Demir Kubbe; İsrailli Rafael Advanced Defense Systems şirketi ve İsrail Havacılık ve Uzay Endüstrisi tarafından geliştirilen bir taşınabilir hava savunma sistemidir. Bu sistem, 4 ila 70 kilometre arasındaki mesafelerden ateşlenen kısa menzilli roketleri ve top mermilerini durdurmak ve imha etmek amacıyla tasarlanmıştır. İsrail, Gazze ve Batı Şeria’dan gelebilecek roket ve hava saldırılarına karşı gelişmiş bir hava savunma önlemi olarak kullanmaktadır. Sistem, 2011 yılında hizmete girmiş olup, o tarihten bu yana atılan her 10 füzeden 8’ini başarıyla durdurmuştur.
Demir Kubbe, Hamas ve diğer direniş gruplarının roket saldırılarına karşı önlem almak amacıyla geliştirilmiştir. 2011’de hizmete girmesinin ardından Gazze’den fırlatılan roketleri etkili bir şekilde durdurmuş ve İsrail’in yaşam merkezini koruma amacını başarıyla yerine getirmiştir. ABD, 2011’den 2021’e kadar Demir Kubbe savunma sistemine toplam 1,6 milyar ABD doları katkıda bulunmuş ve 2022’de ek destek paketi onaylanmıştır.
Sistem ayrıca İsrail’in çok katmanlı füze savunma sisteminin bir parçası olarak konumlanmaktadır, diğer bileşenler arasında Arrow 2, Arrow 3, Demir Işın, Barak 8 ve Davud Sapanı bulunmaktadır. Gelecekte, Demir Kubbe bataryalarının Sa’ar 6 sınıfı denizde korvetlere konuşlandırılması planlanmaktadır, bu da İsrail’in açık denizdeki gaz platformlarını koruma yeteneğini artıracaktır.
Demir Kubbenin Teknik Özellikleri
Demir Kubbe sistemi, kısa menzilli roketlere ve 70 kilometre menzile sahip 155 mm topçu mermilerine karşı direnç göstermek üzere özel olarak tasarlanmıştır. Üreticisine göre, bu sistem olumsuz hava koşullarında gece gündüz aktif olarak çalışabilir ve aynı anda birden fazla tehdide karşı etkili bir şekilde yanıt verebilir.
Demir Kubbe’nin üç temel bileşeni bulunmaktadır:
Tespit ve İzleme Radarı: Bu radar sistemi, İsrail Savunma şirketi Elta ve İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii’nin yan kuruluşu olan IDF tarafından geliştirilmiştir. Bu radar, fırlatılan roketi algılar ve yörüngesini takip eder.
Savaş Yönetimi ve Silah Kontrolü (BMC): İsrailli bir yazılım şirketi olan mPrest Systems tarafından Rafael için inşa edilmiştir. BMC, bildirilen verilere göre çarpma noktasını hesaplar ve bu bilgiyi hedefin belirtilen bölge için bir tehdit oluşturup oluşturmadığını değerlendirmek için kullanılır.
Füze Atış Birimi: Sistem, elektro-optik sensörler ve yüksek manevra kabiliyetine sahip birkaç yönlendirme kanadı ile donatılmış tamir füzelerini fırlatır. Bu füzeler, Rafael tarafından üretilmektedir.
Sistemdeki EL/M-2084 adlı radar, fırlatılan roketi algılar ve izler. BMC, bu verilere dayanarak çarpma noktasını hesaplar ve tehdit algılandığında, füze ateşleyerek gelen roketi öngörülen çarpma noktasına ulaşmadan imha etme görevini gerçekleştirir. Bu entegre işleyiş, Demir Kubbe’nin etkili bir hava savunma sistemi olarak işlev görmesini sağlar.
Demir Kubbe Nasıl Çalışıyor?
Sistemin temel işlevi, karşı ülkenin içinden fırlatılan roketleri etkisiz hale getirmektir. Bu üç bileşenli sistem, radar, kontrol-komuta ünitesi ve füze fırlatıcısını içerir. İlk olarak, karşı taraftan atılan roketleri tespit etmek için kullanılır. Daha sonra, gelişmiş bir yazılım aracılığıyla roketin yolunu ve düşeceği konumu hesaplar. Bu bilgiler, en yakındaki birimden fırlatılan bir füze ile roketi etkisiz hale getirmek amacıyla kullanılır. Hamas’ın İsrail hava sahasına yönelik olarak geliştirdiği taktik, Demir Kubbe sistemini etkisiz hale getirmek için çok sayıda roket fırlatarak stratejisini içermektedir.
İsrail’in Demir Kubbe Sattığı Ülkeler
İsrail, Demir Kubbe savunma sistemi satışlarını çeşitli ülkelerle gerçekleştirmiştir. İşte bu ülkeler ve satışlarına dair bazı örnekler:
Azerbaycan: İsrail, Azerbaycan’a Demir Kubbe sistemini satmıştır. Bu satış, 2016 yılında gerçekleşmiş olup, Azerbaycan’ın Rusya’dan aldığı savunma sistemine karşı bir tedbir olarak yapılmıştır.
Hindistan: Hindistan, Demir Kubbe sistemini yakından takip etmiş ve 2017 yılında yapılan 2 milyar dolarlık bir anlaşma ile sistemi satın almıştır. Hindistan, bu savunma sistemi ile kendi güvenliğini artırmayı hedeflemiştir.
Romanya: İsrail, 2018 yılında Romanya ile bir anlaşma yaparak Demir Kubbe sistemi satışını gerçekleştirmiştir. Bu anlaşma ile Romanya, kendi savunma kapasitesini güçlendirmeyi amaçlamıştır.
ABD, İsrail’in Demir Kubbe sistemine önemli bir mali destek sağlamaktadır. Yüksek maliyetine rağmen, ABD, bu savunma sisteminin bir yarısının finansmanını üstlenmiş ve programa 429 milyon dolarlık katkıda bulunmayı taahhüt etmiştir. Rafael İleri Savunma Sistemleri firması, ABD’ye 2 adet Demir Kubbe bataryası teslim ettiklerini açıklamıştır. Ayrıca, 2014 yılında yapılan bir anlaşma ile Demir Kubbe füzesinin bazı önemli parçalarının ABD’de üretileceği belirtilmiştir. Bu durum, İsrail ve ABD arasındaki askeri işbirliğinin önemli bir unsuru olarak öne çıkmaktadır.