Karabük’ün Eskipazar ilçesindeki Hadrianopolis Antik Kenti’nde yapılan kazılarda, arkeoloji dünyasını heyecanlandıran eşsiz bir keşif ortaya çıktı. Hz. Süleyman Peygamberin at üstünde, elinde mızrakla şeytanı yendiği sahneyi betimleyen bir kolye ucu bulundu. Bu nadide buluntu, yalnızca Hz. Süleyman’ın gücünü değil, aynı zamanda Hadrianopolis’in antik çağlardaki dini ve kültürel önemini de gözler önüne seriyor.
Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Doç. Dr. Ersin Çelikbaş, kolyenin ön yüzünde “Rabb’imiz kötülüğü yendi” yazısının, arka yüzünde ise dört meleğin isimlerinin yer aldığını belirtti. Çelikbaş, “Anadolu arkeolojisinde bugüne kadar bu eserin benzer örneğine rastlanmamıştır,” diyerek eserin önemine dikkat çekti.
Hadrianopolis Antik Kentinde Kazılar Devam Ediyor
Karabük’ün Eskipazar ilçesine bağlı Budaklar köyünde, milattan önce 1. yüzyılda kurulduğu ve milattan sonra 8. yüzyıla kadar yerleşim amacıyla kullanıldığı tahmin edilen Hadrianopolis Antik Kenti‘nde arkeolojik kazılar devam ediyor. Karabük Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Ersin Çelikbaş başkanlığında yürütülen kazılarda, Hz. Süleyman’ın at üzerinde elinde mızrakla şeytanı mızrakladığı bir sahnenin resmedildiği kolye ucu keşfedildi. Milattan sonra 5. yüzyıla tarihlenen kolyenin üzerinde “Rabb’imiz kötülüğü yendi” yazısı yer alıyor.
Doç. Dr. Ersin Çelikbaş, kolyeye dair bilgiler verirken, “Kültür Bakanlığımızın ‘Geleceğe Miras Projesi’ kapsamında çalışmalarımıza devam etmekteyiz. Çalışmalar esnasında önemli nitelendirilebilecek buluntular da ortaya çıkıyor. Bunlardan bir tanesini SDC 3 olarak nitelendirilen yapının içerisinde gerçekleştirilen kazılar esnasında ortaya çıkardık. Anadolu arkeolojisi için önemli olduğunu düşünüyoruz. Daha önce benzerine hiç bu coğrafyada rastlanmamıştı. Bu amulet dediğimiz, muska olarak kullanılan bir kolye ucu. Bu objeyi önemli kılan şeylerden bir tanesi de her iki tarafında yer alan yazıtlar ve üzerinde bulunan betimdir. Üzerindeki betimde Hz. Süleyman bir at üzerinde elinde mızrak ile şeytanı mızraklarken resmedilmiş. Çünkü 3 kutsal dinde de Hz. Süleyman önemlidir. Yahudilikte ve Kitab-ı Mukaddes’te bir hükümdar olarak belirtilirken, İslam dininde ise hükümdarlığının yanında peygamber olarak da belirtilmektedir. Yani semavi dinler için önemli olan Hz. Süleyman’ın bu kolye üzerinde betimlenmesi bizleri hem şaşırttı hem de Anadolu arkeolojisi için önemli bir eser niteliğini bize gösterdi” dedi.
Kolyenin Üzerinde ‘Rabbimiz Kötülüğü Yendi’ Yazısı Yer Alıyor
Doç. Dr. Ersin Çelikbaş, kolyenin ön yüzünde “Rabb’imiz kötülüğü yendi” yazısının, arka yüzünde ise dört meleğin isimlerinin yer aldığını belirtti ve şöyle devam etti: “Bu kolye ucu muska, neden burada ele geçti? Aslında burada Hadrianopolis’in sahip olduğu askeri niteliğin etkisi var. Biz Hadrianopolis’te yapmış olduğumuz kazılarda süvari birliğinin varlığını daha önceki yıllarda arkeolojik kazılar neticesinde somut verilerle tespit etmiştik. Hz. Süleyman’ın atlara olan ilgisi ve bağı da bilinmektedir. Hz. Süleyman ayrıca tabii ki orduların komutanı olduğu da bilinmektedir. Burada var olan Roma ve Roma sonrası Bizans dönemlerindeki süvarilerinde bir koruyucusu olarak burada resmedildiğini anlıyoruz. Hz. Süleyman’ın tabii ki hem İslamiyet’te hem de İslamiyet öncesi dinlerde de ilim ve hikmet ile kuşandığını Rabb’imizin ilim ve hikmeti bahşettiğini de bilmekteyiz. Hz. Süleyman’ın hükmü olarak bilinen çeşitli yargılarının da karar almalarının da günümüzde halen daha etkili bir şekilde insanlar arasında deyim olarak da kullanıldığını görüyoruz. Bu eser gerçekten çok önemli. Ön yüzünde Hz. Süleyman ve Rabb’imizin kötülüğü yendiğinden bahsediyor. Arka yüzünde ise 4 kutsal meleğimizin isimleri yer almakta”
Anadolu Arkeolojisinde Bu Eserin Eşi Yok
Doç. Dr. Ersin Çelikbaş, bu eserin erken Bizans dönemine ait olduğunu ve Anadolu’da benzer bir örneğine rastlanmadığını ifade etti. “Benzer bir örnek yalnızca Kudüs’te bulundu. Bu kadar uzak iki coğrafyada iki benzer eserin ortaya çıkması, Hadrianopolis’in antik dönemde önemli bir dini merkez olduğunu da gösteriyor,” dedi. Çelikbaş, kolyenin üzerindeki yazı fontları ve kazılarda elde ettikleri stratigrafik verilere dayanarak eserin milattan sonra 5. yüzyıla tarihlendiğini söyledi.
Bu buluntu, yalnızca Hadrianopolis’in kültürel ve dini önemini ortaya koymakla kalmıyor, aynı zamanda Anadolu’nun erken Hristiyanlık dönemindeki dini çeşitliliğe dair yeni bilgiler sunarak Anadolu arkeolojisine özgün bir katkı sağlıyor.
Hadrianopolis Antik Kenti Hakkında Genel Bilgi
Karabük’ün Eskipazar ilçesinde, yeryüzüne çıkarılmayı bekleyen kadim bir antik kent olan Hadrianopolis, Roma İmparatorluğu döneminde kurulmuştur. Eskipazar merkezine sadece 3 kilometre mesafede, Hacı Ahmetler Köyü’nün asfalt yoluyla ulaşılan bu antik kent, bugün bile gizemli yapılarının izlerini taşır. Kısmen kapatılmış olan kent alanı, arkeologların ve tarihçilerin ilgisini çeken eşsiz kalıntılar barındırmaktadır.
Hadrianopolis’te, dönemine ait mermer sütunlar ve başlıkları, kiliseler, surlar, su sarnıçları, kaya mezarları, Roma hamamı, gözyaşı şişeleri, erzak ve şarap mahzenleri gibi pek çok yapı keşfedilmiştir. Kazılar sırasında, zemininde hayvan ve kuş motifli mozaiklerle süslenmiş bir kilise de gün yüzüne çıkarılmıştır.
Şehrin gelişmiş bir merkez olduğu, mermer işçiliği ve mimari özelliklerinden anlaşılmaktadır. Tarihi kaynaklarda, Hadrianopolis’te şehrin adına sikke basan bir darphane olduğu belirtilirken, sit alanında çok sayıda antik sikke bulunmuştur. Bölge sakinleri, özellikle yağmurlu dönemlerde bu sikkelerin sel suları ile ortaya çıkarak, kentten geçen çaya taşındığını ifade etmektedir.
2022 yılında gerçekleştirilen kazılarda ise, sağlık tanrısı Asklepios’a adanmış bir kült alanı keşfedildi. Üç satırlık bir yazıtta, “Ailos Deiotaros, kurtarıcı Asklepios’a bunu sundu” ifadesi yer almaktaydı. Kazı Başkanı Doç. Dr. Ersin Çelikbaş, bu buluntunun Hadrianopolis ve Karadeniz arkeolojisi açısından büyük bir öneme sahip olduğunu belirtti ve “Asklepios’un varlığını tahmin ediyorduk, fakat bu yazıt sayesinde Hadrianopolis’te Asklepios kültünün varlığı kesinleşmiş oldu,” açıklamasını yaptı. Böylece, Anadolu’daki en bilinen örneklerinden biri Bergama’da bulunan Asklepios kültü, Karadeniz’de ilk kez belgelenmiş oldu.
Konu ile ilgili ”Hz. Süleyman Peygamberin Güç Yüzüğü, Mührü Süleyman” isimli makale için TIKLAYINIZ!
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
