İztuzu Plajı’nda, deniz sularının geri çekilmesi sonucu ortaya çıkan 2 bin yıllık antik tuz sahası, Muğla’nın Ortaca ilçesinde bulunmaktadır. Bu tuz sahası, suların çekilmesiyle gün yüzüne çıkmış ve tarih boyunca tuz üretimi için kullanılmıştır. Bu alanda yapılan çalışmalar sırasında, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Kaunos Antik Kenti’ne ait kalıntılar da incelenmiştir.
Tuz sahasındaki tuz tavalarının içindeki tuz oluşumları, bu tesisin uzun yıllar boyunca işlevini sürdürdüğünü kanıtlamıştır. Bu keşif, bölgedeki antik tuz üretimine ve tarihsel geçmişine dair önemli bilgilere ulaşılmasını sağlamıştır.
Kazı Başkanı Doç. Dr. Ufuk Çörtük, İztuzu Plajı’ndaki antik tuz tesisi keşfi hakkında AA muhabirine şunları söyledi: “Bu keşif, Kaunos Antik Kenti’nin bir liman şehri olduğuna dair önemli ipuçları sunuyor. Bu antik tuz tesisi, iki limanın varlığını tespit etmemize yardımcı oldu; biri ticaret, diğeri askeri amaçlarla kullanılmış. Bu da bize Kaunos’un limanlar aracılığıyla ticaretin yanı sıra askeri stratejiler için de önemli bir rol oynadığını gösteriyor.”
Çörtük ayrıca, tuz sahasındaki tuz tavalarını kazı ekibiyle birlikte incelediklerini ve tuzun insanlık tarihi boyunca ne kadar önemli bir kaynak olduğunu vurguladı. Bu keşif, tuzun geçmişten günümüze insanlar için ne kadar hayati bir rol oynadığını daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor.
Çörtük, antik kaynaklarda Kaunos tuzunun farmakolojide göz merhemi yapımında katkı maddesi olarak kullanıldığını ifade etti. Ayrıca, antik yazar Pirirus’un “Tuz olmasaydı uygarlık da insanlık da olmazdı” sözünü hatırlatarak tuzun insanlık için ne kadar kritik bir rol oynadığını vurguladı. Tuzun sadece insan vücudu için değil, aynı zamanda geçim kaynağı olarak da büyük bir öneme sahip olduğunu belirtti.
Çörtük, antik dönemde, tuz üretiminin bu bölgede nasıl gerçekleştiğini açıkladı: “Antik dönemde mühendislik harikası bir yöntemle tesisin bu bölgeye kurulduğunu görüyoruz. Yaptığımız deneysel arkeolojik çalışmalarda, yılın 3-4 aylık tuz üretim döneminde ortalama 4-5 ton tuz üretildiğini biliyoruz. Üretilen tuzlar çuvallarla limana taşınarak gemilerle Yunanistan, adalar ve ihtiyaç duyulan diğer bölgelere ihraç ediliyordu.” dedi. Bu keşifler, antik tuz üretiminin Kaunos’un ekonomik ve ticaret hayatında kritik bir rol oynadığını gösteriyor.
Çörtük, Kaunos tuzlasının antik dünyada benzeri henüz tespit edilmemiş bir özelliğe sahip olduğunu vurguladı. Bu benzersiz tuz sahasının, antik dönemdeki tuz üretim teknikleri ve kullanımı konusunda büyük önem taşıdığını belirtti.
Ancak, tuz tavalarının su altında kaldığı birçok dönemde görülememesi nedeniyle, bu benzersiz tuz sahasının büyük bir kısmının yılın büyük bölümünde görünmediğini açıkladı. Şu an eylülün sonlarına yaklaşıldığını ve yağışların azaldığını, bu nedenle tuz tavalarının şu anda görülebilir durumda olduğunu ifade etti. Bu özel keşiften ilgilenen herkesi, Kaunos tuzlasını ve tuz tavalarını görmeye davet etti.
