Yılda bir kez gerçekleşen ve halk arasında “yıldız kayması” olarak da bilinen 2023 Perseid meteor yağmuru için heyecanlı bir geri sayım başladı. Kuzey yarıkürede gözlemlenen en yoğun ve büyüleyici doğal ışık şovlarından biri olan Perseid yağmuru, gökyüzü tutkunlarının sabırsızlıkla beklediği bir etkinlik.
Bu gökyüzü şöleninde, dev gezegen Jüpiter’in çekim etkisiyle saatte 100’den fazla göktaşı gözlemlenebiliyor. Perseid meteor yağmurunun zirve noktasına sayılı günler kala, gökyüzü meraklıları tarih araştırmalarına girişti. Perseid meteor yağmuru, Perseidler olarak da adlandırılır, her yıl Temmuz’un ortasından Ağustos’un sonuna kadar aktif bir dönemden geçer.
Şimdi gelin, Perseid meteor yağmurunun ne olduğuna, ne zaman gerçekleşeceğine ve Türkiye’den görülüp görülemeyeceğine daha yakından bakalım.
Perseid Meteor Yağmuru Ne Zaman? Türkiye’den Görülecek mi?
Birçoğu yılda birkaç kez meydana gelen meteor yağmurları arasında öne çıkan ve en etkileyici olanlardan biri olarak kabul edilen Perseid meteor yağmuru, her yıl Ağustos ayında gözlenir. Bu büyüleyici olay, özellikle 12 ve 13 Ağustos tarihlerinde doruk noktasına ulaşarak gökyüzünü aydınlatır. Dünya genelinde büyük ilgi gören bu kozmik gösteri, gece saatlerinde gökyüzünde göktaşı şöleni izlememize olanak tanır.
Kuzey yarımkürede görülebilecek olan Perseid meteor yağmuru, bilim insanları tarafından Türkiye dâhil olmak üzere çıplak gözle gözlemlenebileceği şeklinde ifade ediliyor. Bu büyüleyici olayı gözlemlemek için Türkiye saati ile gece 00.00 ile 04.00 arasında yapay ışıklardan uzak bir bölgeyi seçerek, gözlerimizi gök kubbeye çevirmek yeterli olacak.
Perseid Meteor Yağmuru Nedir?
TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi’nin (TUG) 2023 Gök Olayları Yıllığı’na göre, binlerce yıl öncesine kadar uzanan kuyruklu yıldızların kalıntılarından meydana gelen gök taşı yağmurları, her yıl 8 farklı dönemde dünya gökyüzünü süslüyor. Bu büyülü anlar, Quadrantid (Dörtlük), Lyrid (Çalgı), Eta Aquarid (Eta Kova), Delta Aquarid (Delta Kova), Perseid (Kahraman-Perce), Orionid (Avcı), Leonid (Aslan) ve Geminid (İkizler) meteor yağmurları ile yaşanıyor.
Bu büyüleyici gök olaylarının en dikkat çekeni ise Perseid (Perse) gök taşı yağmuru olarak öne çıkıyor. 14 Temmuz’da başlayıp 1 Eylül’e kadar devam edecek olan bu büyülü gösteri, en yoğun anlarını 12-13 Ağustos gecesi yaşayacak.
Perseid meteor yağmuru, 1862 yılında keşfedilen Swift-Tuttle Kuyruklu Yıldızı’ndan geriye kalan parçacıklardan oluşuyor. Bu nedenle, meteor yağmuru Perseid adını Perseus Takımyıldızı bölgesindeki gözlemlerinden alıyor. Taşların atmosferde iz bırakarak kül olması ise halk arasında “yıldız kayması” ifadesiyle anılmaktadır.
Gözlem İçin En Uygun Zaman
TUG’un yıllık raporuna göre, 12-13 Ağustos gecesi saat 00.00 ile 04.00 arasında saatte 60 ila 100 ışık izi gözlemlenebileceği ifade ediliyor. Ayrıca, “Bu tarihlerde Türkiye saati ile yaklaşık 03.00’te Ay’ın yükselmesi ve sadece yüzde 10’luk bir kısmının aydınlık görünmesi, büyüleyici bir gözlem deneyimi sunuyor. Perseidler, parlaklık seviyesi eksi 3 kadire ulaşan ve ateş topları olarak da bilinen daha büyük ışık izleri bırakabilir.
Bu büyülü gökyüzü gösterisinde meteorların dünya atmosferine giriş hızları saniyede yaklaşık 59 kilometre civarında olacak. Perseidleri gözlemlemek için, 00.00 ile 04.00 saatleri arasında, yapay ışıklardan uzak bir bölgede, gözlerimizi gökyüzüne dikerek olağanüstü sahneye odaklanmak yeterli olacaktır.” şeklinde ek bilgi veriliyor.
