Preveze Deniz Savaşı, Türk tarihinin gördüğü en büyük deniz savaşıdır. Kaptan-ı Derya olan Barbaros Hayrettin Paşa komutasında bulunan Osmanlı ordusu ile Andrea Doria komutasındaki haçlı ordusunun verdiği savaştır. Osmanlı ordusunun kazanmasıyla sona ermiş, Akdeniz’de Türk hâkimiyeti tam olarak sağlanmıştır. Türk denizcilerine ışık tutan bu zafer, denizcilik tarihi açısından şeref ve gurur abidesidir.
Barbaros Hayrettin Paşa, Osmanlı Devleti’nin Kaptan-ı Deryası olduktan sonra, Akdeniz’de çok şiddetli savaşlar vermiştir. Ege ve Akdeniz’de, Venedik elinde bulunan birçok ada ele geçirilmiştir. Barbaros Hayrettin Paşa’nın Ege Denizi’nde büyük üstünlük kurması üzerine Venedik, Floransa, Malta, Ceneviz, ispanya ve Portekiz birleşerek Büyük Haçlı Donanmasını oluşturmuştur. Osmanlı Devleti’nin denizlerdeki hâkimiyetini engellemek amacıyla Osmanlı’ya karşı birleşmişlerdir.
Barbaros Hayrettin Paşanın Rüyası ve Allaha Teslimiyeti
Preveze Deniz Savaşı için tüm hazırlıklar yapılmıştır. Korfu’da toplanmaya başlayan haçlı donanması, Narda Körfezi’nin kuzey girişindeki Preveze kalesini kuşatmıştır. Bunu haber alan Barbaros Hayrettin paşa, Turgut Reis kumandasında 20 gemilik gönüllü filosunu öncü olarak yollamıştır. Turgut Reis Zenta sularında 40 gemilik bir düşman filosu ile karşılaşmış ve durumu Barbaros’a bildirmiştir.
Ertesi gün yeniden Preveze açıklarında demirleyen kutsal birlik donanmasının bazı kaynaklara göre 600 üzeri savaş gemisi ve 60 bin askeri bulunmaktadır. Barbaros Hayrettin Paşa komutası altında ise 122 savaş gemisi ve 20bin civarında askeri vardır. Bu ezici üstünlüğe karşı gelmek için olağanüstü bir strateji gerekmektedir. Osmanlı donanması düşman donanmasının üçte biridir. Fakat iman edenler için 60 bin sadece bir sayıdır. Çünkü onlar ‘’nice az birlik vardır ki Allah’ın izniyle sayıca çok birliğe galip gelmişlerdir. Allah sabredenlerle beraberdir’’ (Bakara: 249) ayetine iman etmişlerdir. Peygamber efendimiz de nice savaşları, sayı azlığına rağmen kazanmamış mıydı? Bunu çok iyi bilmekteydiler.
Peygamberin izinden giden Barbaros, tedbirli ve sabırlı hareket ediyordu. Artık Barbaros’u zor bir seçim bekliyordu. Savunma mı yapmalı yoksa karşı atağa mı geçmeliydi. O gece sabaha kadar Allah’ım İslam’ı kâfirler üzerinde kuvvetli kıl, İslam’a Nusret ihsan eyle diye dua etmiştir. Daha sonra uykuya dalıp bir rüya görmüştür.
Hayrettin Paşa rüyasını kendisi şöyle anlatmıştır:
Denizde küçük balıklar vardı. Bazılarının karnıyarıktı sonra elime bir kâğıt parçası tutuşturuldu. Ben de kâğıdı açıp baktım. Gördüm ki, beyaz kâğıt üzerine yeşil hatla ‘’nasrun mina(A)llâhi ve fethun karîb(un)(k) ve beşşiri-lmu/minîn(e)’’ diye yazılmış. Bunu okuyup yüzüme gözüme sürdüm sana hamd ve şükürler olsun yarabbi diyerek uykudan uyandım.
Barbaros Paşa rüyasındaki mesajı anlamıştır. Çünkü kâğıtta bir ayet yazılıdır. Ayette ise cenabı hak şöyle buyurmaktadır, ‘’Allah’ın yardımı ile yakın bir fetih vardır. Hadi müminlere müjdele’’ Allah’a şükrederek gördüğü rüyasının yorumuna göre hemen körfezden çıkma kararı almıştır. Hayrettin Paşa düşmanın gafletinden yararlanıp, körfezden demir alarak karşılarına çıkıp ilk saldırıya başlamıştır.
Olanlara şaşıran ve sayıca az Osmanlı kuvvetlerinden böylesine cesur bir saldırı beklemeyen Doria, ilk saldırıda ağır darbe almıştır. Bu saldırıdan sonra iki saatte zor toparlanıp karşı atağa geçmiştir. Andre’ye doğru güneyden esen rüzgârın desteğiyle, Barbaros’un üzerinde doğru savaş gemileri ile ilerlemeye başlamıştır. Her şey bir anda Barbaros’un aleyhine dönmüştür. Barbaros paşa, çaresiz kaldığı o anda, belki de kimsenin aklına gelmeyecek bir şey yapmıştır. Allah’a tevekkülü ile birçok savaştan galip ayrılan Barbaros Paşa, bu savaştan da ancak Allah izin verirse galip ayrılacağını bilmektedir.
Ellerini açmış ve dua etmiştir. Daha sonra tüm askerlerine kâğıt getirmelerini emretmiştir. Kâğıtlara askerlerinin maneviyatını yükseltmek için Kuran’daki şura suresinin 33. ve ahzap suresinin dokuzuncu âyetini yazdırarak gemilerin sağ ve sol yanlarından denize bırakmalarını istemiştir. Ayetler şöyle diyordu ‘’Eğer o Allah dilerse rüzgârı durdurur. Onlar da denizin üstünde kala kalırlar’’ (Şura 33), ‘’Ey iman edenler, Allah’ın size olan nimetini hatırlayın. Hani size ordular saldırmıştı da biz onlara karşı bir rüzgâr ve sizin görmediğiniz ordular göndermiştik’’ (ahzap 9) Allah, Barbaros’un teslimiyeti ile yaptığı bu duasını kabul etmiştir.
Rüzgâr artık güneyden esmiyordur ve düşmanın ancak rüzgâr olursa yelkenle hareket edebilen 140 kalyon gemisi hareketsiz kalmıştır. Neler olduğunu anlamayan Andrea çaresizce gemilerine top atışında bulunmasını emretmiştir. Fakat haçlıların top atışları kısa kalmıştır. Osmanlı’nın topları az fakat menzilleri daha uzundur. Düşman menzilinin uzağında kalıp top atışlarıyla düşmanı tarumar etmişlerdir. Beklenen zafer Allah’ın izni ile gelmiştir. Düşman harp gemilerinin savaş düzeni tamamen bozulmuştur. Bu sonuçların ardından Andre Doria’da ilk fırsatta kaçmıştır. Tarih 27 Eylül 1538 cuma gününü göstermektedir. Hristiyan dünyası Preveze deniz muharebesi ile Akdeniz’deki hâkimiyetini kesin biçimde kaybetmiştir.
