18 Mart tarihi; Çanakkale Savaşı’nda yaşanan zaferin kutlandığı ve şehitlerin anma günü olarak belirlenen, tüm Türkiye’de kutlanan milli bir gündür. Dünya tarihini değiştiren Çanakkale Savaşı, birçok savunmaya sahne olmuş ve Milli Mücadele’nin kazanılmasına büyük katkı sağlamıştır. Yaşanan savaş, yaklaşık 500 bin insanın hayatını kaybettiği büyük bir savaştır. Türkler açısından olduğu kadar, birçok milletin de tarihinin yeniden yazılmasını sağlayan, önemli dönüm noktalarından biri olmuştur.
Çanakkale Savaşı’nın Tarihi ve Yaşananlar
Çanakkale Savaşı; batılı ülkelerin oluşturduğu itilafa karşı, Osmanlı Devleti’nin vermiş olduğu bir savunma savaşıdır. 1914 yılı 3 Kasım ve 1915 yılı 18 Mart tarihleri arasında deniz savaşları gerçekleşmiştir. 25 Nisan 1915 ve 9 Ocak 1916 tarihleri arasında ise Gelibolu Yarımadası’nda, kara savaşları yaşanmıştır.
Osmanlı Devleti’ne saldıran itilaf devletleri, Çanakkale Boğazı’nı geçerek İstanbul’u ele geçirmeyi planlamışlardır. Çanakkale Boğazı’nın ellerine geçmesiyle birlikte müttefikleri Rusya’ya her türlü desteği ve yardımı götürebileceklerdir. Boğazı ele geçirmek için ilk olarak 1915 yılı Şubat ayında, saldırılar Çanakkale’de başlamıştır. En güçlü saldırı ise 18 Mart 1915 tarihinde gerçekleşmiştir. Yapılan bu saldırı karşısında Osmanlı Ordusu, boğaza döşediği mayınlar ile düşman donanmasına ağır kayıplar verdirmiştir. Batırılan düşman gemisinden sonrada, deniz saldırısından vazgeçmek zorunda kalmışlardır.
25 Nisan 1915 tarihinde de Gelibolu Yarımadası’ndan karaya çıkartma yaparak saldırılara devam etmişlerdir. Fakat Türk Milleti ve Osmanlı Ordusu’nun birlikte verdiği büyük mücadele sonucu mağlubiyet yaşamışlardır. Karaya 3 sefer çıkarma yapan itilaf devletleri, üçüncü yenilgiden sonra 1916 yılı Aralık ayında Gelibolu’dan çekilmişlerdir. Zorlu mücadelelerin yaşandığı Çanakkale Savaşı, Türk tarihinde ‘’destan’’ olarak nitelendirilmektedir. Güçlü bir donanmaya sahip olan ve daha üstün durumda olan itilaf devletlerine karşı imkânsızlıklar içinde mücadele verilmiş ve büyük bir zafer elde edilmiştir.
Çanakkale Savaşı’nın Önemi
Türklerin Çanakkale Savaşı’nı kazanmasıyla İngiliz ve Fransızlar, Rus Çarlığı’na yardım götürememiştir. Bu sebeple Lenin önderliğindeki Bolşevikler devrim yapmış ve Rusya’daki monarşi yönetimi yıkılmıştır. Kurulan Sovyetler Birliği, savaştan çekilmiş ve 1991 yılına kadar süren ‘’Soğuk Savaş’’ döneminin temelleri atılmıştır.
Kazanılan zafere rağmen başkent İstanbul’a İngiliz ve Fransız gemileri demirlemiş, kâğıt üzerinde Osmanlı topraklarını paylaşmaya başlamışlardır. Çanakkale Savaşı’nın kazanılmasında büyük paya sahip olan Mustafa Kemal’in ünü her yere yayılmıştır. Bu sebeple Mustafa Kemal Atatürk, milli bir mücadeleye dönüşen Kurtuluş Savaşı’nda binlerce insanın güvenini kazanmış ve yanına çekmeyi başarmıştır.
Çanakkale Cephesi’nde kazanılan galibiyet, dünya ülkeleri arasındaki güç dengelerini değiştirmiştir. Anadolu halkının verdiği umut ve kararlılık, Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasında etkili olmuştur. Türk askerlerinin inancını savaş alanında yitirmediği ve düşman askerine bile merhamet gösterdiği tüm dünyaya gösterilmiştir.
Çanakkale Savaşı’nda Mustafa Kemal Atatürk
I. Dünya Savaşı başladığında Mustafa Kemal, Bulgaristan Sofya’da Askerî Ataşeliği olarak görev yapmaktadır. Çanakkale Savaşı’na gönüllü olarak katılmıştır. Başkomutanlık vekâletine müracaat ederek, cephede aktif bir göreve getirilmek istemiştir. Fakat kendisine verilen cevap “Sizin için orduda her zaman bir görev vardır. Ancak Sofya Ateşemiliterliği’ni daha önemli gördüğümüzden sizi orada bırakıyoruz” olmuştur.
Bu cevap üzerine Mustafa Kemal, Sofya Başkomutan vekili Enver Paşa’ya mektup göndererek cephede aktif görev almak istediğini tekrar belirtmiştir. Gönderdiği mektupta; “Vatanın müdafaasına ait faal vazifelerden daha mühim ve yüce bir vazife olamaz. Arkadaşlarım muharebe cephelerinde, ateş hatlarında bulunurken ben Sofya’da ateşemiliterlik yapamam! Eğer birinci sınıf subay olmak liyakatinden mahrumsam, kanaatiniz bu ise, lütfen açık söyleyiniz.” yazmaktadır. Mustafa Kemal’in ısrarı üzerine 20 Ocak 1915’te Esat Paşa komutasındaki 2.kolorduya bağlı 19. Tümen Komutanlığına atanmıştır.
Mustafa Kemal’in komuta ettiği 19.Tümen, 25 Nisan 1915’te Arıburnu’na çıkan düşman kuvvetlerini Conkbayırı’nda durdurmuştur. Mustafa Kemal, bu başarı üzerine albaylığa yükselmiştir. Anafartalar Grub Komutanlığı yapan Mustafa Kemal 9-10 Ağustos’ta Anafartalar Zaferini kazanmıştır. 17 Ağustos’ta Kireçtepe, 21 Ağustos’ta II. Anafartalar zaferlerini kazanmıştır. Mustafa Kemal’in askerlerine “Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum!” emri cephenin kaderini değiştirmiştir.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
