Türkiye’de boşanma davalarının en çok tartışılan konularından biri eşler arasındaki mal paylaşımıdır. Çiftlerin evlilik boyunca edindiği malların kimin üzerinde kalacağı, yıllardır süren davalara ve tartışmalara konu olmuştur. Peki boşanma halinde mal paylaşımı nasıl yapılır, hangi mallar paylaşıma girer, hangileri kişisel mal kabul edilir?
MAL REJİMİ NEDİR?
Türk Medeni Kanunu’na göre 2002 yılından sonra evlenen çiftler için yasal mal rejimi “edinilmiş mallara katılma” rejimidir. Yani, evlilik süresince eşlerin emekleriyle edindiği malvarlıkları, boşanma halinde paylaşılır.
- Edinilmiş mallar: Maaşlar, birikimler, evlilik süresinde alınan ev ve arabalar, iş gelirleri.
- Kişisel mallar: Evlilikten önce sahip olunan mallar, miras ve bağış yoluyla edinilen varlıklar.
Boşanma sonrası mal paylaşımı davasında, edinilmiş malların değeri hesaplanır ve eşler arasında yarı yarıya paylaşılır.
AVUKATA SOR: “EN ÇOK NEREDE HATA YAPILIYOR?”
Görüştüğümüz bir boşanma avukatı, mal paylaşımında en çok yapılan hataların yanlış beklentilerden kaynaklandığını söylüyor:
“Vatandaşların büyük bir kısmı ‘evlilikten sonra alınan her şey eşit şekilde paylaşılır’ sanıyor. Oysa kişisel mallar paylaşım dışıdır. Örneğin eşlerden biri evlilikten önce aldığı evin tek sahibidir, boşanma halinde diğer eş bu eve hak iddia edemez. Ancak evlilik süresince o eve yapılan katkılar hesaplanabilir.”
Avukat ayrıca, boşanma davasıyla mal paylaşımı davasının ayrı olduğunu vurguluyor:
“Taraflar boşanma davasını açarken mal paylaşımı otomatik olarak başlamaz. Bunun için ayrıca mal paylaşımı davası açılması gerekir. Bu dava boşanmanın kesinleşmesinden sonra da açılabilir.”
MAL KAÇIRMA TEHLİKESİ
Boşanma sürecinde bazı eşlerin mallarını üçüncü kişilere devrederek paylaşımı engellemeye çalıştığı görülüyor. Ancak Yargıtay, bu tür muvazaalı devirleri iptal edilebilecek işlemler arasında değerlendiriyor. Eğer eşlerden biri boşanma öncesinde mallarını kasıtlı olarak elden çıkarırsa, diğer eş mal rejiminin tasfiyesi sırasında bu mallar üzerinde hak talep edebilir.
YARGITAY’DAN EMSAL KARARLAR
- Evlilik süresinde alınan arabanın yalnızca bir eşin adına kayıtlı olması, diğer eşin hakkını ortadan kaldırmaz.
- Evlilikten önce alınan ev kişisel mal sayılır, ancak o eve yapılan kredi ödemeleri evlilik süresinde yapıldıysa katkı oranı dikkate alınır.
- Miras yoluyla alınan mallar paylaşılmaz, ancak bu mallardan elde edilen kira gelirleri edinilmiş mal olarak kabul edilebilir.
DAVALAR NEDEN UZUYOR?
Mal paylaşımı davaları bazen yıllarca sürebiliyor. Bunun başlıca sebepleri:
- Malların değerinin bilirkişilerce hesaplanması,
- Tarafların birbirine karşı iddialarını kanıtlamaya çalışması,
- İtirazlar nedeniyle davanın istinaf ve Yargıtay’a taşınması.
Bu nedenle uzmanlar, sürecin daha hızlı ilerlemesi için boşanma avukatı desteği alınmasını öneriyor.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
- Boşanma davası ile birlikte mal paylaşımı protokolü hazırlanırsa, taraflar anlaşmalı şekilde mal paylaşımını çözebilir.
- Uyuşmazlık halinde dava açılmalı ve deliller (banka kayıtları, tapu belgeleri, kredi ödemeleri) eksiksiz sunulmalı.
- Hak kaybı yaşanmaması için profesyonel destek alınmalı.
SONUÇ
Boşanma davalarında mal paylaşımı, eşler arasında en büyük anlaşmazlıkların başında geliyor. Kanun açık olsa da uygulamada her somut olay farklı sonuçlar doğurabiliyor. Hangi malın edinilmiş mal, hangisinin kişisel mal olduğuna karar vermek, çoğu zaman uzmanlık gerektiriyor.
Hak kayıplarını önlemek için tarafların doğru bilgiyle hareket etmesi ve gerektiğinde deneyimli bir boşanma avukatına danışması büyük önem taşıyor.