Rushmore Dağı, ABD’nin önemli sembollerinden biridir. Güney Dakota eyaletinde bulunan bu dağın Black Hills adı verilen kayalıklarında, dört farklı devasa yüz heykeli yer almaktadır. Birçok filme de konu olan bu heykellerin olduğu yerde gizli bir oda olduğu söylenmektedir. Dağa oyulmuş olan bu yüzler, Amerika’nın en çok ziyaret alan turistik mekânlarındandır. Fakat heykellerin arkasında bulunan gizli odaya turistlerin girmesi yasaktır.
Rushmore Dağı’nda bulunan anıt yüzler, ABD için birer ikon haline gelmiş olan George Washington, Thomas Jefferson, Abraham Lincoln ve Theodore Roosevelt devlet başkanlarına aittir. Kabartma yüzlerin soldan sağa doğru sıralanışı; George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt ve Abraham Lincoln şeklindedir. Dağın yamacına oyulan devasa heykeller çok uzaklardan bile görülebilmektedir.
Heykellerin yapımına 1927 yılında Amerikalı heykeltıraş Gutzon Borglum’un önderliğinde başlanmıştır. 14 yılda tamamlanan anıtın yapımı esnasında 400’den fazla işçi çalışmıştır. 450 ton ağırlığa ulaşan heykeller yaklaşık 18 metre yüksekliğe ulaşan dağ yamacına oyulmuştur. Anıt ilk tasarlandığı zaman başkanların bellerine kadar yapılması planlanmış, fakat fon yetersizliği sebebiyle yüzler tamamlandıktan sonra proje durdurulmuştur. Böylece dağa sadece yüzler yerleştirilmiştir. Sembol anıtların dağa oyulması kolay bir iş olmamıştır. Bu sebeple geleneksel matkap, keski yöntemleri dışında, dinamit ve pnömatik çekiçlerde kullanılmıştır. Oldukça zorlu geçen anıtın yapımında ölen herhangi bir kimse olmamıştır.
Proje ilk olarak 1920’li yıllarda bir kayıt salonu olarak tasarlanmıştır. Dört Başkanın yanına 5. kişinin de heykeli yapılması tasarlanmış, fakat çok karmaşık olduğu için bundan vazgeçilmek zorunda kalınmıştır. Tasarlanan beşinci kişi Susan B. Anthony’dir. Bu heykelden vazgeçilmesi sebebiyle arkasına gizli bir oda yapılma çalışmalarına başlanmıştır. Tasarlanan gizli odada ABD tarihinin en gizemli bilgileri depolanacaktır. Gizli oda projesini Poor Gutzon tasarlamış fakat yapımını bitiremeden ölmüştür. Odanın 90’lı yıllara dek süren çalışmalar sonrasında bitirilmesi ile beraber ABD’nin bazı sembol belgeleri saklanmaya başlanmıştır.
Söylenenlere göre; Rushmore Dağı, bölgede yaşayan yerli kabileler için kutsal sayılan mekânlardan biridir. Dağ heykellerin yapımı için kabilelerden zorla alınmıştır. 1980 yılında Amerika Yüksek Mahkemesi zorla alındığını kabul etmiştir. 2012 yılında Birleşmiş Milletler İnsan Hakları yetkilisi, Black Hills’in yerli halka geri verilmesini savunmuştur. Kabilelere belli bir miktar para ödenmesi ya da dağın geri verilmesi konusunda tartışmalar ortaya çıkmış ve bir sonuca bağlanamamıştır.
