Çinli bilim insanları, Ay yüzeyinde bulunan küçük cam boncukların içinde su keşfettiklerini duyurdular. Araştırmacılar, bu cam boncukların Ay yüzeyindeki su döngüsünün ana kaynağı olduğunu ve gelecekteki keşiflerde kullanılabileceğini düşünüyorlar. Çin Bilimler Akademisi liderliğindeki bir ekip, Aralık 2020’de Chang’e-5 uzay aracı tarafından toplanan 117 cam boncuğu inceledi.
Ay, atmosfer korumasından yoksun olduğu için küçük meteorların çarpması sonucu oluşan cam boncuklar, Ay yüzeyinde yaygın bir şekilde bulunmaktadır. Bu meteor çarpmaları, yüzey malzemelerini eritir ve soğuyunca küçük cam boncuklar haline gelir. Bu araştırmalar, cam boncukların içinde su bulunabileceğini ortaya koymuştur.
Bir Trilyon Ton Su Bulunabilir
İngiltere’deki Açık Üniversite’de gezegen bilimi profesörü Mahesh Anand, araştırmayla ilgili olarak yaptığı açıklamada, güneşli havalarda su moleküllerinin Ay yüzeyinde “zıpladığını” gözlemlediklerini belirtti. Ancak suyun tam olarak nereden geldiğini bilmediklerini de ekledi.
Nature Geoscience dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, Ay toprağının yaklaşık yüzde üç ila beşi cam boncuklardan oluşuyor. Çalışmanın ortak yazarlarından olan Prof. Anand, hızlı bir hesaplama yaparak, Ay’ın tüm cam boncuklarının içinde yaklaşık bir trilyon ton su bulunabileceğini öne sürdü. Anand’a göre, bu suyu serbest bırakmak için sadece hafif bir ısıtma işlemi gerekiyor ve yaklaşık 100 santigrat derece yeterli olacaktır.
Ayrıca, suyun ana bileşenlerinden biri olan oksijen, Ay’ın kayaları ve mineralleri içinde hapsolmuş olsa da, Ay’ın neredeyse yarısını oluşturuyor.
Sürdürülebilir Bir Su Kaynağı Araştırılıyor
Araştırmacılar, hidrojenin Güneş Sistemi boyunca yüklü parçacıkları süpüren güneş rüzgârından geldiğini keşfettiler. Prof. Anand, bu bulgunun, Güneş Sistemi’ndeki diğer atmosferi olmayan cisimlerde de güneş rüzgârının su oluşumuna katkıda bulunabileceğini gösterdiğini belirtti. Bu cisimler arasında Merkür ve asteroitler yer alıyor.
Araştırmacılar, Ay’da sürdürülebilir bir su kaynağının keşfedilmesiyle ilgili olarak daha fazla araştırma yapılması gerektiğine dikkat çekiyor. Ancak gezegen bilimcisi Prof. Mahesh Anand, bu keşfin, malzemelerin ısıtılması ve işlenmesiyle “yarının kaşiflerine” su ve hatta oksijen sağlayarak “diğer dünyaları sürdürülebilir ve sorumlu bir şekilde” keşfetmelerine yardımcı olabileceğini belirtiyor.
AFP haber ajansına konuşan bir uzman, Avrupa Uzay Ajansı’nın Ay’a göndermeyi planladığı PROSPECT adlı robotik sondaj aracının, bu şekilde su toplayıp çıkarabilen ilk araç olabileceğini söylüyor. NASA’nın 2023 yılında fırlatmayı planladığı VIPER görevi ise su buzunu analiz etmek amacıyla Ay’ın Güney Kutbu’na gidecek. NASA, Artemis göreviyle de 1972’den bu yana ilk kez insanları Ay yüzeyine geri getirmeyi planlıyor.
