Mihrimah Sultan; Kanuni Sultan Süleyman’ın Hürrem Sultan’dan doğan kızıdır. Mihrimah Sultan tarafından Mimar Sinan’a yaptırılan iki farklı Mihrimah Sultan Camii bulunmaktadır. Bu camilerden biri İstanbul Üsküdar meydanında, diğeri ise Edirnekapı surlarının yanında yer almaktadır. İstanbul’daki tarihi camiler arasında yer alan bu iki Cami, Mimar Sinan’ın Mihrimah’a olan aşkının simgesi olarak bilinmektedir.
Mimar Sinan veya Koca Sinan, Osmanlı İmparatorluğunun baş mimarıdır. Osmanlı padişahları Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim ve III. Murat dönemlerinde baş mimar olarak görev yapmıştır. Mimar Sinan, yapmış olduğu muhteşem eserleriyle dünyaya ün salmıştır. Mihrimah Sultan; 21 Mart 1522 yılında dünyaya gelmiştir. 1539 yılında 17 yaşındayken Diyarbakır Beylerbeyi Rüstem Paşa ile evlendirilmiştir. Sadrazam olan eşi ile beraber, yaşamı boyunca devlet işlerinde çok söz sahibi olmuştur.
Mihrimah ismi Farsça ‘da güneş ve ay anlamına gelmektedir. Anlatılanlara göre Mihrimah Sultan’ın doğum günü olan 21 Mart’ta; güneş Edirnekapı Camii’nden aşağı inerken, ay Üsküdar’da bulunan diğer caminin ardından yükselmektedir. Mimar Sinan bu muhteşem ayarlamayı Mihrimah Sultan’a olan aşkına ithafen yapmıştır.
Mihrimah Sultan Camilerinin Özellikleri
Her ikisi de Mimar Sinan’ın eseri olan camilerden Üsküdar’da bulunan cami, 1548 yılında inşa edilmiştir. Edirnekapı’da bulunan diğer cami ise, ilk caminin tamamlanmasından 17 yıl sonra 1565 yılında ibadete açılmıştır. Diğer Osmanlı imparatorluğu camilerinde olduğu gibi bu camilerin etrafında da medrese, mektep, şadırvan, hamam, türbe gibi yapılar yer almaktadır.
Edirnekapı’da bulunan Mihrimah Sultan Camii, benzerlerine göre mimari açıdan eşsiz bir yapıdır. 37 metre yüksekliğe sahip olan cami, 20 metre çapında anıtsal bir kubbe ile kapatılmıştır. Dikdörtgen planlanan caminin dış yüzeyi, yüzlerce pencere ile dekore edilmiş ve içerisi oldukça aydınlıktır. Edirnekapı’da muhteşem bir manzaraya sahip olan bu cami tek minarelidir.
Üsküdar İskele meydanında bulunan Mihrimah Sultan Camii, Mimar Sinan’ın erken dönem eserleri arasında yer almaktadır. 10 metre çapında olan caminin kubbesi 3 yanından yarım kubbelerle desteklenmiştir. Caminin tek şerefeli iki minaresi bulunmaktadır.
Mihrimah Sultan ve Mimar Sinan Aşkı
Tarih kitaplarında bulunmayan Mimar Sinan ile Mihrimah Sultan arasındaki aşkın varlığı kesin olarak bilinmemektedir. Edebiyat kitaplarında yer alan bu aşk hakkında birçok hikâyeler anlatılmış ve hakkında çok sayıda kitap yazılmıştır. Mimar Sinan’ın Mihrimah Sultan için yapmış olduğu bu camilerde aşkını yansıttığı anlatılmaktadır.
Anlatılanlara göre Mimar Sinan, ay parçası gibi olan Mihrimah Sultanı sadece bir kez görmesine rağmen âşık olmuştur. Mihrimah Sultan 17 yaşına geldiği zaman evlendirilmek istenmiş, Diyarbakır valisi Rüstem Paşa ve Mimar Sinan Mihrimah Sultan’a talip olmuştur. Mihrimah Sultan, o dönemlerde 50 yaşında olduğu söylenen Mimar Sinan’a verilmemiş, Rüstem Paşa ile evlendirilmiştir. Bunun üzerine Mimar Sinan aşkını eserlerine yansıtmıştır.
Mimar Sinan’ın Mihrimah Sultan için yapmış olduğu 2 caminin bu aşkın izlerini yansıttığı söylenmektedir. Buna göre; gece ve gündüzün eşit olduğu 21 Mart’ta, Beyazıt yangın Kulesi’nden ya da o bölgedeki yüksek bir noktadan bakan kişi, Üsküdar’daki caminin ardından ayın doğuşunu, Edirnekapı’daki Camii’nin ardından güneşin batışını aynı anda görebilmektedir. Böylece Mihrimah Sultan’ın doğum günü olan 21 Mart’ta; Mihrü (güneş) Mah(ay) olayı gerçekleşmektedir.
Üsküdar Mihrimah Sultan Camii’nde, padişah kızına yakışan zarafet ve sadelik bulunmaktadır. Caminin dış hatlarının etekleri yerleri süpüren bir kadını anımsattığı söylenmektedir. Caminin iki minaresi ise Mimar Sinan’ın Sultan’a olan aşkını ifade etmektedir. Edirnekapı’da bulunan Mihrimah Sultan Camisi’nin tek minaresi ise, Mimar Sinan’ın yalnızlığının sembolüdür.
