Kızıl Gezegen Mars, milyarlarca yıl önce mavi ve yeşil renklere sahip olup Dünya’ya oldukça benziyordu. Bugün ise hedefimiz, oraya gidip yerleşmek ve zamanla Mars’ı yeni yuvamız haline getirmek. Ancak, bu süreç sanıldığı kadar basit değil.
Bilim kurgu filmleri, karmaşık meseleleri basitleştirerek sunar ve bu durum, her şeyin daha kolay ve az çaba gerektirdiği yanılgısına neden olur. İnsanları Mars’a göndermek, oraya yerleşmelerini sağlamak ve gezegeni ikinci Dünya yapmak bu basitleştirmelerin örneğidir.
Ashlee Vance’ın, Elon Musk’ın hayatını anlattığı biyografi kitabında, Mars’a gitmenin zorluklarına dair derinlemesine cevaplar bulunuyor. Elon Musk’ı, yıllarca “Mars’ta ölmek istediğini” söyleyen biri olarak tanıyoruz. Ancak son zamanlarda bu sözünün pek gerçekçi olmadığını kabul etti. Musk’ın nihai hedefi, insanların Mars’a yerleşmesini sağlamak ve bu amaca ulaşmak için SpaceX‘in geliştirdiği Starship roketini kullanmak istiyor.
Mars’ta Bir Gün Geçirmek İçin 1,5 Yıl Harcamak
Mars’ta 1 gün geçirip geri dönmek için toplamda 1,5 yıl harcamak gerekiyor. Mars’a ilk gidecek insanlar arasında olduğunuzu düşünün. Yolculuk için Dünya ve Mars’ın birbirine en çok yaklaştığı anı beklemek zorundasınız. En yakın konumda bile Mars’a yolculuk minimum 6 ay sürecek. Fırlatma anında iki gezegen birbirine yakın olacak, ancak yolculuk sırasında tekrar uzaklaşacaklar. Mars’a ulaştığınızda ise Dünya, yola çıktığınız mesafenin neredeyse iki katı uzağınızda olacak.
Mars ve Dünya arasındaki mesafenin sabit olmaması nedeniyle dönüş yolculuğu yaklaşık 1 yıl sürecek. Yani Mars’ta 1 gün geçirdim diyebilmek için 1,5 yıl harcamanız gerekecek. Yolculuk sırasında maruz kalınacak radyasyon ve psikolojik zorluklarda mevcut.
Yiyecek-İçecek İhtiyacı ve Roketi Fırlatma Sorunu
Aynı uzay gemisinde toplam 3 kişi olduğunu düşünün. Bilimsel araştırmalar için kullanılacak cihazlar dışında, 1,5 yıl boyunca yetecek erzak ve su sağlanmış olmalı. Bugüne kadar insanlar, en fazla 10 günlük yiyecek ve su stoğu ile Ay’a gönderilebildi. Ay yakın olduğu için bu süre kısaydı ve erzak yükleri hafifti. Buna rağmen, her insanlı Ay seferi milyarlarca dolara mal oldu. Ay’a 50 yıldır gidilememesinin en büyük nedeni de yolculukların son derece pahalı olmasıdır.
Bir insanın günlük besin ihtiyacı yaklaşık 1 kilogramdır. Ayrıca, günde minimum 2 litre su tüketmemiz gereklidir. 1,5 yıl için kişi başı 500 kilogram yiyecek gerektiğini varsayalım. 3 kişi için bu rakam 1,5 tona ulaşır. Suyu yüksek teknolojili arıtma sistemleri sayesinde yeniden kullanılabilir hale getirdiğimizi varsayalım. Buna rağmen, yine aynı miktarda suya ihtiyaç duyacağız.
Toplamda 3 tona ulaşan yiyecek ve su yükünün dışında, tüketeceğimiz oksijen de hayati önem taşır. Oksijenle birlikte 5 tona yaklaşan toplam yük ile 1,5 yıllık yaşam desteği sağlamış oluruz. Ancak bir sorun var: Bu kadar ağır bir yükü Dünya’nın yerçekiminden koparıp uzaya göndermek ve Mars’a indirmek fiziksel olarak son derece zor. Ayrıca, roketimiz hareket ederken radyasyondan korunmak ve yakıt ihtiyacını karşılamak için çok fazla yakıta ihtiyaç duyacağız.
Bu roketi Mars’a fırlatabilmek için çok güçlü bir dizi motora ihtiyacınız var; çünkü hem tonlarca erzak hem de dönüş yolculuğunda kullanacağınız yakıtları Dünya’nın yerçekimsel alanından uzaklaştırmanız gerekecek. Ayrıca, dönüş yolunda kullanılacak her şey masrafları iki katına çıkarır.
Mars’a Üç Kişinin Seyahati İçin Gereken Maliyet Oldukça Yüksek
Eğer tüm testler ve denemeler tamamlanmışsa ve projenin son aşamasında olduğunuzu varsayarsak, iki arkadaşınızla birlikte Mars’a yapılacak bir seyahatin maliyeti 20 milyar dolar olabilir. Ancak bu rakam, projenin başlangıcından bu yana yapılan tüm maliyetleri ve yıllar süren çalışmaları hesaba katmaz. Bu durumda, toplam maliyet 100 milyar doların üzerine çıkabilir.
Elon Musk’ın Starship roketi ile Ay seferi düzenlemek istediği test uçuşunda olduğu gibi, Mars yolculukları için de önce insansız ve uzak mesafeli testler yapılması gerekecek, ardından insanlı ve daha yakın mesafeli testler gerçekleştirilecek. Ancak tüm bu süreçlerin başarılı olması bile yıllar alabilir. Dolayısıyla, bu projeye yatıracağınız paranın ve zamanın geri dönüşünün garantisi olmayacak.
Mars’ın Kaçış Hızı Saatte 18.000 Km
Apollo 11 misyonunda Ay’a üç insan gönderildi, ancak bunlardan biri Ay yörüngesindeki uzay aracında kalmıştı. Neil Armstrong ve Buzz Aldrin ise daha küçük bir araçla Ay yüzeyine inip, aynı araçla Ay yörüngesindeki Apollo 11’e geri dönmüşlerdi. Bu süreçte, yörüngede bir kişi, Ay yüzeyinde ise iki kişi bulunuyordu.
Ay seferlerinde öğrendiğimiz formülü Mars’a ulaşmak için kullanabiliriz, ancak önemli bir fark var: Ay’da atmosfer yoktu, ancak Mars’ta atmosfer bulunuyor ve bu, bize oldukça yabancı. Dolayısıyla, Mars yüzeyinden ayrılıp yörüngedeki araca ulaşabilme odak noktamız olmalı.
Mars yüzeyindeki bir aracın havalanıp yerçekiminden kurtulabilmesi için saniyede 5 kilometre, yani saatte 18.000 kilometre hıza ulaşması gerekiyor. Apollo 11 görevinde Ay yüzeyindeki modülün ulaşması gereken hız 8.300 km/saat idi. Bu da Mars’ta Apollo 11’e kıyasla 2 kat daha büyük bir yüzey aracına ihtiyacımız olduğu anlamına geliyor. Daha büyük bir araç, daha fazla yük demek. Daha fazla yük ise daha fazla yakıt anlamına geliyor. Yani her adımda masraflar ve zorluklar artıyor.
Kalkış İçin Kullanılacak Yakıt Mars’ta Üretilse Nasıl Olurdu?
Mars yüzeyinde metan ve buz halinde su bulunduğunu biliyoruz. Bu kaynaklardan hidrojen elde edip, hidroliz yöntemiyle yakıt üretebiliriz. Ancak bunun için Mars’ın fırtınalı ve zorlu koşullarında bir tesis kurmamız gerekiyor. Hatta metanı ve suyu hidrolize etmek için madencilik seviyesinde çalışmamız gerekebilir.
Mars yüzeyinde madencilik yapabilmesi için 2 kişilik bir ekip için seyahat edebilecekleri bir tekerlekli araca, yüzeyi delebilecekleri bir sondaj makinesine ve hidroliz işlemleri için küçük bir taşınabilir tesise ihtiyaçları olacak. Ancak tüm bu ekipmanları Mars’a götürsek bile, Mars’ta geçirilecek süre uzayacak. Uzun süre Mars’ta kalmak yeni bir yiyecek, su ve barınma sorununu da beraberinde getirecektir.
Bugüne Kadar Anlatılan Mars Hayallerindeki En Büyük Eksik
SpaceX ve Elon Musk’ın Mars hayalleri kabul edilebilir olsa da, hikâye hep eksik kaldı. Mars’a gidecek ilk insanların nasıl yerleşim kuracaklarını ve orada nasıl yaşayacaklarını gerçekten bilmiyoruz. Mars’a yerleşecek ve ömür boyu orada yaşayacak, orada aile kuracak insanların yaşayacakları deneyimleri kestiremiyoruz.
Mars’a gidecek ve yerleşecek insanların koloni kurabilmeleri için Dünya’daki gibi “evim” diyebilecekleri alanlara ihtiyaçları var. Ancak bu evleri Mars toprağından veya kayalardan üretmek neredeyse imkânsız, çünkü bu malzemeleri Mars’a götürmek gerekiyor. Dolayısıyla Mars’a gidecek insanlar, Mars’taki evlerini de Dünya’dan getirmek zorunda kalacaklar.
İlk Marslı İnsanların Kuracakları Evler Nasıl Olacak?
İlk Marslı insanların kuracakları evler hakkında bir bilgi maalesef elimizde bulunmuyor. Mars’ın yaşam için uygun bir atmosfere sahip olmaması ve zayıf atmosferinin zararlı güneş ışınlarını yüzeye ulaştırması, insanların Mars’ta yaşamını oldukça zorlaştırıyor. Bu zararlı ışınlar, sıradan bir insanı dakikalar içinde kanserden öldürebilecek kadar tehlikeli. Dolayısıyla Mars’taki ilk insan evleri, son derece yüksek teknolojili malzemelerle üretilip gönderilmek zorunda kalacak.
Uluslararası Uzay İstasyonu gibi uzay istasyonlarında astronotlar, 500 günden fazla görev yapabiliyorlar ve bu süre zarfında oldukça konforlu bir yaşam sürdürebiliyorlar. Ancak Mars yüzeyinde, insanlar bir ömür boyu yaşayacakları için daha fazla konfora ve daha sıkı güvenlik önlemlerine ihtiyaç duyacaklar.
Diğer yandan, Dünya’nın manyetik kalkanı içinde bulunan Uluslararası Uzay İstasyonu, zararlı ışınlardan korunma konusunda avantajlıdır. Ancak Mars’ta, bu koruma mevcut değildir. Apollo 11 görevindeki astronotların kıyafetleri ve araçları, Dünya’nın manyetik alanından çıktıklarında çetin koşullara kısa süreliğine dayanabilecek şekilde tasarlanmıştı. Ancak Mars’ta ömür boyu kullanılacak barınakların nasıl olacağına dair net bir proje henüz geliştirilemedi.
Bugüne kadar, “Mars’a gidecek ilk insanların yaşayacakları evler böyle olacak” diyebileceğimiz bir proje ortaya atılmadı. Hatta böyle bir proje üretildiğinde bile, yıllar boyunca sayısız teste tabi tutulması gerekecek. Ayrıca, bu evleri Mars yüzeyini taklit eden yapay ortamlarda denemek ve gerçek kullanım koşullarında test etmek için uzun bir süre gerekecek.
Mars’ta Ömür Boyu Yaşayacak İnsanlar Neyle Beslenecek?
Bu, önemli ve karmaşık bir sorun. 2015 yılında vizyona giren “Marslı” filmindeki kahraman, hayatını Mars toprağında patates yetiştirerek sürdürmüştü. Ancak gerçek hayatta, Mars’ta bir koloniye yetecek tarımsal projeler henüz bulunmuyor. Belki Mars’ta yaşayacak ilk insanlara Dünya’dan periyodik olarak tonlarca konserveler gönderilebilir. Ancak her roketin Mars’a ulaşamayacağı gerçeği var. En ufak bir hatada, oradaki insanlar açlıkla karşı karşıya kalabilirler.
SpaceX veya MarsOne gibi projeler heyecan verici olabilir, ancak Mars’a gidecek insanların temel ihtiyaçlarına dair net bir plan yok. Şimdiye kadar oradaki insanların tarım yapacağı, ne tür yiyecekler yiyeceği veya nasıl bir yaşam biçimi benimseyeceği gibi konularda kesin bir şey söylemek mümkün değil. Var olan tüm söylemler sadece varsayımlardan ibaret. Denenmiş, yıllarca test edilmiş ve onaylanmış bir sistem yok.
Mars’ta yaşamak için gerekli olan temel ihtiyaçlar, oldukça karmaşık ve çözülmesi zor sorunlarla doludur. Örneğin, Mars’ın düşük sıcaklıkları, güneş panellerinin donmasına ve bozulmasına neden olabilir. Ayrıca, Mars’ta su kaynaklarını kullanabilmek için buzları çözmek gerekebilir, ancak bunun için gerekli sıcaklığı üretmek de önemli bir sorundur.
Elektrik, su ısıtma gibi temel ihtiyaçlar için güneş panellerinin kullanılması düşünülebilir. Ancak, Mars’taki şartlar ve uzun mesafe nedeniyle Dünya ile iletişim kurmayı sağlayacak internet bağlantısının sağlanması da bir başka zorluk olabilir. Elon Musk’ın Starlink uyduları gibi teknolojiler, bu bağlamda bir çözüm olabilir, ancak bu da tam olarak garanti değil.
Mars’ta koloni kurma fikri, gerçekçi bir hedef gibi görünse de, bunun gerçekleşmesi için çok uzun ve zorlu bir yolculuk gerekiyor. Ashlee Vance’a göre, Mars’ta koloni kurmak, Sahra Çölü’nü bir şişe su ile geçmek gibi bir hayal gibi görünebilir. Ancak bu hayali gerçekleştirmek ve yaşatmak için insanları daha fazla çalışmaya teşvik etmek önemlidir. Çünkü daha fazla çalışma, tüm bu zorlukların üstesinden gelmeyi kolaylaştırabilir.
Konu ile ilgili ‘’Ay’a Aslında Hiç Gidilmedi mi? Her Şey Bir Kurgudan İbaret İddiaları!’’ isimli makale için TIKLAYINIZ!
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
