La Rinconada, Peru’nun gökyüzüne uzanan zirvelerinde, dünya üzerindeki en yüksek yerleşim yeri olarak hayat buluyor. Ancak bu yükseklik, sadece coğrafi bir özellik değil, aynı zamanda yaşayanların hayatlarını derinden etkileyen zorlu bir gerçeklik. Yüksek irtifaların getirdiği sağlık sorunları, hijyen eksikliği ve ağır çalışma koşulları, burada yaşamı adeta bir mücadeleye dönüştürüyor.
Altın madenciliği, bu benzersiz coğrafyanın insanlarının geçim kaynaklarını oluşturuyor. Fakat ekonomik bir kaynak oluştururken, çevresel bir tehlike de oluşturarak, sağlık açısından zorlayıcı bir denge içerisine sokuyor. La Rinconada’nın hikâyesi, yükseklerdeki yaşamın zorluklarıyla dolu, insan dayanıklılığının sınırlarını zorlayan bir gerçeklik sunuyor.
La Rinconada Hakkında Bilgi
La Rinconada, Peru’nun Puno Bölgesi‘nde konumlanmış bir şehirdir. 5100 metre yükseklik ile dünya üzerindeki en yüksek rakıma sahip yerleşim birimidir. Şehir, And Dağları’nın eteklerinde bulunmaktadır. 2012 yılı itibarıyla 50.000 kişilik bir nüfusa sahiptir. Bu şehir, dağ iklimi özellikleri göstermekte olup yıllık ortalama sıcaklık 1.2 °C ve yıllık yağış miktarı ise 707 mm’dir. La Rinconada’nın ekonomisi, altın madenciliği üzerine kurulmuştur.
Peru’nun And Dağları‘nda, ağaç sınırının üstünde yer alan eski bir altın madenciliği kampı, zamanla gelişerek bir şehir haline gelmiştir. La Rinconada’nın ekvatora sadece 14 derece uzaklıkta olmasına rağmen, hava durumu Grönland’ın batı kıyısını andıracak kadar yüksektir. Bu durum, yazların ıslak, kışların ise kuru geçtiği; günlerin soğuk, gecelerin ise dondurucu olduğu anlamına gelir.
La Rinconada, zorlu iklim koşulları ve yüksek rakımı nedeniyle yaşamı oldukça zorlu hale getiren bir üne sahiptir. Burada yaşayan insanlar genellikle altın madenciliği gibi zorlu iş koşullarıyla mücadele etmektedirler. Ancak bu faaliyetler, çevresel ve sosyal sorunları da beraberinde getirebilmektedir. Dünyanın en yüksek yerleşim yeri olan La Rinconada, yıl boyunca sürekli olarak yaşanmaktadır. Peru’da 5100 metre yükseklikte yer alan kasabaya sadece dar bir dağ yolundan ulaşılabilmektedir.
La Rinconada’da Zorlu Yaşam
La Rinconada, yol, su tesisatı veya kanalizasyon sistemi bulunmamaktadır. Evler, genellikle az izole edilmiş veya hiç izole edilmemiş oluklu teneke levhalardan yapılmıştır. Bu yerleşim yerinde yaşayan erkeklerin tamamı madenlerde çalışmaktadır.
Madenciler, altın madenciliğinin yanı sıra en çok bulunan ikinci madde olan cıvayı kullanarak altını elle çıkarmaktadırlar. Bu durum, La Rinconada’nın toprağını, havasını, suyunu ve hatta karını da nehir aşağısındaki neredeyse her şeyle birlikte kirletmiş durumdadır. Gerçekte, dünyanın en yüksek yerleşim yeri olmasıyla birlikte La Rinconada, dünyanın en fakir ve en hüzünlü şehirlerinden biri olarak da anılmaktadır.
Diğer maden kasabalarının aksine, La Rinconada bir şirkete ait değildir. Burada faaliyet gösteren madenlerin çoğu gayri resmidir ve herhangi bir yönetim veya kanun sistemi bulunmamaktadır. Bu durum, bölgenin koşullarının iyileştirilmesinin de mümkün olmadığı anlamına gelmektedir. Buradan çıkarılan altın, bölgede yaşayanlara pek bir fayda sağlamaz; çoğu zaman dağlardan çıkan altın doğrudan kaçakçılık yoluyla satılmaktadır.
Daha da şaşırtıcı olan şey, madencilik şirketi Corporación Ananea’nın çalışanlarına maaş ödemediğidir. Bunun yerine, “cachorreo” adı verilen eski bir çalışma sistemi altında faaliyet gösterirler. Bu sistemde çalışanlar, otuz gün boyunca ücretsiz çalışır ve otuz birinci günde alabilecekleri kadar cevheri alabilirler. Ancak alınan cevherin içerdiği altın miktarını önceden belirlemek mümkün değildir ve genellikle çok az miktarda altın içerir. Şirketin bu geleneğe aykırı ödeme sistemine rağmen, madenciler bölgeye olan ilgilerini sürdürmektedirler. Bu durum, 2001 ile 2009 yılları arasında La Rinconada’nın nüfusunun iki katından fazla artmasına sebep olmuştur.
La Rinconada’da İnsanlar Nasıl Hayatta Kalıyor?
La Rinconada’da yaşayan insanlar, genetik olarak bu yüksek irtifaya uyum sağlayabilseler de araştırmacılar, bölgede yaşamanın oldukça sağlıksız olduğunu belirtmektedirler. Bunun nedeni, sağlıksız hijyen koşulları, düşük oksijen seviyeleri, altın madenciliği ve buna bağlı olarak atmosfere yayılan civa gibi faktörlerdir.
Gerçekte, yüksek irtifalarda yaşamak insanlar için pek kolay değildir. Çünkü yükseklik arttıkça atmosfer basıncı, sıcaklık, havadaki oksijen miktarı ve nem azalmaktadır. Ayrıca atmosferin yoğunluğunun azalmasıyla birlikte, yüksek irtifalarda Güneş’in zararlı etkileri daha belirgin hale gelmektedir.
Bu durumda, organizma oksijen eksikliğinden kaynaklanan problemleri engellemek ve oksijen ihtiyacını karşılamak için daha hızlı nefes alıp vermeye ve artan bir kalp ritmine başlar. Ancak vücudun yüksek irtifa koşullarına uyum sağlayabilmesi için belli bir adaptasyon süresine ihtiyaç duyulur. Genellikle, 2500 metreye kadar olan yüksekliklerde insan vücudunda belirgin oksijen azalmasından kaynaklanan sorunlar gözlenmez. Ancak 2500 ile 5300 metre arasındaki irtifalarda kandaki oksijen doygunluk oranı %90’ın altına düşer. Vücut, yüksek irtifaya uyum sağlayabilmek için bazı fizyolojik değişiklikler göstermeye başlar.
Araştırmalar, insanların tarihsel olarak yüksek rakımlı bölgelerde yaşadığını göstermektedir. Örneğin, Peru’da yaklaşık 12.000 yıl öncesine ait, 4500 metre yükseklikte kurulu yerleşim bölgeleri bulunduğu bilinmektedir. Bu durum, insanların genetik olarak yüksek irtifalara uyum sağlayabildiğini göstermektedir.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
