İran’da Bulunan Muhteşem Tuz Dağları

Jashak Tuz Kubbesi veya Tuz Dağı, İran’ın güneyindeki Bushehr eyaletinde, Zagros Dağları’nın güney yamacında bulunan geniş bir alandır. Bu alan İran ve Ortadoğu’nun en büyük, en aktif ve en güzel tuz kubbelerinin bulunduğu bölgelerdendir. Her yıl binlerce turistin uğrak noktası olan dağda; mağara şelale ve renkli tuz kubbeleri yer almaktadır.

Tuz kubbeleri 12 kilometre uzunluğunda, 4 buçuk kilometre genişliğinde bir alanı kaplamaktadır. Tuz kubbelerinin bulunduğu alan yaklaşık 3066 hektardır. Deniz seviyesinden 1350 metre yükseklikte bulunmaktadır. Bölgede 114 kadar tuz kubbesi yer almaktadır.

Tuz kubbeleri yenilebilir tuzların yanında, endüstriyel alanlarda kullanılan çeşitleri de mevcuttur. Kırmızı, kahverengi, beyaz, sarı, siyah, turuncu renklerde benzersiz tuz kubbeleri ve mağaralar bulunmaktadır. Tuz buzulları, şelaleleri ve kristalleri de yer almaktadır. Kubbelerin Geç Prekambriyen ve erken Paleozoik döneminde oluştuğu bilinmektedir.

Bölgede bulunan beyaz tuz kubbeleri uzaktan güzel karlı bir dağ görünümü sağlamaktadır. Kubbenin bazı kısımları ise buz buzuluna benzemektedir. Sıcak ve kuru havalarda suyun buharlaşmasıyla ortaya çıkan tuz şelaleleri, turistik cazibe merkezlerinden biridir. Bu şelaleler kubbe boyunca doğal olarak akmaktadır. Bahar ortasından yaza kadar ve sonbaharda görülmektedir.

Bölgenin diğer özelliklerinden biri de tuz mağaralarıdır. Mağaralar kubbenin etrafında ki tuz birikintileri çökmesiyle oluşmuştur. Mağaraların içinde tuz kristalleri şeklinde güzel dikitler ve sarkıtlar yer almaktadır.

Tuz kubbesinin üzerinde oluşan renkli ve çarpıcı desenler su erozyonu sonucu oluşmuştur. Dünyanın en güzel jeolojik erozyon oluşumlarından biri olarak adlandırılmaktadır. Pirit ve flor gibi silikat olmayan mineraller, metalik ve metalik olmayan parlak renk varyasyonlarına sahip birçok tuz kristali bu alanda yer almaktadır.

Kubbelerin oluşumu sınırlı bir deniz havasında, tuzun birikmesiyle ortaya çıkmaktadır. Tuz bakımından zengin olan deniz havzasında, suyun akışı bulunmadığı için genellikle buharlaşmaktadır. Bu şekilde de tuzların çökelmesine ve birikmesine neden olmaktadır.