Pompei; İtalya’nın Campania bölgesinde “Tanrıların Gazabı” adı verilen Vezüv yanardağının eteklerinde bulunan büyük bir Roma şehridir. Vezüv yanardağının MS 79 yılında patlamasıyla Pompei halkı ve şehri; lavların, küllerin altında kalmıştır. Pompei kentinde Roma İmparatorluğu hüküm sürmüştür. Pompei halkının sapkın davranışlarının artması sonucu, Allah tarafından helak edildikleri inancı yaygındır.
Felaket günü yaklaşık 2000 insan ölmüş ve o günden sonra şehrin üzeri lavlarla kapanmıştır. 1748 yılında İspanyol mühendis Rocque Joaquin de Alcubierre tarafından tesadüfen tekrar keşfedilene kadar ıssız kalmıştır. Keşiften sonra taşlaşan bedenler gün yüzüne çıkarılarak, bir kısmı Pompei Antik kentinde bir kısmı İtalya’daki Napoli Ulusal Arkeoloji Müzesi’nde, bir kısmı da Pompei Antiquarium müzesinde sergilenmektedir.
Yanardağdan fışkıran gaz bulutu ve küller insanların üzerini örtmüş, nereye kaçacaklarını bilemeyen halk ölüm sancıları içerisinde hayatını kaybetmiştir. Ortaya çıkarılan alçılı vücutlardan anlaşıldığı üzere, yüz ifadeleri ve vücutlarının bükülü şekilleri acı ve şaşkınlık içerisinde olduklarını göstermektedir. Günlük yaşamdaki halleri ve o günün vermiş olduğu çaresizlik içindeki son anları, zamanda adeta donmuş vaziyette günümüze ulaşmıştır.
Bulunan vücutların acıdan dişleri dudaklarından dışarı fırlamıştır. 300 dereceye ulaşan lavlar vücutların yüzeyini kavurmuş, içlerini yumuşak bırakmıştır. Korkunç ölüm anında çeneleri kafataslarından fırlamış ve kemikleri açığa çıkmıştır. Cesetler arasında bulunanlar da kucağında bir bebek olan kadın yanında bir adam ve 1,2 yaşlarında başka bir çocuk vardır. Buna benzer günlük yaşamı gösteren çok sayıda vücutlar yer almaktadır.
Arkeologlar kazı çalışmalarında şehri neredeyse el değmemiş halde ortaya çıkarmıştır. Hala fırında duran ekmek dilimleri, erkeklerin, kadınların, çocukların ve hayvanların vücutlarının son anları ve korku dolu yüz ifadeleri olduğu gibi donmuş halde bulunmuştur. Yapılan kazılar Pompei halkının nasıl bir hayat sürdüğünü, ne iş yaptıklarını, ne tür evlerde yaşadıklarını ve yaşam tarzlarını tam olarak anlamaya imkân tanımaktadır.
Müzede sıcaktan katılaşan vücutların asılları sergide bulunmamış onun yerine vücutların tam olarak bulundukları yerlere konulmuş alçılar gösterilmektedir. Sistemli bir çalışma gerçekleştiren Arkeolog Giuseppe Fiorelli vücutların çoğunu 1863 yılında bulmuştur. İnsan vücutları yanı sıra köpek ve domuz gibi hayvanlarda bulunmuştur.
Bir başka müze; Giuseppe Fiorelli tarafından 1873 ve 1874 yılları arasında inşa edilen Pompei Antiquarium müzesidir. Müze antik kentin günlük yaşamını temsil eden Pompei’den gelen buluntuların yanı sıra patlama kurbanlarının da sergilendiği bir yer olmuştur. Müzeye 1748’den bu yana kazıların güncel gelişmelerini gösteren büyük haritalar eklenmiştir.
Müze 1943’te yaşanan İkinci Dünya Savaşı sırasında bombalanmış ve ağır hasar görmüştür. Yapılan yenileme çalışmaları sayesinde 13 Haziran 1948 yılında, Pompei kazılarının yıl dönümü kutlamaları kapsamında yeniden ziyarete açılmıştır. 1980 depremi ile tekrar hasar görmüş kapanmış ve 2016 yılında otuz altı yıl aradan sonra, Kutsal Pompeiana adı verilen interaktif sergi ile yeniden ziyarete açılmıştır. Ayrıca müzede şehirle alakalı eserlerin satıldığı bir kitabevi bulunmaktadır. Lavlardan taş haline gelen insan cesetlerinden 100 tanesi, büyük arkeolog Giuseppe Fiorell’inin tekniği ile yeniden şekillendirilmiştir. Bu teknik ile kireç taşı haline dönüşmüş cesetler sıvı alçı yapıştırıcı ile sağlamlaştırılmıştır.
