Tutankamon; MÖ 1332-1323 yılları arasında hüküm süren Mısır firavunu olup, Mısır tarihinin Yeni Krallığı sırasında 18. hanedanlığın son lideridir. Babası, KV55 mezarında mumyalanmış olarak bulunan firavun Akhenaton’dur. Tutankhamun’un mezarı, arkeolog Howard Carter tarafından keşfedilmiştir ve dünyanın en büyük arkeolojik keşiflerinden biri olarak kabul edilmektedir. Mezarda bulunan hazineler ise dünyada büyük bir yankı uyandırmış ve bulunan eserler Antik Mısır’ın simgesi haline gelmiştir.
Tutankamon, babası ölünce başka bir anneden olan üvey kız kardeşi Ankhesenamen ile evlenerek tahta çıktı. Saltanatının ilk yıllarında, Mısır’ın eski çok tanrılı dinine dönüş yaşandı. Çocuk kral Tutankhamun, 9 yaşında tahta çıktı ve 18 yaşında öldü. Ünlü firavunun akraba evliliğinden doğması nedeniyle birçok hastalıkla mücadele ettiği ve bu durumun ömrünü kısalttığı tahmin edilmektedir. Ancak bazı efsaneler, firavunun suikasta uğradığını veya kaza geçirdiğini öne sürmektedir.
Arkeologlar 1920’lerde Tutankamon’un Krallar Vadisi’ndeki mezarına girdiğinde bir metre uzunluğunda bir hançer bulmuştur. Tutankamon’un mezarında bulunan bu hançer, X-ışınlarıyla taranarak incelendiğinde, metal alaşımının bir göktaşından alındığı ortaya çıktı. Hançerin düşük sıcaklıkta dövülerek oluşturulduğundan şüphelenen araştırma ekibi, ayrıca hançerin Mısır’da değil, Anadolu topraklarında üretildiğini düşünüyor.
Tutankamon’un Hançerinin İlginç Özellikleri
Tutankamon’un Krallar Vadisi’ndeki mezarında bulunan hançerin bıçağı demirden yapılmıştır. Fakat Demir Çağı, firavunun ölümünden yaklaşık yüzyıl sonra yaşandığı için bu şaşırtıcı bir keşif olarak değerlendirilmiştir. 2016 yılında Chiba Teknoloji Enstitüsü’nden araştırmacılar; bulunan hançerin meteorit kökenli olabileceğini düşündüren bir araştırmanın ardından, yeni bir çalışma gerçekleştirdi. Araştırmada, hançerin yapısını tahribatsız bir şekilde incelemek için iki boyutlu kimyasal analiz yapıldı. Bu analiz, demir, nikel, manganez ve kobalt yoğunluğunun incelenmesine ve bıçağın temel yapısının haritalandırılmasına olanak tanıdı. Hançerdeki kararmış noktalarda kükürt, klor, kalsiyum ve çinko tespit edildi. Bunların dağılımı ise asıl ilginç olan kısım oldu.
Araştırmacı Arai, “Hançerin her iki tarafında da çapraz çizgili bir doku fark ettik. Bu, demir göktaşlarından olan oktahedritlere özgü Widmanstätten desenini akıllara getiriyor. Bu bizi çok şaşırtan bir an oldu.” dedi. Widmanstätten deseni, bazı metalik göktaşlarında nikelin neden olduğu göze çarpan bir etkidir. Tutankamon’un hançerinde bu desenin saptanması, hançerin oktahedrit türü bir göktaşından yapıldığını gösterir. Oktahedritler, en büyük demir göktaşı grubu olarak bilinmektedir.
Arai, konuşmasına şöyle devam etti: “Yüzeyde küçük siyah lekeler de gördük. İlk başta bunların pas olduğunu düşündük, ancak sonradan bu lekelerin genellikle oktahedrit demir göktaşlarında gözlemlenen demir sülfür olduğu ortaya çıktı.” Araştırmacılar, Widmanstätten deseninin yanı sıra demir sülfürün varlığının, hançerin nispeten düşük (950 santigrat dereceden az) bir ısıyla dövüldüğünü gösterdiğini belirtiyorlar.
Hançerin Dövüldüğü Yer Anadolu Olabilir
Hançerin nerede dövüldüğüne dair kesin bir bilgi sağlamadığından, araştırma ekibi Antik Mısır’daki diplomatik faaliyetlerin belgelendiği ‘’Amarna Mektupları’’ adlı 3 bin 400 yıllık bir dizi tablete başvurdu. Bu mektuplarda, Tutankamon’un dedesi III. Amenhotep’in Anadolu’daki Mitanni kralının kızıyla evlendiği ve bu nedenle firavuna altın kınlı demir bir hançer hediye edildiği anlatılıyordu. Bu da Tutankamon’un uzaylı hançerinin “yurt dışından” gelen bir aile yadigârı olabileceğine işaret ediyor.
Ayrıca element analizi, hançerin kabzasındaki değerli taşların, Mitanni’de yaygın kullanılan ancak Mısır’da görülmeyen bir kireç sıvayla yapıştırıldığını ortaya koydu. Arai, gelecekte yapılacak araştırmaların bıçağın kökenini daha kesin bir şekilde doğrulayabileceğini belirtti.
