ABD’nin simgesi durumunda olan Özgürlük Heykeli, dünyanın en tanınmış heykellerinden biridir. Resmi adıyla ‘’Dünyayı Aydınlatan Özgürlük’’, ABD’nin New York şehrindeki Liberty (Özgürlük) adası üzerindedir. 1886 yılında açılışı yapılan anıtsal heykel, gözetleme kulesi olarak kullanılmaktadır. Heykelin Mısır Hidivi Said Paşa’nın siparişi üzerine yapıldığı ve masraflarının bir kısmının da Osmanlı tarafından ödendiği iddia edilmektedir.
1884 – 1886 yılları arasında inşa edilen Özgürlük Heykeli, Fransa tarafından ABD’ye kuruluşunun 100. yılı sebebiyle hediye edilmiştir. Heykelin yapımı tamamlandıktan 1 yıl sonra 350 parçaya bölünmüş, parçalar 214 sandık içerisinde New York limanına ulaştırılmıştır. Bu parçalar 4 ay içerisinde yeniden birleştirilerek yerine dikilmiş ve 28 Ekim 1886 tarihinde açılışı yapılmıştır. Özgürlük Heykeli, 1984 yılından bu yana UNESCO’nun Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer almaktadır. Heykelin kopyası olan daha küçük bir boyutu Paris’te yer alır. Aynı zamanda dünyanın başka çeşitli yerlerinde küçük kopyaları bulunmaktadır.
Özgürlük Heykeli’nin Özellikleri
Bakırdan yapılan Özgürlük Heykeli’nin sağ elinde bir meşale, sol elinde ise bir kitabe bulunur. Kitabe üzerinde Bağımsızlık Bildirgesi’nin tarihi olan 4 Temmuz 1776 yazılıdır. Heykele modellik eden kişi, Singer dikiş makinelerinin kurucusu Isaac Singer’ın dul eşi Isabelle Eugenie Boyer’dir.
Heykelin yüksekliği 46 metre, kaidesi ile beraber toplam 93 metredir. Heykelin başında bulunan tacın 7 sivri ucu, 7 kıtayı ya da 7 denizi temsil etmektedir. Heykelin içinden meşaleye kadar uzanan 168 basamaklı merdiven bulunur. Yüksekliği 13 metreye ulaşan sağ eldeki meşalenin etrafındaki dehliz, 15 kişi alabilecek kapasitededir. Başın genişliği 2 metre, yüksekliği ise taç ile birlikte 5 metredir.
Özgürlük Heykelinin Osmanlı ile Bağlantısı
Özgürlük Heykeli ilk olarak, 1860’lı yıllarda Osmanlı İmparatorluğu yönetimindeki Mısır’da, Süveyş Kanalı’nın Akdeniz’e açıldığı yere dikilmek üzere planlanmıştır. Heykel, firavunların zamanının giyinişlerine bürünmüş bir kadın şeklinde olacak ve elinde Asya‘nın ışığının Mısır‘dan geldiğine dair bir meşale tutacaktır. Süveyş Kanalı’ndaki Port Said Limanı’nın girişine konulmak üzere Mısır Hidivi Said Paşa tarafından sipariş edilmiştir. Heykelin masraflarının bir kısmı, Osmanlı Sultanı Abdülaziz tarafından ödenmiştir.
Heykelin peşinatı ödendiği halde, dikilecek olan bölgedeki Müslüman halkta rahatsızlık yaratacağı endişesiyle Mısır’a dikilmesinden vazgeçilmiştir. Kavalalı soyundan Hidiv İsmail Paşa, huzursuzluk yaratacağı düşüncesiyle planlanan yere inşasını istememiştir. Heykel Fransa’da bir depoya kaldırılmıştır. Aradan geçen 20 yıldan sonra, Fransa hükümeti ABD ile olan ilişkilerinin bir göstergesi olarak büyük bir heykel yaptırmak istemiştir.
Özgürlük Heykelinin yapımcısı heykeltıraş Frederic Auguste Bartholdi, hazır durumda olan heykeli kaldırıldığı depodan çıkarmıştır. Bartholdi ve Gustave Eiffel (Eyfel kulesinin mühendisi) birlikte çalışarak, Süveyş kanalı için yapılan heykelin elleri, kolları ve yüzünde bazı değişiklikler yaparak heykeli yenilemişlerdir. Fransa tarafından ABD’ye hediye edilerek günümüzdeki yerine dikilmiştir. Fakat bazı tarihçiler bu iddianın doğru olmadığını, heykeltıraş Bartholdi’nin Said Paşa’ya bir heykel projesi sunduğu fakat projenin hiçbir zaman gerçekleştirilmediğini savunmaktadır.
