Atlantik Okyanusu’nda yer alan Sable Adası, Kanada’nın Nova Scotia eyaletinin, Halifax kıyılarının yaklaşık 285 km doğusundadır. Dar hilal görünümünde bir kum çubuğu şeklinde olan adada sık sık sis, kasırga ve ani fırtınalar yaşanmaktadır. Bu sebeple çok tehlikeli bir yer olan ada “Atlantik Mezarlığı” olarak da bilinir. Ada, yaz aylarında arttırılan turizm ve araştırma projeleri nedeniyle yıl boyunca üç federal hükümet personeli tarafından işletilir. Aynı zamanda zengin florası, adada bulunan atları ve kuş türleri sebebiyle Milli Park Koruma Alanı olarak korunmaktadır.
Sable Adası’nın yüzey alanı yaklaşık 34 km, uzunluğu 43,15 km, en geniş noktası sadece 1,21 km’dir. Maksimum yüksekliği ise yaklaşık 30 metredir. Kuzey Amerika’nın doğu kıyısından Avrupa’ya giden yolun en yakın kara noktasıdır. Ada, son Buzul Çağı’nın sonlarına doğru kıta sahanlığında biriken bir uç buzultaşından oluşmuştur. Buzul Çağı sonrası, deniz seviyesinin yükselmesiyle birlikte ada, dalgalar tarafından aşındırılmış, rüzgârlar ve fırtınalar tarafından şekillendirilmiştir. Bu nedenle ada, hala yavaşça hareket etmekte ve sürekli şekil değiştirmektedir. Sable Adası, hayaletler, kurtarma istasyonları ve gemi enkazları gibi konuları içeren birçok kurgusal eserlere ilham vermiştir. Bu eserler, adanın gizemli ve gerçek hayat hikâyelerinden ilham almıştır.
Sable Adasında Yaşanan Kazalar
Sable Adası, çok sayıda gemi enkazıyla ünlüdür. Yaklaşık 350 gemi, adanın kum setlerine kurban gitmiştir. Yoğun sisler, akıntılar ve adanın büyük bir transatlantik nakliye rotasının ortasındaki konumu, çok sayıda enkazdan sorumludur. İlk kaydedilen enkaz, 1583 yılında Humphrey Gilbert’in Newfoundland keşif gezisinin bir parçası olan İngiliz Delight’in enkazıdır. 1700’lerde en az üç gemi kazası daha meydana gelmiştir. 1736 yılında, İrlanda doğumlu Rahip Robert Dunlap, Amerika’ya gitmeye çalışırken adada mahsur kalmıştır. Yıllar sonra, iki büyük gemi kazası daha gerçekleşmiştir. 1760’da Binbaşı Robert Elliot, Sable Adası’nda kaza yapmış ve Ocak 1761’de kurtarılmıştır. 1873 yılında adanın her iki ucuna deniz fenerleri inşa edilmiş ve kazaların azaltılmasına katkıda bulunmuştur.
Buharlı bir gemi olan Manhasset, 1947 yılında adada bulunan büyük bir gemi enkazıdır. 1991 yılında yaşanan fırtına sonrası, ticari balıkçı gemisi Andrea Gail’in adada batmıştır. Acil durum konumu gösteren radyo işaretçisi, mürettebattın son iletiminden dokuz gün sonra adanın kıyısında keşfedilmiştir. Bir daha bulunamayan gemi mürettebatının tüm üyelerinin, öldüğü düşünülmektedir. Adayı çevreleyen gemi enkazlarının çok azı görülebilmektedir. Çünkü genellikle kum tarafından gömülmüşlerdir.
1801 yılında, Nova Scotia valisi John Wentworth tarafından, Sable Adası’nda bir dizi hayat kurtarma istasyonu kuruldu. Bu kurtarma istasyonu, adada bugün hala devam eden sürekli insan varlığını başlatmıştır. İngiliz Kraliyet Donanması’nın Nova Scotian gazisi James Morris, adanın ilk müfettişi olarak atandı. Morris, ailesiyle birlikte Ekim 1801’de adaya yerleşti. 1809’da ölen Morris, adaya bir merkez istasyon, iki kurtarma botu istasyonu, birkaç gözetleme noktası ve kurtulanlar için sığınakları içeren yerleşim alanları inşa etmiştir.
Modern gemi navigasyonunun gelişiyle birlikte ada, hayat kurtaran mürettebatın ve deniz feneri bekçilerinin ailelerine ev sahipliği yapmaktan çıkmıştır. 20. yüzyılın başlarında Marconi Şirketi adada bir kablosuz istasyon kurdu ve Kanada hükümeti de benzer şekilde bir hava istasyonu kurdu. Navigasyon teknolojilerinin gelişmesi, 20. yüzyılın ortalarında dramatik gemi enkazlarında bir düşüşe yol açtı. Bu nedenle, Sable Adası’ndaki kurtarma istasyonu küçültüldü ve kapatıldı.
Sable Adasının Özellikleri
Sable Adası’nda birkaç tatlı su havuzu bulunur. Fakat kumulların aşınması nedeniyle bu havuzlar yıldan yıla değişmektedir. Daha önceki yıllarda adanın güney sahilinde Wallace Gölü adlı bir göl vardı. Göl, 2. Dünya Savaşı sırasında amfibi uçaklar tarafından kullanılmıştı. Ancak yıllar içerisinde göl kum dolgusu ile küçüldü ve 2011 yılı sonlarına kadar tamamen doldu ve ortadan kayboldu.
Okyanus iklimine sahip olan Sable Adası’nın havası denizden güçlü bir şekilde etkilenir. Bu nedenle, kış aylarında sıcaklıklar donmaya yakınken, yaz aylarında günlük maksimum sıcaklıklar ortalama 20 derece civarındadır. Kanada’nın en sisli yerlerinden biri olan ada, yılda ortalama 1,372 milimetre yağış alır. Ada, birçok tür flora ve faunaya ev sahipliği yapmaktadır. Aynı zamanda 550’den fazla serbest dolaşan ata ev sahipliği yapmaktadır. Atların popülasyonu muhtemelen Akadyalılar tarafından adaya bırakılan atların soyundan gelmektedir.
Sable Adası, özellikle kırılgan ekolojisi nedeniyle korunmaktadır. Bu nedenle, adayı ziyaret etmek için Parks Canada’dan özel izin alması gerekmektedir. Adada bulunan helikopter pisti, arama ve kurtarma helikopterleri için acil durum havacılık yakıtı içermektedir. 17 Ekim 2011 tarihinde, Nova Scotia hükümeti, Sable Adası’nı korumak için federal hükümetle bir anlaşma yaptı. Bu anlaşma ile ada, Kanada Ulusal Parklar Yasası uyarınca yönetilen Parks Canada tarafından korunmaya alındı.
