2024 yılı, insanlık tarihinin unutulmaz sayfalarına işlenen krizlerle, büyük başarılarla ve dünya sahnesinde dengeleri değiştiren dönüm noktalarıyla dolu bir yıl oldu. Doğal afetlerden siyasi çalkantılara, teknolojik atılımlardan insani trajedilere kadar pek çok olay, bu yılın kaderini şekillendirdi. Küresel çapta yankı uyandıran gelişmeler, sadece 2024’ün ruhunu değil, geleceğe yönelik umut ve endişeleri de yansıttı. İşte yıl boyunca dünya genelinde yaşanan önemli olayların ayrıntılı bir özeti:
Japonya Depremlerle Sarsıldı
2024 yılına adım atar atmaz Japonya, doğal bir felaketle karşı karşıya kaldı. İşikawa eyaletinde ve Noto Yarımadası kıyılarında meydana gelen depremler, yüzlerce can kaybına ve büyük bir yıkıma neden oldu. Ocak ayının ilk haftasında yaşanan bu sarsıntılar sonucunda 240’tan fazla kişi hayatını kaybederken, tsunami sonrası 1,9 kilometrekarelik bir alan sular altında kaldı.
İran’daki Kanlı Terör Saldırısı
3 Ocak’ta İran’da düzenlenen anma töreninde yaşanan patlamalar, ülkeyi yasa boğdu. Kasım Süleymani’nin ölüm yıldönümü anısına yapılan etkinlik sırasında iki canlı bomba saldırısı düzenlendi. Kadın ve çocukların da aralarında bulunduğu 89 kişi hayatını kaybederken, 284 kişi yaralandı. Saldırıyı terör örgütü DAEŞ üstlendi.
Güney Afrika’dan İsrail’e Soykırım Davası
Güney Afrika Cumhuriyeti, İsrail’in Gazze’deki saldırılarının 1948 tarihli BM Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal ettiğini öne sürerek 29 Aralık 2023’te Uluslararası Adalet Divanı’na başvurdu. Dava, 11 Ocak’ta Lahey’deki duruşmayla başladı. Mahkeme, İsrail’e Gazze’deki sivillere yönelik saldırı ve yıkımı durdurma çağrısında bulundu.
Türkiye’nin İlk Uzay Yolcusu Tarih Yazdı
Türkiye, 19 Ocak’ta uzay çalışmalarında yeni bir döneme adım attı. Alper Gezeravcı, SpaceX tarafından uzaya gönderilen Dragon kapsülüyle ilk Türk astronot unvanını aldı. “İstikbal göklerdedir” sözüyle tarihe geçen Gezeravcı, 9 Şubat’ta kapsülün Florida açıklarına inişiyle görevi başarıyla tamamladı.
İlk İnsan Beyin Çipi Başarıyla Uygulandı
Elon Musk’ın kurucusu olduğu Neuralink, 30 Ocak’ta bir insana beyin çipi yerleştirdiklerini duyurdu. Yaklaşık bir ay sonra, çip sayesinde kullanıcının düşünce yoluyla bilgisayar faresini kontrol edebildiği açıklandı. 21 Mart’ta aynı kişi, düşünceleriyle satranç oynayarak teknolojinin sınırlarını zorladı.
Putin’in En Büyük Rakibi Hayatını Kaybetti
2024 yılı, Rusya’nın en önemli muhaliflerinden biri olan Aleksey Navalni’nin trajik ölümüne tanıklık etti. 16 Şubat’ta, cezaevinde hayatını kaybeden Navalni’nin ölümü, dünya çapında büyük yankı uyandırdı. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Navalni’nin ölümüne dair şeffaf ve güvenilir bir soruşturma yapılması çağrısında bulundu. Navalni, uzun yıllar boyunca Rusya’daki rejime karşı sert eleştirilerde bulunmuş ve halk arasında önemli bir figür haline gelmişti.
Moskova’da Kanlı Bir Saldırı
22 Mart’ta Moskova’daki ünlü “Crocus City Hall” konser salonuna silahlı bir saldırı gerçekleştirildi. Saldırganlar, otomatik silahlarla salondaki kalabalığa ateş açarken, salonun çatısı yangın sonucu çöktü. Bu saldırı sonucunda 144 kişi hayatını kaybetti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, saldırıyı gerçekleştiren teröristlerin de içinde bulunduğu 11 kişinin yakalandığını açıkladı.
Gazze’de Toplu Mezarlar
İsrail’in Gazze’ye yönelik yoğun saldırılarının ardından, BM İnsan Hakları Konseyi, acil ateşkes çağrısında bulundu. Bu dönemde, Gazze’deki Şifa Hastanesi avlusunda toplu mezarların bulunduğu raporları dünya gündeminde geniş yer buldu. İsrail ordusunun baskınları ve hava saldırıları, yüzlerce Filistinli’nin ölümüne ve büyük yıkıma yol açtı.
Birçok Ülke Filistin’i Tanıdı
Filistin, 2024 yılında önemli bir diplomatik kazanım elde etti. Barbados, Jamaika, Bahamalar, Norveç, İspanya, İrlanda, Slovenya ve Ermenistan gibi ülkeler, Filistin’i bağımsız bir devlet olarak tanıdı. Bu karar, Filistin davasına uluslararası alanda daha fazla destek sağladı.
İran Cumhurbaşkanı Helikopter Kazasında Hayatını Kaybetti
İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, 2024 yılı başlarında helikopter kazasında hayatlarını kaybetti. Bu trajik olay, İran’ı derinden sarstı ve ülkede büyük bir yasa yol açtı.
Netanyahu’ya Karşı Tutuklama Talebi
Uluslararası Ceza Mahkemesi, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında, Gazze’deki saldırılarla ilgili olarak tutuklama talebinde bulundu. Bu başvuru, uluslararası toplumda geniş yankılar uyandırdı ve İsrail hükümetinin, Filistin topraklarındaki eylemleriyle ilgili sorumluluk taşıyıp taşımadığı tartışılmaya başlandı.
Donald Trump’a Suikast Girişimi
2024’ün Temmuz ayında ABD başkanlık seçimlerine hazırlanan Donald Trump’a, seçim kampanyası sırasında bir suikast girişimi yapıldı. Trump, kürsüde konuşurken patlamalar duyuldu ve korumaları tarafından korunarak güvenli bir alana alındı. Suikast girişimi, Trump’ın hayatını tehdit ederken, seçim öncesi atmosferi de gerginleştirdi.
Netanyahu, ABD Kongresi’nde Konuştu
İsrail Başbakanı Netanyahu, 24 Temmuz’da ABD Kongresi’nde yaptığı konuşma ile gündeme damgasını vurdu. Gazze’deki saldırılar devam ederken yaptığı konuşmasında, “Refah bölgesinde hiçbir sivilin öldürülmediğini” iddia etti. Kongrede 56 kez ayakta alkışlanan Netanyahu, bu konuşmasıyla dünya çapında dikkatleri üzerine çekti.
Hamas Lideri Haniye’ye Suikast
Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye, 31 Temmuz’da Tahran’daki konutunda hava saldırısıyla hayatını kaybetti. Haniye’nin ölümüne dünya genelinde büyük tepkiler geldi ve bir dizi protesto gösterisi düzenlendi. Haniye’nin ölümünün ardından, birçok ülkede gıyabi cenaze namazları kılındı.
Dünyanın İlk Yapay Zeka Yasası
2024 yılında, Avrupa Birliği ülkelerinde yapay zekanın insan haklarına ve güvenliğe zarar vermeyecek şekilde kullanılması için dünyanın ilk “Yapay Zeka Yasası” yürürlüğe girdi. Bu yasa, teknolojinin etik kullanımı konusunda önemli bir adım olarak kabul edildi.
Bangladeş’te Öğrenci Protestoları
Bangladeş’te, 1971 Bağımsızlık Savaşı’nda görev alan kişilerin çocuklarına kamuda kontenjan ayrılmasına yönelik karar, büyük protestolara yol açtı. Protestolar sırasında şiddet olayları artarken, Başbakan Şeyh Hasina Hindistan’a kaçtı ve göstericiler, Başbakan’ın konutunu bastı.
İsrail’in Çağrı Cihazı Saldırısı
17-18 Eylül tarihlerinde İsrail, Hizbullah tarafından kullanılan “pager” adı verilen çağrı cihazları ve telsizlere siber müdahale gerçekleştirdi. Sinyal göndererek cihazların kullanıcılar tarafından eline alınmasını sağlayan İsrail, bu sırada cihazları uzaktan patlattı.
Meydana gelen patlamalar sonucu 37 kişi yaşamını yitirirken, 3 binden fazla kişi yaralandı. Bu saldırı, teknolojiyle yapılan yeni nesil çatışma yöntemlerinin tartışılmasına neden oldu.
Netanyahu İçin Tutuklama Emri Çıktı
Uluslararası Ceza Mahkemesi, Gazze’deki savaş suçları nedeniyle İsrail Başbakanı Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama kararı verdi. Bu karar, Filistin topraklarında işlenen suçlar üzerinde yargı yetkisini kabul eden önemli bir adım olarak kabul edildi.
Donald Trump Yeniden Başkan Seçildi
ABD’deki başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi aday Donald Trump, Demokratların adayı Kamala Harris’i yaklaşık 5 milyon oy farkla mağlup ederek yeniden başkan seçildi. Trump, zafer konuşmasında Amerikan halkına teşekkür etti ve yeni dönemin adımlarını atmaya başladı.
Suriye’de Esad Rejimi Çöktü
Suriye’de 2024 yılı, 27 Kasım’da Beşar Esad rejimi ile rejim karşıtı silahlı gruplar arasında patlak veren çatışmalarla çalkalandı. 30 Kasım ile 7 Aralık arasında, Halep, İdlib, Hama ve Humus gibi büyük illerde silahlı gruplar üstünlük sağladı. 1963’ten bu yana iktidarda olan Baas Partisi’nin 61 yıllık yönetimi, halk hareketlerinin şiddetle bastırılmaya çalışıldığı 2011’deki iç savaşla sarsılmıştı.
Savaşın doruk noktasına ulaştığı 8 Aralık’ta başkent Şam, rejimin kontrolünden çıkarken, Beşar Esad ve ailesi Rusya’dan sığınma talep ederek ülkeyi terk etti. Bu olay, Esad’ın 20 yıllık iktidarını sona erdiren dönüm noktası oldu.
Güney Kore’de Başarısız Sıkıyönetim İlanı
3 Aralık gecesi, Güney Kore Devlet Başkanı Yoon, ülke genelinde “muhalefetin devlet karşıtı aktivitelerde bulunduğu” gerekçesiyle sıkıyönetim ilan etti. Ancak bu karar, Ulusal Meclis’te yapılan acil oturumda, 190 milletvekilinin oyuyla kaldırıldı. Yoon’un kabinesi, sıkıyönetimin sona erdirilmesi kararını aldı. Bu olay, Güney Kore’nin siyasi tarihindeki önemli anlardan biri olarak kayda geçti, halkın tepkisiyle karşılaşan sıkıyönetim, yalnızca birkaç saat içinde hükümetin geri adım atmasına yol açtı.
Fransa’da Hükümet Düştü
Fransa, 2024 yılına başlarken büyük bir siyasi krizle karşılaştı. Başbakan Michel Barnier’in hükümeti, mecliste güvenoyu alamayarak 4 Aralık’ta düştü. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un atadığı Barnier, merkez sağcı bir hükümet kurmuş, ancak bu hükümet, özellikle solcu ve aşırı sağcı milletvekillerinin karşı çıkması nedeniyle güvenoyu alamamıştı. Hükümetin düşmesiyle Barnier istifa etti, ve Cumhurbaşkanı Macron, François Bayrou’yu 13 Aralık’ta yeni başbakan olarak atayarak yeni bir hükümet kurdu.
Suriye’ye İlk Resmi Ziyaret
Türkiye’nin Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 2024’ün sonlarında tarihi bir ziyarette bulunarak Suriye’nin başkenti Şam’a gitti. Bu ziyaret, Türkiye’nin Suriye ile ilişkilerindeki önemli bir dönüm noktasını işaret etti. Hakan Fidan, Suriye’deki yeni yönetimin lideri Ahmed Şara ile bir araya gelirken, bu aynı zamanda Türkiye’nin Suriye’ye yaptığı ilk resmi ziyaret oldu. Bu diplomatik adım, iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir sayfa açma potansiyeline sahipti.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
