Taşlaşmış Orman (Petrified Forest), ABD’nin Arizona eyaletinde yer alan ve benzersiz doğal oluşumlarıyla tanınan bir milli parktır. Yaklaşık 896 kilometrekarelik bir alanı kaplayan park, taşlaşmış ağaç gövdeleri ve inişli çıkışlı renkli tepelerle doludur. Ancak günümüzdeki bu kurak manzara, milyonlarca yıl önce oldukça farklı bir görünüme sahipti.
Yaklaşık 225 milyon yıl önce, bu bölge nehirlerle beslenen, gür kozalaklı ormanlarla kaplı bir ekosistemi barındırıyordu. Zamanla, Dünya’nın geçirdiği jeolojik değişimler sonucunda bitki örtüsü yok olmuş, yerini taşlaşmış ağaç kalıntıları almıştır. Bu eşsiz jeolojik ve tarihi özellikleri nedeniyle park, 2008 yılından itibaren UNESCO Dünya Mirası Listesi‘ne aday gösterilmiştir.
Petrified Forest Milli Parkı, binlerce yıllık bir tarihe sahiptir. Orman, çeşitli fosil kaynakları içermektedir. Özellikle Geç Triyas Dönemi’nde yaşamış olan hayvan ve bitki fosilleri açısından önemlidir. Bu fosiller arasında, dinozorların yanı sıra, fosilize bitkiler, insekler ve böcekler de bulunmaktadır. Petrified Forest, aynı zamanda, doğal olarak oluşmuş olan benzersiz güzelliklere de ev sahipliği yapmaktadır.
Orman içinde yer alan taşlaşmış ağaçların renkleri, şekilleri ve desenleri benzersizdir. Ayrıca, orman içinde yer alan Painted Desert adlı alan, çeşitli renklerde oluşmuş olan kayaçlarla öne çıkmaktadır. Petrified Forest, ziyaretçiler için harika bir gezi yeridir. Tarih, doğa ve bilim meraklıları için önemli bir atraksiyondur. Orman, açık hava müzesi olarak kullanılmaktadır ve ziyaretçilerin, fosil kaynakları ve doğal güzellikleri keşfetmelerine olanak tanır.
Ağaçların Taşa Dönüşme Süreci
Boyalı Çöl içinde yer alan Taşlaşmış Orman Ulusal Parkı’na, 44 km’lik bir yol ile erişilebilir. Parkın içinde, 225-170 milyon yıl önce volkanik bir patlama sonucu taşlaşmış olan çam cinsi ağaçların gövdeleri yer almaktadır. Volkanın külleri ve çökeltileri ağır bir selle ağaçların üstünü örtmüş ve ağaçların hücreleri arasına kuvars girerek taşlaşmıştır.
Taşlaşmış ağaç gövdeleri geniş bir alanda yayılmış ve kırılmıştır. Ağaç gövdelerinde ağaç yaş halkaları belirgin bir şekilde görülmektedir. Parkta, taşlaşmış ağaçların yanı sıra MS 1000-1300 yıllarına tarihlenen kum taşından bir yazılı kaya (Newspaper Rock) ve fosil örneklerinin sergilendiği bir müze de bulunmaktadır.
Orman, binlerce yıl önce yaşamış olan organik materyallerin mineralleşmiş haliyle korunmuş ve taş yapısına dönüşmüştür. Ağaçların organik materyalleri, su içerisinde yer alan minerallere maruz kalarak, zaman içerisinde taş yapısına dönüşür. Bu süreç sonucunda, ağaçların yaprakları, dalları, kabukları ve hatta içyapıları bile mineralleşerek korunur. Bu döngüde, ağaçların hücreleri ve boşlukları silikat ve kuvars kürecikleriyle dolmuş ve kök dokusunun yapısı korunarak taşlaşmıştır.
Dünya’nın farklı yerlerinde açık hava müzelerinde görebileceğiniz örnekleri bulunmaktadır. Türkiye’de de taşlaşmış orman örnekleri bulunmaktadır ancak bunlar üzerinde yeterli çalışmalar yapılmamış ve milli park kimliği kazandırılmamıştır. Örneğin, Manisa’nın Yunt Dağı bölgesinde, Ankara’nın Çamlıdere ilçesinde Galat Masifi, Kızılcahamam, Beypazarı, Kazan, Çubuk ilçeleri, Çankırı’nın Kurşunlu ve Ilgaz ilçeleri ile Bolu il sınırları içinde taşlaşmış orman örnekleri bulunmaktadır.
Petrified Forest Ulusal Parkı
Petrified Forest Ulusal Parkı, Arizona eyaletinin kuzeydoğusunda yer alan ve Boyalı Çölü içine alan bir milli parktır. Park, Flagstaff şehri yakınlarında yer alır ve ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilir. Parkın merkezi Holbrook şehrinin 42 doğusunda ve Interstate 40 otoyolu üzerindedir. Otoyol parkın içinden doğu-batı yönünden geçer ve bu otoyola paralel olarak BNSF Demiryolu şirketinin “Southern Transcom Hattı” demiryolu, Puerco Nehri ve tarihsel federal kara yolu U.S. Route 66 bulunur. Route 66, turistler tarafından yoğun ilgi gören popüler bir yoldur.
Petrified Forest Ulusal Parkı, 1906’da devlet başkanı kararnamesi ile “ulusal anıt” ilan edilmiş ve 1962’de ABD Kongresi kanunu ile ulusal park olmuştur. Güneyinde ise erozyona uğramış, kuru, çok killi topraklar ve yumuşak tortul kayaçlardan oluşan “badlands” adı verilen araziler bulunmaktadır.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
