Bilim insanları; Dünya’nın iç çekirdeğinin yerküreyle aynı yönde dönmediğini, durduğunu ve hatta tersi yönde dönmeye başlamış olabileceğini öne sürdü. Dünya, kabuk, manto ve çekirdekten oluşan üç ana bölümden meydana gelir. Dünyanın çekirdeği, güneş yüzeyinin sıcaklığına eşittir ve demir, nikelden oluşan metal bir toptur. Çin’deki bir üniversitede yapılan araştırmalar, dünyanın çekirdeğinin dönmesinin durakladığını ve yıllar içinde yön değiştirdiğini göstermiştir. Bu değişiklikler, navigasyonu ve günün uzunluğunu etkileyebilir, çünkü manyetik alan bu hareketlere bağlıdır.
Dünya’nın üç farklı bölümü yumurta gibi düşünülebilir; yerkabuğu yumurtanın kabuğu, manto yumurtanın akı ve çekirdek yumurtanın sarısıdır. İç çekirdek, Güneş’in yüzeyi kadar sıcaktır ve metalik bir yapıya sahiptir. Sıcaklık derinlik ve baskı nedeniyle metalik bir toptur. Bilimsel çalışmalar, iç çekirdeğin, dış çekirdekten ayrılmış sıvı metalik bir yapıya sahip olduğunu ve gezegenin geri kalanıyla senkronize olmasının gerekmediğini göstermiştir.
Her 35 Yılda Bir Yön Değiştiriyor
Nature Geoscience dergisinde yayımlanan araştırmaya göre; Plüton büyüklüğünde bir sıcak demir top gibi görünen Dünya’nın iç çekirdeği, artık gezegenle aynı yönde dönmüyor, hatta tam tersi yönde dönüyor olabilir. Dünya içindeki “gezegen içindeki gezegen” denilen iç çekirdek, sıvı metal dış çekirdeğin içinde yüzdüğü için bağımsız olarak dönebilir. İç çekirdeğin dönüş şekli, bilim insanları arasında tartışma konusudur. Yapılan son araştırma da yine bilim dünyasında tartışmalara yol açmıştır.
Pekin Üniversitesi’nden bilim insanları Xiaodong Song ve Yi Yang, depremler nedeniyle oluşan sismik dalgaları araştırarak Dünya’nın derin hareketliliğini inceliyor. Büyük depremler, Dünya yüzeyinde meydana gelir ve ortaya çıkan enerji yerin derinliklerine gider. Sismik dalgaların izlenmesi sonucu, son on yılda çok az değişiklik olduğu keşfedildi. Bulgular, Dünya’nın iç çekirdeğinin dönme işlevinin duraklamasını ve yıllar içinde döngünün bir yönden diğerine evrildiğini göstermektedir.
Depremler ve nükleer patlamalar tarafından yaratılan sismik dalgaların analizi sonucu, Dünya’nın iç çekirdeğinin yerküreyle aynı yönde dönme durmuş ve hatta ters yönde döndüğünü gösteriyor. Araştırmacılar, iç çekirdeğin dönüş şeklinin belirlenmesi için depremlerden gelen sismik dalgaları inceledi ve iç çekirdeğin “2009 yılında neredeyse durma noktasına geldiğini, ardından ters yöne doğru döndüğünü” tespit etti. Araştırmacılar, iç çekirdeğin salıncak gibi ileri geri döndüğüne inanıyor ve bir döngüsün yaklaşık 70 yıl sürdüğünü, ortalama her 35 yılda bir yön değiştiğini düşünüyorlar.
Çinli araştırmacılar, 1970’lerin başında iç çekirdeğin yön değiştirdiğini ve bir sonraki değişimin 2040’ların ortasında olacağını tahmin ediyor. Bu değişim, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi için geçen süredeki “gün uzunluğu” olarak adlandırılan değişimlere benzer şekilde bir değişimdir.
İnsanlar Üzerinde Etkisi
Dünyanın çekirdeğindeki değişiklikler manyetik alanı da etkileyecek ve bu durum, insanların navigasyonunu, günün uzunluğunu ve hatta insanların yaşamını değiştirebilecektir. Manyetik alan, Dünya’nın metal çekirdeğinin dönüş hareketi sonucu oluşan manyetik kuvvet tarafından oluşur. Geçtiğimiz yıllarda kuzey manyetik kutbunun hızla hareket etmesi, navigasyon cihazlarında değişikliklere sebep olmuştur. Manyetik alan, Dünya’nın metal çekirdeğinin dönüş hareketi sonucu oluşur. Coğrafi kuzey ve güney kutuplarıyla aynı yerde değildir. Bunlar hareket halindedir ve kuzey manyetik kutbu 1832 yılından beri Kanada’dan Sibirya’ya doğru 1.400 mil kaymıştır.
Dünyanın manyetik alanı, yeryüzünün ekseni etrafındaki dönüş hızını ve bu dönüşün uzunluğunu kontrol etmekte sorumludur. Bu dönüşte oluşan çok küçük bir yavaşlama, zamanı doğru tutmak için 1970’lerden bu yana 27 artık saniye eklenmesine ihtiyaç duyulmuştur. Dünyanın eksen dönme hızı zamanla farklılaşan iç çekirdeğin dönüşünden dolayı değiştiği düşünülür. Ancak tüm bilim insanları bu sonuçlar hakkında aynı fikirde değildir. Amerikalı jeofizikçi Dr John Vidale, Çinli bilim insanlarının açıkladığı sonuçlara şüpheyle yaklaşıyor ve Dünyanın iç kısmına ilişkin görüntümüzün hala bulanık olduğunu söylüyor. Vidale, “Bir şeyler oluyor ve sanırım bunu çözebileceğiz, ancak bu on yıl alabilir” diyor. İç çekirdeğin yüzey sakinleri üzerinde etkisi şimdilik kanıtlanamamıştır.
