Konya’da, tarihin derinliklerinde bir keşif Savatra Antik Kenti’nde gerçekleşti. Milattan sonra 4 veya 5’inci yüzyıla ait toplu çocuk mezarı, bilim insanlarını heyecanlandırdı. Bu antik kent, Selçuk Üniversitesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarımı Anabilim Dalı Bölüm Başkanı Doç. Dr. İlker Işık liderliğindeki kazı çalışmalarının merkezinde yer alıyor.
Konya’nın Karatay ilçesindeki Savatra Antik Kenti’nde yıllardır sürdürülen kazılar, ilginç buluntulara ev sahipliği yapmıştır. Önce, 400 metrekarelik bir alanda kilise taban mozaikleri keşfedildi. Ardından, milattan sonra 4 veya 5’inci yüzyıla tarihlenen toplu çocuk mezarı ortaya çıktı. Bu keşif, 42 iskeletin gün yüzüne çıkmasıyla birlikte daha da önem kazandı.
Mozaiğin Gizemleri ve Anadolu Parsı
Kazı başkanı Doç. Dr. İlker Işık, mozaik taban üzerindeki buluntuları açıkladı. Mozaiklerde bitki bezekliği, geometrik desenler ve hayvan figürleri dikkat çekti. Bunun yanı sıra, Anadolu parsının betimlenmiş olması, bu bölgede nesli tükenmekte olan bir hayvanın izinin sürülmesini sağladı.
Keşif, milattan sonra 4 veya 5’inci yüzyıllara tarihlendirilmektedir. Kazılar sırasında, apsidal formun bulunduğu bema kısmında bir nekropol alanı da keşfedildi. Bu nekropol, Hristiyanlık dönemi mezarlarını içermektedir. Mezarların tipolojik çeşitliliği, bu alandaki yaşamın izlerini daha net bir şekilde ortaya koymaktadır. Fetüslerden 13-14 yaşına kadar çeşitli yaş gruplarına ait iskeletler bu mezarlıkta bulundu.
Küçük Hazineler ve Farklı Gömü Teknikleri
Doç. Dr. Işık, mezarların farklı gömü teknikleriyle hazırlandığını açıkladı. Örneğin, bazı mezarlar üst üste gömülmüştü ve bir mezar içinde 5 kafatası bulunması dikkat çekiciydi. Mezarlar arasındaki bağlantıları ve işlevselliklerini anlamak için bu gömü teknikleri üzerine odaklanıldı. Ayrıca, mezarlarda sikke, yüzük ve küpe gibi küçük değerli eşyalar da bulundu.
Kazılar, narteks olarak adlandırılan kilisenin arka kısmındaki alanda devam edecektir. Burada, 400 metrekarelik bir alanda keşfedilen mozaikler, Anadolu’nun önemli tarihi izlerini taşımaktadır. Kazı ekibi, bu mozaikli alan üzerinde yoğunlaşarak araştırmalarını sürdürecektir.
Savatra Antik Kenti
Savatra Antik Kenti, Yağlıbayat Mahallesi’nde gizli bir tarihi hazine olarak yatmaktadır. Lykaonia Bölgesi, tarihi boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bu bölgenin merkezi konumundaki İconium (Konya) kenti, etrafında birçok antik kent barındırmaktadır. Bu kentlerden biri de Savatra Antik Kenti’dir.
Savatra Antik Kenti, Konya-Aksaray karayolunun 58. kilometresinden sonra 12 kilometre içeride, Karatay ilçesine bağlı Yağlıbayat Mahallesi içerisinde bulunur. Bu muhteşem antik kent, Bozdağ’ın eteklerinde kurulmuştur ve komşu antik kentler Perta ve Kana ile birlikte Lykaonia Bölgesi’nin doğu sınırında yer alır.
Antik dönemin önemli yazarlarından Strabon, Savatra hakkında değerli bilgiler sunar. Strabon’un “Coğrafya” adlı eserinde, Savatra’nın Garsaura (Aksaray) yakınlarında bir kasaba olduğunu ve dünyanın en derin kuyularının burada bulunduğunu anlatır. İlginç bir şekilde, bu derin kuyulardan çekilen su, kentin su ihtiyacını karşılamaktadır. Ayrıca, su olmadığı halde bu bölgede koyun yetiştiriciliği yapıldığını ve bu derin kuyulardan elde edilen suyun ticarette kullanıldığını belirtir.
Savatra’nın Mimarisi ve Sikkeleri
Savatra Antik Kenti, M.Ö. 1. yüzyılda kendi sikkelerini bastırmıştır. Bu sikkeler, kentin tarihi hakkında önemli ipuçları sunar. Kentte birçok mimari eser ve yazıt bulunur. Epigrafik çalışmalar, Savatra hakkında daha fazla bilgi edinmemizi sağlar. Kent aynı zamanda Roma döneminde Galatia-Lykaonia sınırını koruma görevi üstlenen stratejik bir askeri üs olarak kullanılmıştır. Bozdağ’ın eteklerini saran kuleler ve doğu hattında uzanan kaleler, bu stratejik konumu vurgular.
Savatra’da, tarih boyunca yaşamın izlerini taşıyan bir antik tiyatro bulunur. Bu tiyatro, kentin ne kadar gelişmiş olduğunu gösterir. Tiyatronun güneyinde ise büyük bir höyük alanı bulunmaktadır. Kentin tarihi ve kültürel önemini yansıtan bu yapılar, ziyaretçilere antik döneme dair ipuçları sunar.
Bizans döneminde Savatra, önemli bir piskoposluk merkezi olarak kabul edilir. İstanbul Konsili (381) ve Kadıköy Konsili (451) gibi önemli kilise toplantılarına temsilci göndererek bu dönemdeki önemini korur. Savatra, Hristiyan kimliğini Selçuklu dönemine kadar sürdürür ve Katolik kayıtlarında piskoposluk merkezi olarak anılmaya devam eder.
