Antalya’nın muhteşem doğal zenginliklerinden biri olan Yanartaş, Kemer ilçesine bağlı Çıralı köyü yakınlarında bulunan etkileyici bir doğalgaz kaynağıdır. Tarih kokan ve turistler için büyüleyici bir öneme sahip olan bu doğa harikası, muhteşem güzellikteki deniz manzarasıyla çevrili bir konumda yer almaktadır. Yüzyıllardır süregelen eşsiz özelliği sayesinde, yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekmeye devam etmektedir.
Olympos Yanartaş, mitolojik hikâyelere de ilham vermiştir. Tam 2500 yıldır devam eden bu doğal ateş, antik Yunan mitolojisinde de anlatılan efsanelere konu olmuştur.
Antalya’nın güneybatısında, Kemer ilçesinin sınırlarının güney ucunda yer alan Yanartaş, sahilin 3 km batısında bulunmakta ve deniz seviyesinden yaklaşık 180 metre yükseklikte konumlanmıştır. Antalya şehir merkezine olan mesafesi 55 kilometredir. Ayrıca, Olympos Bey Dağları Milli Parkı sınırlarında, Çıralı Körfezi’nin kuzeybatısında bulunmaktadır.
Doğal gazın çatlaklardan sızarak taşlar arasından dışarı çıktığı Yanartaş’ta, gazın bileşimi büyük ölçüde metan (%82,96), etan (%14,5), azot (%1,5) ve karbondioksitten (%1) oluşmaktadır. Bu doğal gaz kuru ve kokusuzdur. Taşlar arasından sızan gaz, havayla temas ettiğinde etkileyici bir alev oluşturur, bu da ziyaretçilerin ilgisini çeken olağanüstü bir manzara yaratır.
Yanartaş, doğal güzellikleri ve mitolojik zenginliğiyle ziyaretçilerine unutulmaz anılar sunan özel bir yerdir. Doğa ve tarih severler için Antalya’da keşfedilecek eşsiz duraklardan biri olarak, ziyaretçilerine büyülü bir deneyim vadediyor.
Yanartaş’ın Doğal Ateşinin Oluşumu
Olympos’un Sönmeyen Ateşi, gazın kökeni ve doğal ateşin oluşumu hakkındaki bazı ilginç bilgiler içeriyor. Geçmişte, gazın metan ağırlığına bağlı olarak eski bir bataklıktan geldiği düşünülmüş, ancak bu görüş yeterli delil olmadığından pek kabul görmemiştir. Daha yaygın kabul gören teori, gazın petrol kökenli olduğu yönündedir; ancak tam anlamıyla petrol yatağından gelmemiş olabileceği düşünülmektedir.
Bölgedeki tektonik hareketlerin güçlü olduğu bir alan olması nedeniyle gazı gönderen rezerv ekonomik açıdan yeterli büyüklükte değildir. Dolayısıyla, gazın işletilebilir bir şekilde çıkarılması mümkün olmamaktadır. Bu durum, gazın turistik amaçlı ziyaretçilere sunulan bir doğal güzellik olarak kalmasına neden olmuştur.
Yanartaş’taki alevlerin orijinal çıkış noktasından çıkmaya devam etmesi için yapılan sondaj girişimleri alevlerin azalmasına ve yakındaki krom madeninden yükselmeye başlamasına neden olmuştur. Bu sebeple sondaj projesi terk edilmiş ve alevler eski yerinden çıkmaya devam etmiştir.
Zaman içinde, alevlerin çıktığı noktalar değişkenlik göstermiştir. 1935 yılında 2 noktadan, 1945 yılında 4 noktadan, 1982 yılında 3 noktadan alevlerin çıktığı belirlenmiştir. 1986 yılında ise çok daha fazla noktadan alevlerin yükseldiği gözlemlenmiştir. Bu değişikliklerin sebebi, sel sularının getirdiği alüvyonların gaz çıkışını engellemesidir.
Gazın çıkış hızına göre yapılan hesaplamalara göre 1935 yılında 2,000 metreküp/saat civarında gaz çıkışı olmuştur. Ancak, derinlerdeki gazın tam miktarı bilinmediğinden, gazın ne kadar daha süreceği kesin olarak tahmin edilememektedir. Olympos Yanartaş, doğal güzellikleri ve bilinmezliğiyle hala ziyaretçileri büyülemeye ve ilgisini çekmeye devam etmektedir.
Olimpiyat Meşalesi’ne İlham Veren Yanartaş Efsanesi
Eski Yunan mitolojisinin bu büyüleyici efsanesine göre, Çıralı plajının kuzeyindeki kayalıklarda yer alan doğal gaz kaynağı, tarih boyunca efsanelere konu olmuştur. Efsane, Ephyra Kralı Glaukos’un oğlu Hipponoes’un kendi kardeşi Belleros’u av partisinde öldürmesi ve ardından “Belleros’u Yiyen” anlamına gelen Bellerophontes adını almasıyla başlar.
Bellerophontes, Ephyra’dan sürgün edilir ve sığınmak için Argos kralına başvurur. Ancak, onu öldürmek istemeyen Argos kralı, Bellerophontes’i Likya kralına gönderir. Likya Kralı da genç adamı öldürmek istemez ve onu Olympos Dağı’nda yaşayan korkunç bir yaratık olan Chimera ile dövüşmeye gönderir. Chimera, Arslan başlı, keçi gövdeli, yılan kuyruklu ve alevler saçan bir canavardır.
Bellerophontes, yardımcısı olan kanatlı atı Pegassos’a binerek Chimera ile mücadeleye gider. Saldırı anında Pegassos havalanırken, Bellerophontes mızrağıyla canavarı yerin yedi kat dibine gömer. Ancak Chimera’nın alevleri hala yanmaya devam eder ve yerin altından alevler çıkmaya devam eder. Bu mitolojik anlatıya göre, günümüzde de hala yanan doğal gaz kaynağı olarak bu olayın izleri sönmeyen ateş olarak devam eder.
Bellerophontes’in zaferini kutlamak için Olympos’ta bir yarış düzenlenir ve atletler Chimera Kutsal Ateşi ile meşalelerini yakarak Olympos kentine koşarlar. Bu, daha sonraki zamanlarda gelişerek günümüzdeki Olimpiyat Oyunları’na dönüşen Anadolu’daki ilk örnek olur. Günümüzdeki “Olimpiyat Meşalesi”, bu efsaneye atıfta bulunarak, Chimera’nın sönmeyen ateşinin sembolik bir ifadesidir ve sporcuların kararlılık ve zafer arayışını simgeler.
