Türkiye’nin Çanakkale ili Ayvacık ilçesinde bulunan Assos antik kentinde, dünyaca ünlü lahitler yer almaktadır. Yöreye özgü taşlardan oyularak yapılan bu lahitlerin son derece ilginç bir özelliği vardır. Lahitler, içine konan cesetleri kısa bir sürede yok etmesi sebebiyle ‘’et yiyen taşlar’’ olarak bilinmektedir. Normalde bir lahidin içerisine konulan ceset 50 ila 200 yıl arasında çürürken, Assos’taki lahitlere konulan cesetler 40 gün içerisinde tamamen yok olmaktadır.
Yunancadan gelen ‘’lahit’’ kelimesi ‘’et yiyen’’, ‘’etobur’’ anlamına gelmektedir. Antik kentteki kazıların başkanlığını yürüten Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Nurettin Arslan, lahit kelimesinin ilk olarak Assos’ta ortaya çıktığını söylemiştir. Bu kavramın kentte bulunan taşları anlatmak için kullanılan bir kavram olduğunu dile getirmiştir.
Romalı yazar Plinius ise; 37 ciltlik “Tabiat Tarihi” adlı eserinde, Assos’ta bulunan bir taş türünden üretilen lahitlerin, içerisine konan cesetleri 40 gün içinde tamamen çürüyüp yok ettiğini belirtmiştir. Başka birçok kaynakta da bölgede bulunan taşlar ile ilgili bilgiler yer almaktadır. Plinius’in verdiği bilgiler sayesinde; Assos’taki andezit taşından imal edilen lahitler, antik dönemde Lübnan, Suriye, Yunanistan ve Roma’ya ihraç edilmiştir. Hatta Yunanistan’ın güneyinde bulunan batık bir gemide, Roma’ya ihraç edilirken battığı düşünülen Assos lahitleri bulunmuştur.
Lahitlerin Cesetleri Hızla Çürütme Sebebi
Etleri 40 gün gibi kısa bir sürede yok eden lahitler ile ilgili uzun süredir araştırmalar yapılmaktadır. Lahitlerin bunu nasıl gerçekleştirdiği ise tam olarak netlik kazanmış değildir. Konu ile ilgili birçok tahminler yapılmaktadır. Bu tahminlere göre; bölgede bulunan volkanik andezit taştan yapılan lahitlerin, yapısal özelliği sebebiyle çürümeyi hızlandırdığı düşünülmektedir. Bazı uzmanlar ise lahitlerde bulunan alüminyumun buna sebep olduğu görüşündedir.
Bazı araştırmacılar ise; lahit içerisinde şap maddesinin yoğun olduğu ve bu maddenin cesedi çürüttüğü görüşündedir. Yapılan kazı çalışmalarında lahitlerin içinde bulunan beyaz maddelerin şap olduğu ortaya çıkmıştır. Assosluların zamanında taşlar üzerinde çalışırken şapın deriyi yaktığını fark edip, bu maddeyi başka yerden getirerek lahitlerin içerisine koydukları ve etleri hızla çürüttükleri tahmin edilmektedir. Uygulanan bu yöntem sayesinde Assos’ta bulunan lahitlerin üne kavuştuğu ve dünyanın birçok bölgesine gönderildiği tahmin edilmektedir.
