Hadrian Duvarı, modern İngiltere’yi doğu-batı doğrultusunda ikiye ayıran ve Roma İmparatorluğu döneminde taştan yapılmış olan bir settir. Duvar, Roma İmparatorluğu’nun tüm sınırları arasında en ünlü olanıdır ve günümüzde turistlerin en çok ilgi gösterdiği yerlerden biridir. Ayrıca Britanyalılar için de kültürel bir öneme sahiptir. Bu antik yapı, Romalılardan günümüze kalan en büyük yapıdır. 1987 yılında Dünya Mirası Alanları Listesine dâhil edilmiştir.
Duvar, İngiltere’de inşa edilmiş üç istihkâmdan ikincisidir. İlk istihkâm Gask Ridge, üçüncüsü ise Antoninus Duvarı’dır. Tüm bu duvarlar, Roma İmparatorluğu’nun kontrolündeki Büyük Britanya’nın ekonomik düzenini ve güvenliğini sağlamak için inşa edilmiştir. Aynı zamanda İskoç kabilelerinin akınlarından korunmak amacıyla kuzeye yapılmıştır. Hadrian Duvarı, bu üç duvar arasında en iyi korunanıdır ve bu nedenle en ünlü olanıdır.
Hadrian Duvarının Yapılma Nedeni
Hadrianus veya tam adıyla Caesar Traianus Hadrianus Augustus, beş İyi İmparatordan üçüncüsü ve kendinden önceki imparator Trajan’ın kuzenidir. Hadrianus, en sağlam miras olarak inşaat projelerini bıraktı. Balkan Yarımadası, Mısır, Anadolu ve Yunanistan boyunca şehirler kurdu. Antik Britanya, Romalılar için bilinen dünyanın ucundaki gizemli bir ada olarak görülüyordu. Julius Caesar, MÖ 55-54 yıllarında kıyılarına ulaşmak için bir girişimde bulunmuş olsa da, Roma İmparatorluğu MS 43 yazına kadar adayı başarılı bir şekilde işgal edememiştir.
Sonunda, İmparator Claudius, General Aulus Plautius’u ve yaklaşık 24.000 askeri İngiltere’ye gönderdi. MS 79’da günümüzde Galler ve güney İngiltere’yi oluşturan bölgenin kontrolünü ele geçirdiler. Ancak, kuzey İngiltere olarak bilinen bölgede, Kelt savaşçılarının şiddetli direnişiyle karşılaştılar. Bu savaşlar sırasında İskoçya’daki birçok Roma garnizonu, saldırılara ve isyanlara maruz kaldı. İmparator Hadrianus, bölgedeki askeri savunmayı güçlendirmek için 122 yılında Hadrian Duvarı’nın inşasını emretti. Duvar, İngiltere’nin doğusundaki Solway Firth’ten Tyne Nehri’nin güneyine kadar uzanıyordu.
Duvar, Roma ordusunun İskoç savaşçılarının istilalarından korunmasına yardımcı oldu ve aynı zamanda ticaretin kontrolünü de sağladı. Duvar üzerinde yer alan garnizonlar, Roma askerlerinin konaklaması ve bölgedeki hareketliliği kontrol etmesi için yapılmıştır. Hadrian Duvarı, Roma İmparatorluğu’nun Britanya’daki varlığının bir sembolü haline geldi ve imparatorluğun en önemli savunma yapılarından biri olarak kabul edildi.
Hadrian Duvarı, yaklaşık 117 km uzunluğunda ve yaklaşık 4,5 metre yüksekliğindeydi. Duvarın yapımında kullanılan taşlar, duvarın inşa edildiği bölgenin taşlarıdır ve her bölgenin kendi taşı vardır. Duvarın her 1,5 km’de bir kale veya bölgeyi korumak için bir kule inşa edilmiştir. Kuleler, duvarda yürüyen askerlerin güvenliği için birer gözetleme kulesi olarak da kullanılmıştır. Romalıların İskoçya’yı fethetmesine rağmen, Hadrian Duvarından 17 yıl sonra Antoninus Duvarı olarak adlandırılan başka bir set inşa edildi.
Hadrian Duvarı, Roma İmparatorluğu’nun hiçbir yerinde olmayan fiziksel ve yapay bir sınır oluşturdu. İnşaatı tamamlamak için dört yıldan fazla bir süre harcanan bu muazzam projede binlerce insan görev aldı. Duvarın amacı, Britanya’nın kuzeyindeki akıncıların hareketini kısıtlamak ve imparatorluğun sınırlarını korumaktı. Bazı akademisyenler, duvarın aynı zamanda göçü ve Roma topraklarına girip çıkmayı kısıtlama aracı olarak da kullanılmış olabileceğine inanıyor.
Hadrian Duvarı Yapım Süreci
Yaklaşık 300 yıl boyunca Roma İmparatorluğu’nun kuzeybatı sınırını belirleyen Hadrian Duvarının tamamlanması en az 6 yıl sürmüştür. Romalı lejyonerler duvarın inşasına doğu ucundan başlamışlardır. Tarihçiler, orijinal planın, geniş, derin bir hendekle çevrili taş veya çim bir duvar inşa etmek olduğuna inanırlar. Duvarın her kilometresinde korunaklı bir kapı bulunacak ve her iki kapı arasında iki gözlem kulesi yer alacaktı.
Duvar, taş bloklardan inşa edilmişti ancak boyutları yol boyunca farklılık gösteriyordu. Doğu bölümü yaklaşık 3 metre genişliğinde ve 4,2 metre yüksekliğindeyken, batı bölümü 6 metre genişliğinde ve 4,2 metre yüksekliğindeydi. Duvarın hem doğu hem de batı yönündeki son 6 kilometrelik kısmı en son inşa edildi ve bu bölümde genişlik sadece 2,5 metreye düşürüldü.
Antoninus Duvarı
Hadrian’ın halefi İmparator Antoninus Pius (MS 138-161) döneminde, daha kuzeyde bir duvar inşa edildi. Antoninus Duvarı, önceki duvardan daha fazla kaleye sahip olmasına rağmen Hadrian Duvarı’nın yaklaşık yarısı uzunluğundaydı. Bu yeni duvarın inşa sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte, bazı tarihçiler bunun, Hadrian Duvarı’nın etkili bir savunma bariyeri olarak başarısız olduğuna işaret ettiğine inanıyor. Antoninus, önceki imparatorlar gibi kuzey kabilelerini gerçek anlamda yenememiş ve Antoninus Duvarı’nın inşası da nihayetinde terk edilmiştir.
