İsrail ordusu, Golan Tepeleri’nde askerden arındırılmış tampon bölgeyi ve Suriye sınırındaki bazı stratejik noktaları kontrol altına aldı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, orduya tampon bölgeyi ve “kritik noktaları” ele geçirme talimatı verdiğini açıkladı.
Netanyahu’ya göre bu adım, Beşar Esad rejiminin çökmesiyle İsrail’e yönelik potansiyel saldırılara karşı geçici bir önlem olarak değerlendiriliyor. Ancak bu durum, bazı Arap ülkeleri tarafından kınandı.
Golan Tepeleri’nin Konumu ve Kontrol Durumu
Golan Tepeleri, Suriye’nin güneybatısında ve İsrail’in kuzeydoğusunda yer alan kayalık bir plato. Bölge, 1967’deki Altı Gün Savaşı sırasında İsrail tarafından işgal edildi. O dönemde Suriye, Golan’dan İsrail’e saldırmış, İsrail ise karşılık vererek 1200 kilometrekarelik alanı kontrol altına almıştı.
1973 Yom Kippur Savaşı‘nda Suriye, bölgeyi geri almaya çalışsa da başarılı olamadı. 1974 yılında taraflar, tampon bölge oluşturulmasını öngören bir ateşkes anlaşması imzaladı. Bu tarihten beri BM, bölgedeki tarafların anlaşmaya uyup uymadığını denetliyor. Ancak İsrail’in Golan Tepeleri üzerindeki hakimiyeti uluslararası toplum tarafından tanınmıyor. ABD’nin 2019’da, o dönemki Başkanı Donald Trump’ın liderliğinde işgali tanıması bu konuda bir istisna oluşturdu.
Golan Tepeleri’nin Stratejik Değeri
Golan Tepeleri‘nin kontrolü, İsrail’e stratejik bir avantaj sağlıyor. Buradan, Suriye’nin başkenti Şam da dahil olmak üzere geniş bir bölgeyi gözlemlemek mümkün. Ayrıca, 1973 Savaşı’nda olduğu gibi Suriye’den gelebilecek saldırılara karşı doğal bir savunma hattı oluşturuyor. Bölge aynı zamanda önemli bir su kaynağı. Golan’dan akan yağmur suları, Ürdün Nehri’ni besleyerek çevredeki tarımsal faaliyetlere katkı sağlıyor.
Bölgede Yaşayan Nüfus
Golan Tepeleri‘nde İsrail’in kontrolü ele geçirmesinden sonra binlerce Suriyeli, bölgeyi terk etmek zorunda kaldı. Günümüzde burada yaklaşık 30 Yahudi yerleşimi bulunuyor ve 20 bin yerleşimci yaşıyor. Ayrıca, İsrail işgalinden sonra kaçmayan yaklaşık 20 bin Dürzi de bölgede ikamet etmeye devam ediyor. İsrail’in bu yerleşim faaliyetleri uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendiriliyor, ancak İsrail bunu reddediyor.
Golan Tepeleri’nde Son Gelişmeler ve Tepkiler
İsrail’in son dönemde Golan Tepeleri‘nde attığı adımlar, uluslararası alanda tartışma yarattı. İsrail ordusu, Suriye sınırında askerden arındırılmış bölgenin ötesine geçerek yeni savunma hatları oluşturdu. Netanyahu, bu hareketlerin, Suriye’deki yeni güçlerle barışçıl ilişkiler kurulamaması durumunda sınır güvenliğini sağlamayı hedeflediğini belirtti. Ancak bu adım, Mısır gibi bazı Arap ülkeleri tarafından Suriye topraklarının ihlali olarak nitelendirildi.
Uluslararası uzmanlar, İsrail’in bu hamlesinin meşruiyetine dair soru işaretleri olduğunu ifade ediyor. Londra merkezli Chatham House’dan Prof. Yossi Mekelberg, İsrail’in askeri hamlelerinin gelecekte Suriye ile ilişkileri olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
