Doğu Afrika’da Omo Nehri etrafında bulunan vadide birbirinden ilginç gelenekleriyle, birçok küçük topluluklar yani kabileler yaşamaktadır. Teknolojiden uzak, dünyadan bağımsız bir şekilde hayatlarına devam eden bu kabilelerin, son derece ilginç ve tuhaf gelenekleri bulunmaktadır. Bu geleneklerden bazılarının nedenini ve nasıl yapıldığını anlamak mümkün değildir.
Kabileler gelenek görenek yönünden kendi aralarında da birçok farklılıklar göstermektedir. Kabilelerin giydikleri kıyafetler, vücut makyajları, saç şekilleri ve kullandıkları takılar oldukça ilgi çekmektedir. Omo Vadisi içerisindeki bu kabileler ve barındırdığı yaşam UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer almaktadır. Yüze yakın kabilenin yaşadığı vadiyi ziyaret etmek için turlar düzenlenmektedir.
Mursi Kabilesi
Mursi Kabilesi; vadide bulunan en popüler kabileler arasındadır. Ulusal park içerisinde yaklaşık 7500 Mursi halkı yaşamaktadır. Tarım ve hayvancılıkla geçinen bu kabileyi diğerlerinden ayıran en önemli özelliklerinden biri, dudaklarında bulunan tabak veya plakalardır. Bu tabaklar ilk olarak 15 veya 16 yaşlarında iken genç kızlara takılmaktadır. Alt dudakta açılan bir deliğe tabaklar yerleştirilmektedir. Tabak boyutunun büyüklüğü kadının değerini göstermektedir. Dudakta bulunan tabak ne kadar büyük olursa, kadın o kadar çok başlık parası alır. Bu plakalar genellikle kil veya tahtadan yapılmaktadır.
Kadının ağlamasına tahammül edemeyen kabilenin, en önemli geleneklerinden biri güzel ve alımlı olmaktır. Kadınlar, jilet ve benzeri şeylerle, vücutlarına desenler çizerken, erkekler ise boya ve kireç ile desenler yapmaktadır. Kadın ile erkeğin birlikteliği ise erkeklerin aralarında yapılacak yarışmada belli olmaktadır. Karşı karşıya gelen 2 erkek ellerine donga adı verilen sopa ile dövüşür. Dövüşü kazanan erkek kadınların arasına yollanarak seçtiği bir kadınla evlendirilir.
Arbore (Erbori) Kabilesi
Vadinin güney batısında yaşayan Arbore Kabilesi, dans, kıyafet ve gelenekleri ile oldukça ilgi çeken kabilelerdendir. Müslümanlığı kabul eden halk yaşayış biçimine göre dini kendine uyarlamıştır. Müslümanlığın tersine çıplak yaşayan bu kabilenin kadınları bile, üst bölgesini kapatmamaktadır. Hatta daha dikkat çekici olmak için boyunlarına gösterişli boncuklar takmaktadırlar. Alt bölgelerine ise hayvan derisinden yapılan kenarı boncuk işlemeli etek veya benzeri kıyafet kullanmaktadırlar.
Evli ve bekâr kadınları birbirinden ayırt etmek için bekâr bayanlar saçlarını kazıtırlar. Evliler ise saçlarını uzatarak süslerler. Kolye ve benzeri takılar Arbore kabilesi için büyük önem taşımaktadır. Çok eşli bir hayat süren kabilede birinci eş ince bir kolye takarken, ikinci ve üçüncü eşleri daha büyük kolyeler kullanır. Ticarette takas yolunu kullanan kabile, geçim kaynağı olarak çiftçilik ve hayvancılık yapmaktadır. Akraba sayılan Arbore ve Konso kabilesinde kadınlar evlendikten sonra sünnet edilmektedir. Ortak nokta olarak şarkılara ve danslara önem verirler. Bu kabilelerde dans oldukça önemli bir yere sahiptir. Müziği hissederek ve yaşayarak edilen danslar, duygularını özgürce dışa vurmayı sağlayan bir araçtır.
Hamer Kabilesi
Yaklaşık 50 bin kişiden oluşan Hamer Kabilesi, dikkat çekici giyim tarzları ile diğer kabilelerden ayrılmaktadır. Kabile kadınları bakır rengindeki gösterişli saçları ile dikkat çekmektedir. Saçlarına kırmızı kille uygulama yaptıktan sonra düzenli olarak tereyağı sürüp saçın kalıp şeklinde durmasını sağlarlar. Kıyafet olarak üst kısımları çıplak olan kadınlar, bel kısımlarına kadar renkli kumaş bağlarlar. Boyunlarında gösterişli kolyeler ve bileklikler yer almaktadır.
Erkekler ise saçlarını topuz yapıp tereyağı sürerek dondurmaktadır. Saçlarına taktıkları değişik renkteki tüyler, onların gurur kaynağıdır. Kabile de çok eşlilik kabul edilmektedir. Kabilede erkek ve kadınlar evlenmeden önce sünnet ettirilir. Müslümanlığı benimseyen kabile, eski çağların mistik inanışlarının çoğunu devam ettirmektedir. Cansız ögelerin ruhlarının olduğuna, hayalet, cin gibi doğaüstü olgulara inanmaktadırlar. Dini törenlerinde daha çok Şamanizm’in etkisi bulunmaktadır.
Kabilede yapılan boğa atlama töreni ile erkeklerin gücü kanıtlamaktadır. Evlenme yaşına gelen ve belirli bir statüye ulaşmak isteyen erkekler bu törene katılır. Kadınlar ise şarkılar eşliğinde danslar eder. Boğanın üstünden atlayan erkeğe moral vermek amacıyla, ailesinden bir kadın kırbaçlatılır. Kırbaçlama işlemi kadınlarda onur ve gücü temsil ettiği için, sırtında kırbaç izi ne kadar çoksa, kadın o kadar değer ve saygı görür. Evlenecek olan çiftler inek kanı ve sütü karışımı içerek evlenirler. Hamer Kabilesi ile akraba oldukları bilinen Benna Kabilesi, gelenek ve görenek yönünden aynıdır.
Karo Kabilesi
Omo Kabileleri arasında en az nüfusa sahip olan kabilelerden biridir. Genellikle küçükbaş hayvan beslerler ve tarımla uğraşırlar. Diğer kabileler de olduğu gibi Karo kabilesinde de kadınlar üst kısımları açık gezerler, alta deri etek kullanırlar. En belirgin özellik olarak çenelerini delip bu deliklere renkli çubuklar takmalarıdır. Saça takılan tüyler ve vücutta yer alan çizikler, galibiyetin sosyal statünün göstergesi sayılmaktadır. Derinin jiletle kaldırılması ve altına kül konulmasıyla yapılan dövme, kabile arasında oldukça yaygındır. Genç çiftleri bir araya getirmek amacıyla, dolunay çıktığı zamanlarda dans törenleri düzenlenir. Kabile kadın ve erkekleri vücutlarına değişik desenler çizerek boyamaktadırlar.
Ari Kabilesi
Çok büyük hayvan sürülerine ve bereketli topraklara sahip olan kabile, Mago milli Parkı’nın kuzeyinde yaşamaktadır. Kabile halkının genelinde yüzünde demir takılar mevcuttur. Ari kabilesi diğer kabilelere göre daha iyi şartlarda yaşamaktadır. Daha giyinik vaziyette yaşayan bir kabiledir.
Bodi (Me’en) Kabilesi
Omo Nehri yakınlarında yaşayan kabile, tarım ve hayvancılıkla geçinmektedir. Mais, kahve ve sorgum gibi bitkiler yetiştirirler. Erkekler alt bölgelerine ince bez ya da kumaş kullanırken kadınlar etek giymektedir. Kulaklarına takılar takan kabile, diğer kabilelere de olduğu gibi vücut boyamaktadır.
Bodi kabilesi, diğer kabilelerden ayırılan çok önemli bir geleneğe sahiptir. Düzenledikleri bir törenle genç erkekler yarış yapar. Bu yarışın kuralı ise çok kilolu olmaktır. Kabilenin en çok tükettiği ürünler bal ve süttür. Haziran ayında düzenlenen yarışı, kazanabilmek için erkekler 6 ay boyunca inek kanı ve sütünü içip kilo almaya çalışırlar. Kabile arasında kilolu erkek yakışıklı erkek anlamına gelmektedir. Yarışmayı kazanan kişiye bir unvan verilmektedir.
