Antik Mısır’ın ünlü firavunu Tutankhamun; 3300 yıl önce tahta geçen, hazineleriyle ünlü çocuk kraldır. Trajik yaşam öyküsü ve tam olarak çözülemeyen gizemleri nedeniyle 100 yıldır insanların ilgisini çekmektedir. 20 Ocak’ta İstanbul’da açılacak olan “Çocuk Kral’ın Hazineleri” sergisi, Tutankhamun’un eşyalarını ve Antik Mısır deneyimini keşfetme fırsatı sunacaktır. Sergi Mart 2023 sonuna kadar açık kalacaktır.
Tutankhamun, Antik Mısır’ın Yeni Krallığı döneminde 18. hanedanlığın sonunda hüküm sürmüştür. MÖ 1332 – MÖ 1323 yılları arasında yaşamış, 9 yaşında tahta çıkmış ve 19 yaşında aniden vefat etmiştir. Mezarının bulunmasının ardından ölüm nedeni hakkında pek çok araştırma yapılmış, ancak kesin bir sonuca ulaşılamamıştır. Mezarında sağlam bir altın tabut, altın yüz maskesi, tahtlar, ok yayları, trompetler, nilüfer kadehi, mobilyalar, yiyecekler, şaraplar, sandaletler ve daha birçok eşya bulunmuştur. “Cenaze maskesi” olarak bilinen altın maske, mezarda bulunan eşyaların en görkemlileri arasındadır.
Tutankhamun’un hazinesi, bulunduğu yıldan bu yana Asya’dan Avrupa’ya pek çok ülkede sergilenmiştir.
Tutankhamun, Çocuk Kral’ın Hazineleri Sergisi, 60 yıldan uzun bir süredir dünyanın önemli metropollerini dolaşmış ve 40 milyondan fazla ziyaretçi toplamıştır. İstanbul’da açılacak olan sergi, hazinenin Mısır’daki Krallar Vadisi’nde keşfedilişinin 100. yıldönümünde tarih, kültür ve sanatseverlerin beğenisine sunulacaktır. 20. yüzyılın en önemli arkeolojik keşiflerinden biri olan Tutankhamun’un hazinesi, dünya genelinde çok popülerdir. Hazine zenginliği ve ilham vericiliği ile ünlüdür.
Tutankhamun’un Mısır Uygarlığındaki Yeri ve Önemi
Tarihteki en önemli uygarlıklardan biri olan Antik Mısır ve Tutankhamun’un bu görkemli uygarlıktaki yeri ve önemi hakkında değerli bilgiler veren Prof. Dr. İlber Ortaylı, şunları söylemiştir;
“Tutankhamun Mısır tarihinin sarsıntılı bir döneminde tahta geçti. Tutankmamun’un babası Akhenaton (ya da IV. Amenhotep olarak da bilinir) Mısır yeni dönem 18. hanedanının bir firavunudur. Krallığının 6. yılında yüz yıllardır Mısır’ın başkenti olan Teb’i terk ederek, bugün Tel el Amarna olarak bilinen el değmemiş topraklara yeni bir başkent kurmaya karar verdi. Akhenaton, diğer tanrılara olan inancı yok etmek ve Aton dinini yerleştirmek için tapınaklardan diğer tanrıların isimlerini sildirdi. Aton Babilonya’dan Mısır’a geçtiği düşünülen Güneşle ilgili tek tanrıdır.Tek tanrılı İbrani dinlerinin başlangıcı sayılabilir.
Bilinen en önemli eşlerinden biri de Mitanni prensesi Nefertiti idi. Akhenaton tahttan indirildikten sonra onun oğullarından biri olan Tutankhamun 9 yaşında tahta geçti. Erken yaşta da öldü. Onun döneminde Mısır çok tanrılı eski dinine geri döndü. Amon rahiplerine de itibarları iade edildi. Fakat şurası bir gerçektir ki Tutankhamun’un 20. yüzyılda mezarının bulunuşu ve Mısır medeniyetini aksettirişi dolayısıyla bizim en çok bildiğimiz firavundur.”
Prof. İlber Ortaylı, Mısır’daki kral mezarları olan Keops, Kefren ve Mikerinos isimli üç büyük piramitlerdeki mezarlarda firavunlara ait hiçbir şeyin bulunamadığını ve tamamının maalesef soyulduğunu belirtmektedir. Ancak Tutankhamun’un yer altında bulunan mezarı, mükemmel biçimde korunmuş ve 1922’de İngiliz Arkeolog Howard Carter tarafından bulununca, mezarı soyulmadan hazineleri günümüze ulaşan tek firavun olarak önemli bir konuma sahiptir.
Sergide Yer Alacak Eserler
Firavun Tutankhamun öldüğü zaman cesedi, 70 gün içerisinde mumyalanarak Luksor’daki Krallar Vadisi’ndeki 69 numaralı mezarlığa alındı. İngiliz arkeolog Howard Carter tarafından 1922’de keşfedilen Tutankhamun’un hazinesi, dünyada büyük bir yankı uyandırdı ve bulunan eserler Antik Mısır’ın simgesi haline geldi. Mezarındaki eşyaların tamamı som altından yapıldığı için ‘Altın Kral’ olarak da bilinen Tutankhamun için düzenlenen sergide, hazineden özel seçilen 409 eserin birebir replikaları bulunmaktadır. Bu eserler, eski Mısır uygarlığı tarihinin birçok yönünün aydınlanmasını sağladı.
Çocuk Kral’ın Hazineleri Sergisinde; dünyaca ünlü altın ölüm maskesi, Mısır tanrıçaları İsis, Nephthys, Neith ve Selket tasvirleriyle süslenmiş tabut, tabutun içindeki mumya, altınla yaldızlanmış ahşaptan yapılmış yatak, savaş arabası, Tutankhamun’un eşi Kraliçe Ankhesenamun ile aşkını tasvir eden altın tahtı, çocuk kralın su aygırı avlarken tasvir eden heykeller, çeşitli mobilyalar, at arabası, ok ve yay gibi silahlar, Anadolu’ya düşen bir meteordan yapılmış olan “uzaydan gelen hançer” gibi ilginç eserler yer almaktadır. Tutankhamun’un genç yaşta ölümünde de rol oynadığı ifade edilen genetik kusurlardan biri de onun bir ayağının aksamasına neden oluyordu. Bu nedenle mezarı bulunduğunda büyük hayret uyandıran bastonlarından örnekler ve daha yüzlerce parçanın replikaları sergide yer almaktadır.
