Havaların ısınmaya başlamasıyla birlikte, cemrenin ne zaman düşeceği de araştırılan konular arasına girmiştir. Kış mevsiminden bahar mevsimine geçilirken toprağa, havaya ve suya düştüğüne inanılan 3 adet cemre bulunmaktadır. Cemrenin düştüğü yeri ısıttığına inanılmaktadır. Şubatın son haftası ve Martın ilk haftası olmak üzere, yedi gün arayla düşmektedir.
Geçmiş yıllardan bu yana doğanın takvimi olarak bilinen bazı ipuçları, insanlar tarafından takip edilmiştir. Baharın gelişini müjdeleyen cemre düşmesi de bu ipuçlarındandır. Özellikle tarım ve hayvancılık ile uğraşan kişiler tarafından, yapılacak işleri belirleyici unsurlardandır. Cemrenin toprağa düşmesiyle beraber toprak ısınmaya ve uyanmaya başlar. Böylece atılan tohumlar harekete geçer ve bahar gelir.
Cemre Nedir? Ne Zaman Düşer?
Cemre Arapça kökenli bir kelimedir. Türkçe sözlük anlamı ise ‘’kor’’ yani ‘’ateş’’ demektir. Cemre düşmesi halk arasında sıcaklığın artması olarak bilinmektedir. İlkbahar gelmeden önce 7 gün arayla düşmektedir. Havaya düştüğü zaman hava, suya düştüğünde su, toprağa düştüğünde ise toprak ısınmaktadır. Cemrenin düşmesiyle beraber Hıdırellez ve Nevruz kutlamaları da başlamaktadır.
Bir hafta arayla düşen cemre; 19-20 Şubatta birinci cemre havaya düşmektedir. 26-27 Şubat tarihlerinde ise ikinci cemre suya düşmektedir. 5-6 Mart tarihlerinde üçüncü cemre toprağa düşmektedir.
Cemre Düşmesinin Türk Kültüründeki Yeri
Cemre düşmesi, Türk kültüründe önemli bir yere sahiptir. Kültür ve edebiyat alanında da kendine önemli bir yer bulmuştur. Cemre düşmesi için, Osmanlı zamanında divan şairleri tarafından ‘’Cemreviye’’ denilen şiirler yazılmıştır. Arap takviminde yer alan cemrenin, Türkler tarafından ne zaman kabul gördüğü tam olarak bilinmemektedir.
Kafkasya ve Anadolu coğrafyasından gelen cemre düşmesi, özellikle hayvancılıkla ilgilenen toplumlar için önemli bir yere sahiptir. Göçebe olarak yaşayan toplumlarda, kışa hazırlık olarak sonbaharda biriktirilen otların bitmeye yaklaşmasıyla, doğayı gözlemlemeleri daha da önemli hale gelmiştir. Eski Türk toplumları, doğayla ilgili gözlemler konusunda daha fazla deneyime sahiptir. Türk toplumları tarafından cemre düşmesi, yaklaşık bin yıldır takip edilen bir olaydır. 21 Mart’ta yapılan nevruz kutlamaları için cemreler takip edilmektedir. Son cemre düştükten sonra kutlama için hazırlıklar başlamaktadır.
Türk ve Altay kültüründe Mitolojide ‘’İmre ya da emire’’ adı verilen bir cinin olduğuna inanılır. İlkbaharda görülen bu cin, titrek ışıklar saçarak göğe yükselmektedir. Daha sonra buzların üzerine düşerek onları eritmekte ve oradan da toprağa düşerek toprağı ısıtmaktadır.
Isınan topraktan buhar yükselerek baharın gelişini temsil etmektedir. Toprağın, havanın ve suyun ısınması bu cinin performansına bağlanmıştır.
Bulgar toplumlarında ise ‘’Zemire’’ olarak bilinmektedir. Türk coğrafyasına Arapçadan geldiği için ‘’Cemre’’ olarak kullanılan isim, bu isimlerden benzetme yoluyla değişmiştir. Zemre, nem ve buhar anlamına gelmektedir. Tasavvufta yer alan kor ve ateş kavramlarının mecazi anlamı, yeniden doğuşu ve temizlenmeyi temsil etmektedir. Cemre bu anlamla da ilişkilendirilen bir terimdir.
Eski Araplarda ise havaların ısınmasıyla birlikte insanlar yüksek yerlere çıkıp, oralarda yaşamlarını hava soğuyana kadar devam ettirmiştir. Kış aylarına girildiğinde ise eski yerlerine tekrar dönmüşlerdir. Birçok toplumun kültüründe kendine yer bulan cemre düşmesi; havanın ısınmasını, baharın gelmesini temsil etmektedir. Bu sebeple yaşamlarındaki bazı davranışları cemre düşmesine göre ayarlamışlardır.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
