Taşkale Köyü; Karaman il merkezine 46 kilometre mesafede yer almaktadır. Köy yüksek bir kaya kütlesi üzerine tamamı insan eli ile oyulan tahıl ambarları ile ünlüdür. Aynı zamanda Mustafa Kemal Atatürk’ün kökeninin bu köyden geldiği düşünülmektedir. Köye yakın bölgelerden elde edilen bulgular; köyde Roma, Bizans ve Osmanlı uygarlıklarının yaşadığını göstermektedir.
Eski ismi ‘’Kızıllar’’ olan Taşkale Köyü İbrala deresinin geçtiği, dar bir vadinin yamacına kurulmuştur. Köyün bulunduğu alanda kalkerli arazilerin geniş yer kaplaması sebebiyle, karstik oluşumlu birçok mağara bulunmaktadır. Bu mağaraların en önemlileri Manazan Mağaraları ve İncesu Mağarasıdır. Bölge asırlık mağaraları, zengin tarihi ve tahıl ambarlarıyla son derece dikkat çeken bir yerdir.
Taşkale Köyünün Tarihi
Taşkale Köyünün tarihi MS. 2. ve 3.yüzyıllara dayanmaktadır. 1914’lü yıllarda ‘’Kızıllar’’ olarak geçen köyün ismi, komünizmi çağrıştırması gerekçesiyle 1952 yılında ‘’Taşkale’’ olarak değiştirilmiştir. 1967 yılında belediye statüsünde olan köye bir belediye kurulmuştur. Fakat zamanla nüfusunun azalması ile beraber 2013 yılında belediyeliğine son verilmiştir.
Bölgenin çevresinde yapılan araştırmalar Frigler, Bizans, geç Roma ve erken Hıristiyanlık dönemlerine ait izler ortaya çıkarmıştır. Bölgede bulunan en eski yerleşim yeri Manazan Mağaralarıdır. Mağarada bulunan çanak çömlek gibi kalıntılar Roma ve Erken Hıristiyanlık dönemine aittir. Daha sonra Selçuklu Türklerinin buraya yerleşmesi ile beraber, bölgeye Karamanoğulları Beyliği ve Osmanlılar hâkim olmuştur.
Osmanlı döneminde iskân politikası kapsamında Rumeli’ye, Karaman’dan Türkmen ve Yörükler gönderilmiştir. Atatürk’ün anne tarafı Konyarlar ve baba tarafından Kocacık Yörükleri soyu Taşkale çevresinden Rumeli’ye gitmiştir. Manastır Vilayeti’nin Debre-i Bala sancağının Kocacık nahiyesine yerleşen aile, tahminen 1830’lu yıllarda Selanik’e göçmüştür. Bu sebeple Taşkale Köyü, Atatürk’ün Ata Yurdu olarak bilinmektedir.
Taşkale Tahıl Ambarlarının Özellikleri
Tahıl ambarları Taşkale Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Ambarların bazılarının ilkçağdan kaldığı, büyük bir kısmının ise Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi farklı dönemlerde yapıldığı tahmin edilmektedir. Killi kireç taşından oluşan yüksek bir kaya kütlesine oyulmuş, 250 üzerinde ambar bulunmaktadır. Derinliği 5 – 10 metreyi bulan ambarlar, genellikle tek veya iki odalı olarak oyulmuştur. Killi kireçtaşı ısıyı ve nemi sabit tutma özelliğine sahiptir. Bu sebeple içerisine konulan tahıl ürünlerinin uzun süre bozulmadan korunmasını sağlamaktadır. Ambarlar, içerisine konulan tahıl ürünlerini bozulmadan yaklaşık 50 yıl boyunca koruyabilmektedir.
Ambarların bulunduğu kaya 165 metre uzunluğa ulaşmaktadır. Kaya üzerinde bulunan ve farklı derinliklere sahip olan ambarlar 5 ile 60 ton arası buğday taşıma kapasitesine sahiptir. Ambarlara, kaya üzerine açılan oyuklardan tırmanarak ulaşım sağlanmıştır. Kurulan zincirli bir makara sistemi düzeneğiyle de tahıllar bu depolara ulaştırılmıştır. Kaya üzerindeki oyulmuş ambarlardan biri erken Hıristiyanlık döneminde kilise olarak kullanılmıştır. Daha sonra camiye çevrilen bu kısım günümüzde hala kullanılmaktadır.
1400 Yıllık Ceset Bulunan Manazan Mağaraları
Manazan Mağaraları; Taşkale Köyü yolu üzerinde, köyün hemen giriş kısmında bulunmaktadır. Mağaranın tarihinin 4 asır öncesine dayandığı tahmin edilmektedir. Bizans döneminde yerleşim yeri olarak kullanılan mağaranın iki katı çökmüş, giriş kısmı ise tam olarak belirli değildir. 5 katlı bir yapı olan mağaranın her katının ortasında geniş ve uzun salon bulunmaktadır. Bu katlardan günümüze 3 kat ulaşmıştır. 60 adet odaya sahip olan mağara; At Meydanı, Kumkale ve Ölüler Meydanı olarak isimlendirilen 3 bölümü bulunmaktadır.
Katlar arasında baca çıkışları yer almaktadır. İlk katta Bizans ve erken Hıristiyanlık dönemine ait çok sayıda mezar bulunmuştur. Ölüler Meydanı olarak isimlendirilen kısımda tahrip edilmiş birçok mezar bulunmuştur. Odaların bazılarının Hristiyanların tapınak veya kutsal alan olarak kullandıkları şapel olduğu tespit edilmiştir. Şapellerin içerisinde geometrik şekillerin ve fresklerin izleri bulunmaktadır.
Mağaranın Ölüler Meydanı denilen kısmında, genç bir kadına ait bozulmamış ceset bulunmuştur. Ceset günümüzde Karaman Müzesi’nde muhafaza edilmektedir. ‘’Manazan Güzeli’’ olarak isimlendirilen bu ceset, yaklaşık 1400 yıllıktır. Dünyada hiçbir kimyasal kullanılmadan ve mumyalanmadan bu kadar uzun süre dayanabilen birkaç cesetten biridir. Bunun sebebi ise mağaranın bulunduğu ortamın özelliğinden kaynaklanmaktadır.
İncesu Mağarası
İncesu Mağarası, Taşkale Köyüne 9 kilometre mesafede yer almaktadır. Kireç taşlarında gelişen mağara sistemi, birbirinin devamı olan iki mağaradan oluşmaktadır. İçerisinde sarkıt dikit ve traverten havuzları bulunan mağaranın uzunluğu 1356 metredir. Mağara içerisine yürüyüş yolu, aydınlatma sistemi yapılmış ve 2013 yılında turizme açılmıştır.
