Tarih boyunca güzelliği ve zekâsıyla efsaneleşmiş olan VII. Kleopatra, Mısır’ın son Hellenistik kraliçesi ve Ptolemaios hanedanının son hükümdarı olarak bilinir. MÖ 69’da doğan ve MÖ 30’da trajik bir şekilde hayatına son veren Kleopatra, sadece antik dünyanın değil, modern zamanların da en büyüleyici figürlerinden biridir. Onun yaşamı, entrikalar, siyasi manevralar, büyük aşk hikâyeleri ve trajedilerle doludur. Ancak, Kleopatra’nın hayatına dair pek çok bilinmeyen ve merak uyandırıcı gerçek vardır. İşte bu efsanevi kraliçenin yaşamına dair az bilinen 10 gerçek.
1. Kleopatra’nın Mısırlı Olmayan Kökenleri
Kleopatra’nın ismi çoğu insan için tek bir kişiyi çağrıştırır, ancak onun öncesinde altı farklı Kleopatra daha olduğunu biliyor muydunuz? Asıl adı Kleopatra VII Filopator olan bu ünlü kraliçenin ismi Yunanca’da “şanlı babadan gelen” anlamına geliyordu.
Kleopatra, Mısır’da doğmasına rağmen, ailesinin kökenleri Makedonya Yunanistan’a ve Büyük İskender’in generallerinden biri olan I. Ptolemy Soter’a dayanıyordu. İskender’in MÖ 323’teki ölümünün ardından Ptolemy, Mısır’ın hükümdarı oldu ve yaklaşık üç yüzyıl sürecek Yunanca konuşan bir hanedan kurdu. Etnik olarak Mısırlı olmamasına rağmen, Kleopatra ülkesinin birçok antik geleneğini öğrendi ve Ptolemaik hanedan içinde Mısır dilini öğrenen ilk kişiydi.
2. Aile İçi Evlilik ve Güç Mücadelesi
Birçok kraliyet hanedanı gibi, Ptolemaik hanedanı da soylarının saflığını korumak için genellikle aile içinde evlilikler yapardı. Kleopatra’nın atalarının birçoğu kuzenleri veya kardeşleriyle evlendi ve ebeveynlerinin de kardeş olmaları büyük ihtimaldir. Bu geleneği devam ettiren Kleopatra, her biri hükümdarlığı sırasında farklı zamanlarda tören eşi ve eş-kral olarak hizmet eden genç erkek kardeşleriyle evlendi.
Kleopatra’nın Julius Caesar‘dan ilk çocuğu Caesarion’du. Ayrıca Mark Antony ile üç çocuğu daha vardı: Alexander Helios, Kleopatra Selene ve Ptolemy Philadelphos Antonius.
Caesarion, Octavianus’un emriyle öldürülürken, Kleopatra’nın Mark Antony ile olan diğer üç çocuğu bağışlandı. Ancak, 10 yaşındaki Alexander ve dört yaşındaki Ptolemy Philadelphos Antonius, Roma’ya götürülerek Octavian’ın kız kardeşinin himayesine verildi. Birkaç yıl sonra, ikisi de iz bırakmadan ortadan kayboldu ve günümüzde, Augustus’un (Octavian) emriyle öldürüldüklerine inanılıyor.
Sadece Kleopatra Selene hayatta kaldı ve daha sonra Mauretanya Kralı II. Juba ile evlenerek Mauretanya’nın kraliçesi oldu.
3. Güzellikten Öte: Kleopatra’nın Zekâsı ve Eğitimi
Roma propagandası, Kleopatra’yı cinsel çekiciliğini siyasi bir silah olarak kullanan ahlaksız bir baştan çıkarıcı olarak tasvir etti, ancak aslında zekâsıyla tanınmıştır. Yaklaşık bir düzine dil konuşuyordu ve matematik, felsefe, hitabet ve astronomi eğitimi almıştı. Mısırlı kaynaklar, onu “bilginlerin saflarını yükselten ve onların arkadaşlığından zevk alan” bir yönetici olarak tanımladı.
Kleopatra’nın fiziksel olarak çekici olmadığına dair kanıtlar da mevcuttur. Madeni paralardaki portreleri, erkeksi yüz hatlarını ve büyük, kanca şeklinde bir burnu olduğunu gösteriyor. Ancak bazı tarihçiler, bunun kendisini güçlü göstermek amacıyla kasıtlı olarak erkeksi tasvir ettiğini söylüyor. Antik yazar Plutarch ise, Kleopatra’nın güzelliğinin “tamamen kıyaslanamaz” olmadığını, ancak yumuşak konuşma sesi ve “karşı konulmaz çekiciliği” sayesinde cazip hale geldiğini iddia etti.
4. İktidar İçin Kardeşlerinin Ölümüne Yol Açan Stratejiler
İktidar mücadelesi ve entrikalar, Ptolemaik hanedanının karakteristik özelliklerindendi ve Kleopatra ile kardeşleri de bu geleneğin bir parçasıydı. İlk kardeş-kocası XIII. Ptolemy, tahtı ele geçirmeye çalıştıktan sonra Kleopatra’yı Mısır’dan sürgün etti. Ardından, ikili bir iç savaşta karşı karşıya geldi.
Kleopatra, Julius Caesar ile iş birliği yaparak üstünlüğü ele geçirdi. Ptolemy, savaşta yenildikten sonra Nil Nehri’nde boğuldu. Zaferin ardından, Kleopatra küçük kardeşi XIV. Ptolemy ile evlendi, ancak MÖ 41’de oğlunu eş-kral yapabilmek için onu öldürttüğü düşünülmektedir. Ayrıca, taht için tehlike gördüğü kız kardeşi Arsinoe’nin idamını da planladı.
5. Sahne Sanatında Ustalaşmış Bir Kraliçe
Kleopatra, kendisini yaşayan bir tanrıça olarak görüyordu ve bu imajı pekiştirmek için sahnelemeyi ustaca kullanıyordu. Bu yeteneğinin ünlü bir örneği, MÖ 48’de kardeşi XIII. Ptolemy ile olan çatışması sırasında İskenderiye’ye vardığında görüldü. Ptolemy’nin güçlerinin Caesar ile görüşmesini engelleyeceğini bildiğinden, kendisini bir halıya sarıp Caesar’ın huzuruna taşıttı (bazı kaynaklar bunun keten bir çuval olduğunu söyler). Caesar, bu dramatik girişten etkilenerek Kleopatra ile müttefik ve sevgili oldu.
Benzer bir sahne, MÖ 41’de Mark Antony ile karşılaşmasında da yaşandı. Romalı Triumvir ile Tarsus’ta buluşmaya çağrıldığında, mor yelkenli ve gümüş kürekli altın bir gemiyle geldi. Kleopatra, tanrıça Afrodit’e benzeyecek şekilde süslenmişti. Küçük cupidler gibi giyinmiş hizmetkârlar onu yellerken ve tatlı kokulu tütsüler yakarken, yaldızlı bir kanopinin altında oturuyordu. Kendini Yunan tanrısı Dionysos’un somut örneği olarak gören Antony, bu etkileyici girişten büyülenmişti.
6. Sezar’ın Suikastı Sırasında Roma’da Yaşıyordu
MÖ 46’nın başlarında Kleopatra, Roma’da Julius Caesar’a katıldı ve varlığı büyük bir heyecan yarattı. Caesar, onunla olan ilişkisini gizlemiyordu ve aşk çocukları Caesarion ile birlikte şehre gelmişti. Caesar, Venüs Genetrix tapınağında onun bir heykelini diktirdiğinde birçok Romalı öfkelendi.
MÖ 44’te Caesar’ın Senato’da suikasta uğraması üzerine Kleopatra Roma’dan kaçmak zorunda kaldı, ancak şehirde bıraktığı izler silinmedi. Egzotik saç stili ve incili takıları moda oldu. Tarihçi Joann Fletcher’a göre, “o kadar çok Romalı kadın ‘Kleopatra görünümü’nü benimsedi ki heykelleri sık sık Kleopatra ile karıştırılırdı.”
7. Kleopatra ve Mark Antony Kendi İçki Kulüplerini Kurdular
Kleopatra, Romalı General Mark Antony ile efsanevi aşk serüvenine ilk olarak MÖ 41’de başladı. İlişkilerinin güçlü bir politik bileşeni vardı: Antony, Mısır’ın zenginliklerine ve kaynaklarına erişim isterken, Kleopatra da kendi tacını ve Mısır’ın bağımsızlığını koruyabilmek için Antony’ye ihtiyaç duyuyordu. Bununla birlikte, birbirlerinin refakatinden de büyük keyif alıyorlardı.
Antik kaynaklara göre, MÖ 41-40 kışını Mısır’da eğlence ve taşkınlık dolu bir hayat sürerek geçirdiler ve “Eşsiz Karaciğerler” olarak bilinen kendi içki kulüplerini kurdular. Bu grup, gecelik şölenler ve bol miktarda şarap tüketimiyle meşguldü; zaman zaman üyeler, ayrıntılı oyunlar ve yarışmalar düzenliyordu. Antony ve Kleopatra’nın en sevdiği aktivitelerden biri, İskenderiye sokaklarında kılık değiştirerek dolaşmak ve şehir sakinlerine şakalar yapmaktı.
8. Deniz Savaşında Bir Filoya Liderlik Etti
Kleopatra, sonunda Mark Antony ile evlendi ve ondan üç çocuğu oldu. Ancak, ilişkileri Roma’da büyük bir skandal yarattı. Antony’nin düşmanı Octavianus, Kleopatra’yı baştan çıkarıcı ve entrikacı bir figür olarak gösteren bir propaganda kampanyası başlattı. MÖ 32’de Roma Senatosu, Kleopatra’ya savaş ilan etti. Çatışma, ertesi yıl, Aktium’da bir deniz savaşında zirveye ulaştı.
Kleopatra, Antony’nin filosunun yanında savaşın içine birkaç düzine Mısırlı savaş gemisine liderlik etti. Ancak Octavianus’un donanması karşısında başarılı olamadılar. Savaş hızla bir bozguna dönüştü ve Kleopatra ile Antony, Roma hattını yararak Mısır’a kaçmak zorunda kaldı.
9. Kleopatra’nın Ölümü: Yılan Isırığı mı, Zehir mi?
MÖ 30’da, Octavianus’un güçleri onları İskenderiye’ye kadar takip ettikten sonra Kleopatra ve Antony hayatlarına son verdiler. Antony’nin kendisini midesinden bıçakladığı söylenirken, Kleopatra’nın intihar yöntemi kesin olarak bilinmemektedir.
Efsaneye göre, bir “asp” (muhtemelen bir katıryılanı ya da Mısır kobrası) tarafından ısırılarak öldü. Ancak antik tarihçi Plutarch, “gerçekte olanın hiç kimse tarafından bilinmediğini” kabul eder. Kleopatra’nın taraklarından birinde ölümcül bir zehir sakladığı da söylenir. Tarihçi Strabo ise, ölümcül bir “merhem” kullanmış olabileceğini belirtir. Bu bilgiler ışığında, birçok bilim insanı Kleopatra’nın güçlü bir toksine batırılmış bir iğne – yılan zehri veya başka bir madde – kullanarak intihar ettiğinden şüphelenmektedir.
10. Kleopatra Filmi Tüm Zamanların En Pahalı Filmlerinden Biriydi
Kleopatra’nın hayatı birçok kez beyaz perdeye aktarıldı ve Claudette Colbert, Sophia Loren gibi isimler tarafından canlandırıldı. Ancak en ünlü uyarlama, 1963 yapımı “Cleopatra” filminde Elizabeth Taylor tarafından canlandırıldı.
Film, yapım sürecinde çeşitli sorunlarla boğuştu ve bütçesi 2 milyon dolardan 44 milyon dolara çıktı, Taylor’un kostümleri için harcanan 200.000 dolar da dâhil. Film, piyasaya sürüldüğünde şimdiye kadar yapılmış en pahalı film olmuştu. Gişede büyük başarı elde etmesine rağmen, neredeyse yapım şirketini iflas ettiriyordu. Enflasyon dikkate alındığında, “Cleopatra” hala tarihin en pahalı filmlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
