2002 yılında gerçekleştirilen Millennium Challenge 2002 (MC02) adlı tatbikat, ABD Silahlı Kuvvetleri tarafından düzenlenen büyük ölçekli bir savaş oyunu tatbikatıdır. Tatbikat 24 Temmuz’dan 15 Ağustos’a kadar devam etmiştir. MC02, canlı tatbikatlar ve bilgisayar simülasyonları içeren kapsamlı bir tatbikattır. MC02, gelecekteki askeri dönüşümün bir testi olarak tasarlanmıştır. Ağ merkezli savaşa olanak tanıyan bu tatbikat; mevcut olan ve gelecekteki silah ve taktiklerin daha etkili komuta ve kontrolünü sağlayan yeni teknolojilere geçişi test etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Tatbikat, ABD ve Basra Körfezi’ndeki hayali bir devlet olan “Kızıl” olarak adlandırılan bir düşman güç ile ABD’nin müttefiklerini temsil eden “Mavi” güç arasında gerçekleştirildi. Kızıl, genellikle İran veya Irak gibi ülkeler olarak karakterize edildi. Tatbikatta simüle edilen savaş, hem canlı bir tatbikat hem de bilgisayar simülasyonları kullanılarak gerçekleştirildi.
Tatbikat sırasında 14 günlük bir süre içinde belirli bir noktada kara birliklerinin gemilerle karaya çıkması simüle ediliyordu. Mavi kuvvetler, deniz kuvvetlerinin büyük olması nedeniyle bölgedeki aktif deniz taşımacılığına müdahale etmemeleri için, kıyıdaki bölgede konuşlandırıldı. Ancak bu, Mavi kuvvetlerin Kırmızı kıyısına yakın bir mesafede olmaları anlamına geliyordu. Tatbikatın barış zamanında yapılması nedeniyle bölgede birçok dost veya tarafsız gemi ve uçak vardı. Bu da otomatik savunma sistemlerinin ve taarruz kurallarının kullanımını kısıtlıyordu. Kırmızı tarafının taktikleri bu durumdan yararlanarak başarılı oldu.
Millennium Challenge Tatbikatında Türkiye İle İlgili İddialar
2002 yılında ABD’nin gerçekleştirdiği ve “Bin Yılın Meydan Okuması” olarak tanımlanan Millennium Challenge isimli tatbikatta deprem afetine benzer senaryolar yer aldı. Tatbikatın senaryosuna göre, depremin ardından “Kırmızı Ülke” adı verilen bir bölgede darbe ve işgal gerçekleştirileceği kurgulandı. Bu senaryo, günümüzde Türkiye’nin yaşadığı deprem afetiyle benzerlik gösteriyordu. Kahramanmaraş’ta gerçekleşen depremler sonrasında Türkiye’nin kurtarma çalışmalarına odaklandığı dönemde, ABD’nin 2002 yılında düzenlediği “Millennium Challenge” adlı tatbikatta bir ülkenin deprem sonrası işgal edilmesi senaryosunun yer aldığı ortaya çıktı. Bu durum dikkatleri üzerine çekerek tartışmalara sebep oldu.
ABD Müşterek Kuvvetler Komutanlığı’nın 2002 yılında gerçekleştirdiği “Milenyum Mücadelesi” tatbikatında, “Mavi Takım” ve ismi açıklanmayan “Kırmızı Takım” yer aldı. Tatbikatta, “Kırmızı Takım” olarak belirlenen düşman ülke, “Ortadoğu’da bir ülke” olarak tanımlandı ve bir ada ülkesiyle sorunları olduğu, yüksek sayıda mülteci nüfusa sahip olduğu ve şiddetli bir deprem yaşadığı senaryosu ele alındı. Tatbikatta, Kırmızı Takım’ın işgal edilmesi senaryosu işlendi.
Raporun 12. sayfasında yer alan simülasyona göre, Kırmızı takım olarak adlandırılan ülkenin bir doğal afetle karşı karşıya kaldığı ve işgal senaryosunun bu afet sonrasında gerçekleştiği belirtiliyor. Mavi takım ise, hukuki olarak sahip olmadığı adaları ele geçirerek Kırmızı takımın işgal edilmesine yol açıyor. ABD tarafından yapılan Millennium Challenge 2002 tatbikatında, Kırmızı Takım adı verilen düşman ülke kimliği açıkça belirtilmemiştir. Ancak tatbikatta, Kırmızı Takım’ın “doğal afet sonrası işgal edilmesi” senaryosu işlenmiştir. Bu nedenle tatbikat “ABD’nin Türkiye’yi işgal planı” olarak yorumlanmıştır.
Tatbikatın başlangıç tarihi 24 Temmuz, yani Lozan Barış Anlaşması’nın yıldönümüdür. Tatbikatın süresi 22 gün olarak belirlenmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin tarihteki önemli zaferlerinden biri olan Sakarya Meydan Muharebesi’nde ise Yunan işgalciler 22 günde yenilgiye uğratılmıştı. ABD’nin Kırmızı Takım’ı işgal etme süresi olarak belirlediği 96 saat, o dönemde dünyada seferberlik emrini en hızlı uygulayabilen ordu olan Türk Silahlı Kuvvetleri’nin süresiyle benzerlik göstermiştir.
“ABD’nin yer bilimcilerinin, bizim yer bilimciler gibi bir bölgede depremi verilere göre tahmin etmiş olması son derece doğaldır” diyen Cihat Yaycı, “ABD Silahlı Kuvvetleri de bu öngörüye göre bir senaryo oluşturarak tatbikat planlaması yapmış, planda ABD karşısındaki ülkenin ismi hedef ülke olarak belirtilmiştir. Ancak Associated Press, bu ülkenin Türkiye olduğunu söylüyor. Bu tatbikat NATO tatbikatı değil, ABD’nin tatbikatı. Ve Türkiye 2002’de bu tatbikata davet edilmedi.” dedi.
