Dünyada İlkleri Barındıran 1915 Çanakkale Köprüsü

1915 Çanakkale Köprüsü; Çanakkale Zaferi’nin 107. yılı olan 18 Mart 2022 tarihinde resmen trafiğe açılmıştır. Çanakkale Boğazı üzerinde uzun yıllardır planlanan köprünün yapımına 2017 yılında başlanılmıştır. Yapımı 5 yılda tamamlanan köprü, dünyanın en uzun asma köprüsü olmuştur. Devasa köprü, Çanakkale ve tarihi açısından önemli simgeleri barındırmaktadır. Asya ve Avrupa kıtasını bağlayan köprü, tasarımındaki inceliklerle birçok konuda dünyada ilk olmaya adaydır.

Çanakkale Boğazı’nda köprü yapımı düşüncesi, ilk defa 1984 ve 1989 yılları arasında ortaya atılmış, köprü için 1995 yılında ihale gerçekleştirilmişti. İhaleye 18 yabancı firma katılmış, kazanan firma ise böyle bir projenin yapılamaz olduğunu belirterek projeden çekilmişti. 2016 yılında tekrar gündeme gelen köprü, proje aşamasına konuldu ve 2017 yılında yapımına başlandı. Köprünün Asya kıtasında bulunan ucu, Çanakkale merkezine 35 kilometre uzaklıkta bulunan Lapseki ilçesinde, Avrupa kıtasındaki ucu ise Gelibolu ilçesinin Sütlüce Köyü yakınlarında bulunmaktadır.

1915 Çanakkale Köprüsü’nün İlginç Özellikleri

1915 Çanakkale Köprüsü; Çanakkale Boğazı’nın ilk ve Marmara Bölgesi’nin beşinci asma köprüsüdür. Tekerlekli araçların geçişinin yapılacağı köprünün her iki yönünde de 3’er trafik şeridi bulunmaktadır. Köprünün iki tarafında bakım onarım amaçlı yürüme yolları yer almaktadır. 89 kilometre otoyol ve 12 kilometre bağlantı yolu olmak üzere toplam 101 kilometre uzunluğa sahiptir. Köprü; Kınalı-Tekirdağ-Çanakkale-Savaştepe Otoyolu Projesi kapsamında yer almaktadır. Köprünün yapımında çok ince hesaplar yapılmış ve Türk tarihinin simgesi olan önemli tarihler köprüye uygulanmıştır.

Köprünün iki ayak arasında bulunan orta açıklık 2023 metredir. Bu orta açıklık köprüye, ‘’dünyanın en büyük orta açıklığa sahip asma köprüsü’’ unvanına kazandırmıştır. 2023 rakamı cumhuriyetin 100. yılını sembolize etmektedir. Köprü kulelerinin yüksekliği ise 318 metredir. Osmanlı ordusunun Çanakkale Savaşı‘nda aldığı galibiyetine atıfta bulunan bu yükseklik 3. ayın 18. günü yani 18 Mart anlamına gelmektedir. Köprü kulelerinin uç kısımları ise Seyit Onbaşı’nın tek başına kaldırmış olduğu 257 kiloluk mermiyi simgelemesi adına, mermi figürü şeklinde yapılmıştır. Köprü kulelerinin temeli deniz tabanında yaklaşık 40 metre derinlikte konumlanmaktadır.

Köprünün geçiş uzunluğu, 365 ve 680 metrelik yaklaşım viyadükleri ile beraber toplam 4608 metreye ulaşmaktadır. Dünyada 2 bin metre orta açıklığın üzerinde, ikiz tabliye olarak tasarım ve inşa edilen ilk köprü olarak tarihe geçecektir. 318 metre olan kule yüksekliği üzerine inşa edilen 16 metrelik top mermisi ile beraber 330 metre yüksekliğe ulaşmaktadır. Bu özelliği ile dünyanın en yüksek kulelerine sahip asma köprüsü olmuştur.

1915 Çanakkale Köprüsü’nün Avantajları

1915 Çanakkale Köprüsü, Gelibolu – Lapseki arasında feribotla 40 dakika süren ulaşımı, karayolu ile 6 dakikaya indirmiştir. Feribotların geçişinde yaşanan uzun kuyrukların ortadan kalkması ve köprünün kullanılması beklenilmektedir. Özellikle Asya ve Avrupa arası İthalat, ihracat mallarını taşıyan tırlar açısından büyük kolaylık sağlayacaktır. Hava şartlarının uygun olmadığı zamanlarda, feribotla karşıya geçmekte yaşanan zorlukların ortadan kalkacağı düşünülmektedir.

Feribota olan bağlılığın ortadan kaldırılmasıyla, tedarik işlemleri daha hızlı sağlanacak ve bölgede bulunan organize sanayi bölgelerine talep artacaktır. Lojistik anlamda daha erişilebilir olan Biga ve Çanakkale merkezindeki sanayi bölgelerinin sayısı artacaktır. Ayvacık’ta Sera OSB, Bayramiç’te hayvancılık OSB ve Çan’da Karma OSB projeleri hazırlanmış durumdadır.