“Bulunmaz Hint kumaşı” deyimi, nadir bulunan, paha biçilmez veya kıymetli bir şeyi ifade etmek için kullanılır. Kökeni ise 17. yüzyılda Hintlilere uzanan bir hikâyeye dayanır. İddiaya göre, İngilizler, Hint kumaşının kendi kumaşlarına rakip olmaması için 40 bin Hint ustanın parmaklarını kesmişlerdir. Bu olayın ardından Hint kumaşı bir daha üretilmemiştir.
Bulunmaz Hint kumaşı deyimin kökeni, İngilizlerin Hindistan’ı sömürgeleştirmesine ve Hint kumaşının Avrupa pazarlarında talep görmesine dayanır. Bazı iddialara göre, Hint kumaşının kendi mallarına rakip olmaması için İngilizlerin Hint ustalarının parmaklarını kestiği söylenir. Ancak, bu iddiaların kesin bir kanıtı bulunmamaktadır. Bu deyim, Hint kumaşının zarafeti ve değerinden esinlenerek oluşturulmuş olabilir.
İngilizlerin Hindistan’ı Sömürmesi İle Başlar
Britanya’nın Hindistan’ı sömürgeleştirmesiyle başlayan süreç, 1803 yılında Pencap bölgesi hariç tüm Hindistan’ı sömürge altına almasıyla doruğa ulaştı. Hindistan, pamuk üretimiyle önemli bir kazanç kapısıydı; verimli toprakları ve ucuz işgücüyle üretilen pamuklar, İngiltere‘ye gemilerle taşınarak kumaş haline getiriliyordu. Ancak, İngiliz tekstil ürünlerinin Hindistan’da talep görmemesi, İngilizleri hayal kırıklığına uğrattı. Hintliler, yerel ürünlerini tercih ediyor ve İngiliz kumaşını beğenmiyordu.
İngilizler, Hint kumaşını piyasadan çıkarmak ve kendi ürettikleri kumaşları satabilmek için acımasız bir yönteme başvurdu. El tezgâhlarında kumaş dokumalarını ve düğüm atmalarını engellemek amacıyla Hintli çıkrıkçıların özellikle baş parmaklarını ve ellerini kestiler. Bu zalimce uygulama sonucunda, artık Hint kumaşını dokuyabilecek ustalar kalmadı ve Hint kumaşı bir daha bulunamaz hale geldi. Bu trajik olay, İngiliz kapitalizminin bir sonucu olarak “Bulunmaz Hint Kumaşı” deyiminin ortaya çıkmasına yol açtı. Ancak, bu iddianın doğruluğuna dair kesin bir kanıt bulunmamaktadır.
Gerçekte, İngiliz Doğu Hindistan Şirketi’nin Hindistan’da tekstil ürünlerini ihracatını gerçekleştirdiği dönemde, yerel dokumacıların parmaklarının kesilmediği bilinmektedir. Şirket, sömürge halkının ayaklanmasından korkarak, yerel üreticilere zarar veren bir politika izlememekteydi. Bu konuda herhangi bir belge bulunmamaktadır. Ayrıca, Hintli siyasi lider ve yazar Dadabhai Narojoi’nin eserlerinde de bu iddiaya dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.
Kendi Parmaklarını Kendileri Kestiler
İlginç bir şekilde, bazı kaynaklarda dokumacıların kendi parmaklarını kestiklerinden bahsedilmektedir. William Bolt’un 1772 tarihli “Considerations on India Affairs” adlı kitabında, Doğu Hindistan Şirketi’nde çalışmak istemeyen dokumacıların parmaklarını kendilerinin kestikleri belirtilmektedir.
Benzer şekilde, Romesh Chunder Dutt’ın 1902 tarihli “The Economic History of India Under Early British Rule” adlı kitabında da, dokumacıların Bengal’deki şirket tarafından Britanyalılar için çalışmaya zorlanmaları sonucu kendi baş parmaklarını kestiklerinden bahsedilmektedir.
Bu kaynaklardan yola çıkarak, Britanyalıların Hintli dokumacıları kendileri için çalışmaya zorladığı ancak parmaklarını kesmelerine dair kesin bir kanıt olmadığı söylenebilir. Ancak, bu durumda bile, Hintli dokumacıların yaşadığı zorlu koşullar ve baskılar hakkında bir fikir vermektedir.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
