Biyoteknoloji alanındaki yenilikler, nesli tükenmiş canlıları geri getirme konusundaki tartışmaları gündeme taşıyor. Colossal Biosciences isimli şirket, antik türleri yeniden canlandırma konusunda en etkili alternatifleri araştırmaya devam ediyor.
ABD merkezli biyoteknoloji şirketi, CRISPR teknolojisini kullanarak 4.000 yıl önce nesli tükenen kürklü mamutları, Asya fillerinin genetik yapısından faydalanarak yeniden hayata döndürebileceğini öne sürüyor. Bu yöntemle, halen varlığını sürdüren türler üzerinde genetik mühendislik uygulamaları yapılarak, soyu tükenmiş türlere benzeyen yeni organizmalar oluşturulabiliyor. Son olarak, şirket bu yöntemi kullanarak “yünlü fareler” üretmeyi başardı.
Tarih boyunca yünlü mamutlar, Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’nın donmuş tundralarında yaşam sürmüş, ancak zamanla yok olmuştur. Colossal, 2021 yılında yünlü mamutları ve dodo kuşunu geri getirme planını duyurduğunda büyük yankı uyandırmıştı. Şirketin CEO’su Ben Lamm, ekibinin antik DNA üzerinde çalışarak nesli tükenmiş hayvanların temel özelliklerini belirlemeye odaklandığını ve bu özellikleri günümüz hayvanlarına genetik olarak entegre etmeyi hedeflediğini belirtiyor. Ancak, bağımsız bilim insanları bu stratejinin ekolojik faydaları konusunda farklı görüşler ortaya koyuyor.
Montana Üniversitesi’nden yaban hayatı ve çevre uzmanı Christopher Preston, bu yöntemin gerçekte nesli tükenmiş bir canlıyı diriltmediğini, sadece benzer özelliklere sahip yeni bir tür oluşturduğunu dile getiriyor.
Genetik Mühendislikle Yaratılan ‘Yünlü Fareler’
Colossal, salı günü yaptığı açıklamada, fare embriyolarında aynı anda yedi genin düzenlenmesi sonucu uzun, yoğun ve yün benzeri tüylere sahip fareler geliştirdiğini duyurdu. Bu yeni kemirgenlere “Colossal yünlü fare” adı verildi.
Elde edilen bulgular çevrimiçi olarak paylaşıldı ancak henüz akademik bir dergide yayımlanmadı ya da bağımsız bilim insanları tarafından değerlendirilmedi. Buffalo Üniversitesi’nden biyolog Vincent Lynch, araştırmaya dahil olmamakla birlikte teknolojik başarıyı etkileyici bulduğunu ifade etti.
Genetik mühendislik yöntemleri 1970’lerden beri fareler üzerinde uygulanıyor. Ancak, CRISPR gibi modern teknolojiler sayesinde bu sürecin çok daha verimli ve hızlı hale geldiği belirtiliyor.
Colossal ekibi, farelerin kıl dokusu ve yağ metabolizmasıyla ilgili genlerini belirlemek için DNA veritabanlarını detaylı bir şekilde analiz etti. Colossal’ın baş bilim insanı Beth Shapiro, bu genetik varyasyonların bazı farelerde zaten mevcut olduğunu ancak tümünün tek bir bireyde birleştirildiğini açıkladı.
Bu özelliklerin özellikle tercih edilmesinin nedeni, soğuğa dayanıklılıkla ilişkili olmaları. Tarih öncesi Arktik bozkırlarında hayatta kalan yünlü mamutlar gibi, bu yeni farelerin de sert iklim koşullarına uyum sağlayabilecek potansiyele sahip olduğu düşünülüyor.
Sonraki Adım: Genetik Olarak Düzenlenmiş Asya Filleri
Colossal, geliştirdikleri sürecin başarısını doğrulamak için öncelikle fareler üzerinde testler gerçekleştirdi. Şirket, bir sonraki aşamada, yünlü mamutların en yakın yaşayan akrabaları olan Asya fillerinin embriyolarını düzenleyerek genetik değişiklikler yapmayı hedefliyor.
Ancak, Asya fillerinin nesli tükenme tehlikesi altında olması nedeniyle, Colossal CEO’su Ben Lamm, bu tür bir genetik müdahalenin önünde birçok yasal ve etik engelin bulunduğunu belirtiyor. Şirketin şu ana kadar 400 milyon doların üzerinde yatırım aldığı bildiriliyor.
“Soyu Geri Getirmek Değil, Türleri Dönüştürmek”
Bağımsız uzmanlar, nesli tükenmiş türleri geri getirme fikrine şüpheyle yaklaşıyor. Montana Üniversitesi’nden Christopher Preston, bu çalışmanın gerçekte yünlü mamutları geri getirmekten çok, mevcut türleri değiştirme anlamına geldiğini söylüyor.
“Asya filinin tüy yapısını değiştirebilir ya da onu soğuğa daha dayanıklı hale getirebilirsiniz, ancak bu yaptığınız şey bir yünlü mamut yaratmak değildir. Sonuçta yalnızca değiştirilmiş bir Asya fili elde edersiniz,” diye ekliyor.
Buna rağmen, hassas gen düzenleme teknolojilerinin geliştirilmesi, doğa koruma, tarım ve hayvan yetiştiriciliği gibi alanlarda önemli uygulamalar sağlayabilir. Missouri Üniversitesi’nde hayvan biyoteknolojisi üzerine çalışan Bhanu Telugu, Colossal’ın genetik mühendislik konusundaki ilerlemelerini etkileyici bulduğunu ifade ediyor.
Colossal CEO’su Ben Lamm, bu yaklaşımın bir gün insan hastalıklarıyla mücadelede de kullanılabileceğini öne sürüyor. Şirketin şu ana kadar iki sağlık teknolojisi girişimi kurduğu belirtiliyor.
“Bu, iş modelimizi nasıl ticarileştirdiğimizin bir parçası,” diyerek gen düzenleme teknolojilerinin gelecekte tıbbi alanlarda da devrim yaratabileceğine işaret ediyor.
Konu ile ilgili ”10 Bin Yıl Önce Nesli Tükenen Mamutlar Geri Dönüyor” isimli makale için TIKLAYINIZ!
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
