Çin’in 3 Mayıs’ta uzaya gönderdiği insansız uzay aracı Chang’e-6, Ay’ın karanlık yüzüne başarılı bir iniş gerçekleştirdi. Görevin amacı, ilk kez Ay’ın karanlık yüzünden taş ve toprak örnekleri toplamaktı. Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA), keşif aracının Ay’ın Güney Kutbu-Aitken Çanağı’ndaki Apollo Çanağı’na yumuşak iniş yaptığını duyurdu.
2 Haziran’da Ay yüzeyine başarılı bir iniş gerçekleştiren keşif aracı, inişten sonra sondasıyla Ay yüzeyini kazmaya ve robotik koluyla toprak ve kaya örneklerini toplamaya başladı. Toplanan örnekler konteynerde mühürlendikten sonra, yükseltme aracı ile yüzeyden yörüngedeki uyduya ve dönüş mekiğine taşındı. Ardından dönüş mekiği, örnekleri Dünya’ya getirmek üzere yola çıktı.
Çin, Ay’ın karanlık yüzünden ilk defa numune toplamayı başaran uzay sondasının başarıyla havalandığını ve Dünya yolculuğuna başladığını duyurdu. Çin devlet haber ajansı Cinhua, bu olayı “insanoğlunun Ay keşif tarihinde benzeri görülmemiş bir başarı” olarak nitelendirdi ve mekiğin Ay’ın karanlık tarafından havalanmayı başaran ilk araç olduğunu vurguladı. Chang’e-6’nın getireceği örneklerin analizi, bilim insanlarının Ay’ın oluşumu ve evrimsel tarihi üzerine araştırmalarını derinleştirmelerine olanak sağlayacak.
Ay’ın Uzak Yüzündeki Lav Akıntılarının Sırları Ortaya Çıkıyor
Çin’in insansız uzay aracı Chang’e-6, Ay’ın karanlık yüzünde yer alan ve güneş sistemindeki çarpmadan kaynaklı en büyük krater olan Güney Kutbu-Aitken Havzası‘nda, yüzeyin altı ve üstünden örnekler topladı. Aynı zamanda, Çin bayrağını Ay’ın uzak tarafına ilk kez dikmeyi başardı. Ay’ın Dünya’dan görünmeyen bu yüzünde yapılan araştırmanın, eski lav akıntılarıyla kaplı olan bu bölgenin oluşumu hakkında daha fazla bilgi sağlaması bekleniyor.
Son on yılda, Çin uzay misyonlarına büyük yatırımlar yaptı. Devlet Başkanı Şi Cinping döneminde hız kazanan Çin’in “uzay rüyası” planları, ülkeyi uzay güçleri ABD ve Rusya ile rekabet edebilir hale getirdi. Pekin, Tiangong (Cennet Sarayı) adlı bir uzay istasyonu inşa etmek, Mars ve Ay’a robot gezginler indirmek ve yörüngeye insan yerleştiren üçüncü ülke olmak gibi birçok önemli başarıya imza attı.
Ay’ın Karanlık Yüzü Nedir?
Ay’ın karanlık yüzü, Dünya’nın etrafındaki dönüş hızı ile kendi etrafındaki dönüş hızı eşit olduğundan, sürekli olarak Dünya’dan görünmeyen yüzü olarak adlandırılır. “Karanlık yüz” ifadesi, bu bölgenin Ay’ın Dünya’ya bakan yüzüne göre daha az bilinmesini ifade eder, ışık yokluğunu değil.
Sovyetler Birliği’nin “Luna” uydusu, 1959’da Ay’ın karanlık yüzünü ilk kez fotoğraflamış, 1960’ta ise Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi tarafından detaylı bir atlas yayımlanmıştı. 1968’de ABD’nin Apollo 8 görevinde yer alan astronotlar, Ay’ın karanlık yüzünü bizzat gören ilk insanlar oldu.
Çang’ı 6, Ay’ın Karanlık Yüzeyinden Kaya ve Toprak Örneği Toplayan İlk Araç
Çang’ı 6, Ay’ın karanlık yüzeyinden kaya ve toprak örneği toplayan ilk araç olarak tarihe geçti. Çin mitolojisindeki Ay tanrıçası “Çang’ı”nın adını taşıyan keşif görevleri, 2007 ve 2010 yıllarında Ay yörüngesine gönderilen “Çang’ı 1” ve “Çang’ı 2” uydularıyla başladı. Bu görevler, Ay’ın haritalandırılmasını ve yüzeye yumuşak iniş için hazırlık yapılmasını hedefledi.
“Çang’ı 3” görevinde, “Yütu (Yeşim Tavşanı)” adlı gezgin keşif aracı, Aralık 2013’te Ay yüzeyine indirildi. Ardından, “Çang’ı 4” görevinde, “Yütu-2” gezgin keşif aracı Ocak 2019’da Ay’ın karanlık yüzüne indi. “Çang’ı 5” görevinde ise Çin, kaya ve toprak örnekleri toplamak amacıyla bir keşif aracı gönderdi ve bu araç, Kasım 2020’de fırlatıldıktan sonra 1,73 kilogram kaya ve toprak örneği toplayarak Aralık 2020’de Dünya’ya döndü.
Çin, Ay’daki keşif faaliyetlerini gelecek yıllarda yeni görevlerle sürdürmeyi planlıyor. Bu kapsamda “Çang’ı 6″nın ardından, 2026’da Ay’ın güney kutbunda keşif yapmak üzere “Çang’ı 7” ve 2027’de doğal kaynak kapasitesini ve kullanılabilirliğini doğrulamak ve Ay yüzeyindeki uzay üssü inşası için testler yapmak üzere “Çang’ı 8” görevleri planlanıyor. Ayrıca, Çin 2030’dan itibaren Ay’a insanlı seferler düzenlemeyi ve Uluslararası Ay Araştırma Üssü kurarak daha ileri keşif faaliyetlerine zemin hazırlamayı hedefliyor.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
