila edilmesine yol açmıştır.
Melbourne Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu eski mumyaların bulunduğu mağaralara çevresel izleyiciler yerleştirerek mekingleri koruma altına almayı amaçlamaktadır. Bu izleyiciler sayesinde bilim insanları, nem ve sıcaklık gibi değişiklikleri izleyebilecek ve mumyaları korumak için en uygun eylem planını belirlemeden önce gerekli verilere sahip olacaklardır.
Ateş Mumyası Olan İlk Kişi 12. Yüzyılda Yaşamış
200’den fazla insan yapımı mezar oyukları tespit edildi ve bunların 15’inde korunmuş insan mumyaları bulunuyor. Araştırmacı Sarah Soltis, ekip ateş mumyalarının geleceğini güvence altına alma konusunda umutlu olsa da, diğer araştırmacılar hala bu ürkütücü kalıntıların tarihini bir araya getirmeye çalışıyorlar. Kabayan mumyalama sürecinin sırları sadece ağızdan ağıza aktarıldığı için, geleneğin sona ermesi birçok detayın da kaybolduğu anlamına geliyor.
Örneğin, hiç kimse tam olarak kaç mumya olduğunu ya da mağaralarının nerede bulunduğunu bilmiyor. Geleneğin nasıl ve ne zaman başladığı da belli değil, ancak yerel efsane, ateş mumyası olan ilk kişinin 12. yüzyılda yaşamış Apu Anno adında bir hükümdar ve yarı tanrı olduğunu öne sürüyor.
Diğer pek çok ateş mumyası gibi Apu Anno‘nun bedeni de o kadar kusursuz bir şekilde korunmuştu ki vücudunu kaplayan dövmeler hala görülebiliyor. Efsanevi liderin mumyası, 1918’de istirahat ettiği yerden çalındıktan sonra Manila’da karnaval eğlencesi olarak sergilendi, ardından bir antika dükkânına kaldırıldı ve nihayet 1999 yılında Ibaloi’ye iade edildi.
Ne yazık ki, Apu Anno’nun mumyalanmış bedeni şu anda mantar sporlarıyla istila edilmiş durumda ve artık halkın erişemeyeceği bir mağarada tutuluyor. Bu sırada bilim insanları, cesedi korumaya çalışıyorlar.
Yüzyıllardır Sürdürülen Bir Geleneğin Son Kalıntıları
Mumyalar, yüzyıllardır sürdürülen bir geleneğin geriye kalan son kalıntılarıdır. Şimdiye kadar araştırmacılar Apu Anno’nun kalıntılarını doğru bir şekilde tarihlendirememiş olsalar da, diğer ateş mumyalarının radyokarbon tarihlendirmesi bazılarının 150 ila 200 yaşında olduğunu gösteriyor. Bu da Kabayan mumyalama uygulamalarının 19. yüzyıla kadar sürdürüldüğünü ima ediyor.
Prosedürün kendisi de büyük ölçüde bilinmiyor, ancak cesetlerin tuzlu suyla temizlenirken ve yanan bitkilerin dumanıyla kurutulurken “ölüm sandalyesi” adı verilen bir düzeneğe bağlandığına inanılıyor. Hangi bitkilerin kullanıldığını kesin olarak bilen yok, ancak yerel yerli yaşlılarla yapılan görüşmeler, antimikrobiyal özellikleri nedeniyle özellikle Embelia philippinensis adlı yerel bir bitkinin seçildiğini gösteriyor.
Yerel inanışlara göre mekingler, tanrılara daha yakın olabilmek için dağların tepelerine yerleştirilmiştir. Yok olmaları önlenmezse, bazıları Ibaloi’nin şimdiki ve gelecek nesillerinin başına felaket geleceğine inanıyor.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
