Moğol hükümdarı Cengiz Han, tarihin gördüğü en büyük komutanlardan biridir. Cengiz Han; Orta Asya’da göçebe halde yaşayan kavimleri bir araya getirerek, büyük bir İmparatorluk kurmuştur. Dünyanın tamamına hâkim olmak amacıyla çıktığı yolda, Çin’i ele geçirmiş ve topraklarını çok geniş sınırlara ulaştırmıştır. Onun zamanında Moğollar en güçlü dönemini yaşamıştır.
Cengiz Han yasaları; Cengiz Han’ın da net bir şekilde uyduğu ve Moğollar arasında kabul görmüş olan ”Bozkır Kanunları” olarak da bilinen kurallardır. Cengiz Han bu kurallara kendisi de önemli eklemeler yapmıştır.
Cengiz Han Yasalarından Bazıları
1- Savaş alanında hata yapan kim olursa olsun, cezasını oradaki komutan verir ve kaybedenlerin şart koşmaya hakkı yoktur.
2- Evli olup olmadığına bakılmaksızın zina eden kim olursa olsun cezası ölümdür.
3- Livata olayı kesinlikle yasaktır ve yapanlar idam edilir.
4- Büyücülük yapan kişiler, başkalarının aleyhinde haber taşıyanlar, bilerek yalan söyleyenler ve kavga edenleri ayırmak yerine taraf tutarak diğerine yardım edenler idam edilir.
5- Suya idrarını yapan ve suyu kirleten kişilerin cezası ölümdür.
6- Ticaret ile uğraşan kişiler iflas ederse ve bu iflas 3 kez üst üste tekrar edilirse, o kişi idam edilir.
7- Sahibinden izin almadan kölesine yiyecek ve içecek veren kişilerin cezası idamdır.
8- Kaçan köle veya esirleri bulan kişi geri vermezse idam edilir.
9- Yenilecek hayvan önce ayakları bağlanmalı, karnı yırtılarak açılmalı ve ölene kadar kalbi sıkılmalıdır. Ancak bu şekilde ölen hayvanlar yenilebilir.
10- Savaş sırasında bir kişinin silahı elinden düşerse, diğer kişi atından inerek bu silahı sahibine vermelidir. Atından inerek silahı sahibine vermeyen kişinin cezası ölümdür.
11- Allah’ın kitabını okuyanlar, hekimler, âlimler, hukuk adamları, kendilerini ibadete adayan kişiler vergi ödemeyecek ve çalışmayacaklardır.
12- Cengizhan verdiği bütün emirleri tanrıya inanılması için vermiştir. Bu sebeple bütün dinlere saygı gösterilecek, aralarında hiçbir ayrım yapılmayacaktır.
13- Başkalarına yemek veren kişi önce kendisi yemeğin tadına bakacaktır. O kişi bakmadan başkaları yemeyecektir. Yemek yendiği zaman diğerleri davet edilecek, davet edilmezse diğerlerinin yanında yemek yenmeyecektir. Kimse kimseden daha fazla yemek yemeyecek, yemek pişirilen ateşe ve insanların yemek yediği kaba basılmayacaktır.
14- Yemek yiyenlerin yanından bir yolcu geçerse, onun yemeğe davet edilmesi gerekmektedir.
15- Cengiz Han tarafından su almak için, suya ellerin sokulması yasaklanmış ve bir kap kullanılması emredilmiştir.
16- Elbiseler çok kirlenmeden yıkanmayacaktır.
17- Kötü ve ahlak dışı söz söylemek yasaktır. Cengiz Han her şeyin ahlaklı olmasını emretmiştir.
18- Cengiz Han herhangi bir mezhebe ayrıcalık gösterilmemesini emretmiştir. Onur veren unvanların kullanılması yasaktır. Sultan veya önemli bir kişi ile konuşulursa sadece onun adı zikredilmelidir.
19- Savaşa gidilmeden önce askerlerin ihtiyacı olan her şey gözden geçirilmeli ve denetlenmelidir. Askerlerden biri, zorunlu olmayan ihtiyaçları getirdiği takdirde o asker cezalandırılmalıdır.
20- Cengiz Han tarafından erkekler savaşa gittiği zaman, onların işlerini yapmak için kadınlardan oluşan askeri bir birlik beraberinde gitmesi emredilmiştir.
21- Savaştan dönen askerlerin Han’ın hizmetlerini yapmaları emredilmiştir.
22- Cengiz Han’ın kendisi ve çocukları için eş seçmek amacıyla, her yılbaşında bütün kızlar kendine takdim edilmelidir.
23- Noyanlar binler, yüzler ve onlar olarak ayrılan birliklerin başına geçer ve komuta eder.
24- Suç işleyen yaşlı bir kimseyi cezalandırmak için ona elçi gönderilir. Yaşlı adam elçiye kendini teslim etmelidir. Verilen ceza uygulanmadan önce, suçlu adam Cengiz Han’ın önünde yere kapanmalıdır.
25- Hükümdar dışında hiç kimse Cengiz Han’a başka bir muhatap gösteremez. Her kim, kendisine başka bir muhatap gösterirse idam edilmelidir.
26- Ülkede olup bitenleri haber almak için posta teşkilatı kurulmuştur. İzin almadan posta yeri değiştirilemez, değiştiren kişi idam edilmelidir.
27- Cengiz Han yasalarının uygulanması için oğlu Çağatay’a emir verilmiştir.
28- Sürek avı sırasında, avın kaçmasına neden olan ve ihmalkârlık gösteren kişilerin cezalandırılması emredilmiştir. Kişinin suçu ağır ise idam edilmelidir.
29- Adam öldürmenin cezası idamdır. Fakat fidye verirse kendisini kurtarabilir. Verilecek olan fidye, Hazreti Muhammed’e inananlar için 40 altın para, Çinliler için ise bir eşektir.
30- Bir kişinin mülkiyetinde çalınmış bir at bulunursa, o kişi aynı cinsten 9 at ekleyerek sahibine iade etmelidir. Kişi cezayı ödeyemezse yerine çocukları alınır. Eğer kişinin çocuğu yoksa cezası ölümdür.
31- Cengiz Han yasaları gereğince kişinin yalan söylemesi, hırsızlık yapması, zina etmesi yasaktır. Kişi kendisi kadar komşusunu da sevmelidir. Kişiler birbirlerini yaralamamalı, zarar vermemelidir. Kendisine yapılan saldırıları unutulmalı ve intikam almamalıdır.
32- Gönüllü olarak teslim olan ülke ve şehirler bağışlanmalı, tanrıya adanmış tapınakları vergiden muaf tutulmalıdır. Emirlere uymayan kişilerin cezası ölümdür.
33- Yemek yerken boğulan bir kişi hemen obadan çıkarılmalı ve öldürülmelidir. Ordu komutanının yaşadığı çadırın eşiğine ayağını koyan kimse idam edilmelidir.
34- Bir kişi içmekten vaz geçemiyorsa ayda 3 defa sarhoş olabilir. Ayda 3 defadan fazla sarhoş olan kişi kabahatli bulunur. Ayda 2 defa sarhoş olan kişi iyidir. Ayda bir kez sarhoş oluyorsa daha iyidir. Eğer hiç içmiyorsa bundan daha iyisi yoktur. Hiç içmeyen biri varsa o kişi en yüksek saygıya layıktır.
35- Bir cariyeden doğan çocuklar meşru kabul edilecek ve babaları tarafından yapılan paylaşımlarda uygun şekilde mirastan hak alacaktır. Miras paylaşımında yaşı büyük olan çocuk, küçük olandan daha fazla hak alır. Yasal mirasçılar dışında başka bir kişi vefat eden kişinin malını kullanamaz.
36- Babası ölen bir çocuk annesi hariç, babasının diğer eşleri ile evlenebilir veya evlendirerek başkasına verebilir.
37- Düşmanların aileleri, askerler arasında eşit olarak paylaştırılır. Bir asker istediği kadar cariye alabilir ve cariyelerden olan çocuklar öz çocuk olarak kabul edilir.
38- Herhangi bir dinin mezhebini seçenin cezası ölümdür.
39 – İdam cezası almış bir Moğol, eğer isterse belini kırdırtarak kendini öldürebilir. Bu çok eski bir Moğol geleneğidir. Moğollar arasında soylular idam edilecek olursa, bu asil bir ölüm olarak görülen şekilde yapılır. Yani belleri kırılır ve Bozkıra bırakılırlar.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
