30 Ağustos Zafer Bayramı, Türk tarihi açısından oldukça büyük bir öneme sahiptir. Dünya tarihinin gördüğü en büyük kahramanlık destanlarından biri olan Büyük Taarruz, 30 Ağustos 1922 günü Dumlupınar’da zaferle sonuçlanmıştır. Ulu önder Mustafa Kemal komutasındaki Türk ordusunun kazandığı zaferin tarihi olan 30 Ağustos günü, her yıl Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde resmi ve ulusal bir bayram olarak kutlanmaktadır.
Mustafa Kemal’in başkomutanlığını yaptığı Büyük Taarruz, Başkomutanlık Meydan Muharebesi ismiyle de bilinmektedir. Taarruzdan sonra yurdu işgal eden Yunan orduları İzmir’e kadar takip edilmiş ve 9 Eylül 1922’de İzmir’in kurtarılmasıyla Türk toprakları Yunan işgalinden kurtulmuştur.
İşgalcilerin ülke sınırlarından uzaklaşması 30 Ağustos’tan sonra gerçekleşmiş olmasına rağmen, ülke topraklarının geri alındığı günü 30 Ağustos temsil etmektedir. Türkiye’de 1926 yılından bu yana kutlanan Zafer Bayramı, ilk kez 1924 yılında 30 Ağustos günü, Afyon’da ‘’Başkumandan Zaferi’’ ismiyle kutlanmıştır.
Büyük Taarruz Öncesinde Yaşananlar
İtilaf devletleri, Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Mondros Ateşkes Antlaşması’nın hükümlerine dayanarak çeşitli bahanelerle Anadolu’yu işgale başlamıştır. İtilaf donanması İstanbul’u, Fransızlar Adana’yı, İngilizler Urfa’yı, Maraş’ı, Samsun’u ve Merzifon’u, İtalyanlar Antalya ve Anadolu’nun güneybatısını işgal etmiştir. İtilaf devletlerinin izniyle Yunan ordusu 15 Mayıs 1919’da İzmir’e çıkarma yapmıştır.
Türk Milleti, İtilaf devletlerinin işgallerine karşı millet olma bilinci ile Kuvayı Millîye harekâtını başlatmıştır. Misakı Milli sınırları içinde ülke bütünlüğünü korumak amacıyla 1919 ve 1922 yılları arasını kapsayan, çok cepheli siyasi ve askeri bir mücadele verilmiştir.
Kurtuluş Savaşı sırasında Türk ordusu, işgalci güçlere son ve kesin darbeyi vurmak amacıyla gizli bir harekât olan Büyük Taarruzu planlanmıştır. 20 Temmuz 1922’de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, Mustafa Kemal’e dördüncü kez başkomutanlık yetkisi verilmiştir. Haziran ayında taarruz kararı alan Mustafa Kemal hazırlıkları gizli olarak yürütmüştür.
Büyük Taarruzda Yaşananlar
Büyük Taarruz, Ağustosun 26’sını 27’sine bağlayan gece Afyon’da başlamıştır. Muharebeyi yönetmek üzere; Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa (Çakmak), Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa (İnönü) ile beraber Afyonkarahisar sınırlarında bulunan Kocatepe’de yerini almıştır. Topçu atışlarıyla şafak vakti başlayan harekâtta, Türk askeri birlikleri süngü hücumu ile Tınaz Tepeyi kontrol altına almıştır. Ardından Belentepe ve Kalecik Sivrisini kurtarmıştır. Taarruzun başladığı birinci gün, Büyük Kalecik Tepeden Çiğiltepe’ye kadar 15 kilometrelik bir bölge ele geçirilmiştir.
27 Ağustos günü, 8. Tümen tarafından Afyon kurtarılmış, 28 ve 29 Ağustos’ta düşmanın 5. Tümeni etkisiz hale getirilmiştir. 29 Ağustos gecesi durum değerlendirmesi yapan komutanlar, vakit kaybetmeden harekete geçmiştir. 30 Ağustos sabahı Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Zafertepe Çalköy’de birliklere taarruz emrini vermiştir. Mustafa Kemal’in bizzat yönettiği Dumlupınar Meydan Muharebesi’nde, Yunan birlikleri Allıören, Keçiler, Kızıltaş Deresi yolunun iki yanında kahraman ordu tarafından etrafı sarılarak yok edilmiştir. Büyük Taarruz, 30 Ağustos 1922 günü zaferle sonuçlanmıştır.
Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül’de Dumlupınar’da yayımladığı bildiri ile ‘‘Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!” emrini vermiştir. Bu emirle beraber Yunan birlikleri İzmir’e kadar takip edilmiş ve 9 Eylül’de Anadolu’dan tamamen atılmıştır.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
