Türkiye’de yaşanan deprem sonrası, bazı sosyal medya kullanıcıları depremden hemen önce gökyüzünde mavi bir ışığın görüldüğüne dair videolar paylaştılar. Hatay’da meydana gelen bu mavi ışığın ne olduğu araştırma konusu oldu. NASA’da görev yapan bir araştırmacı, deprem ışığı konusunda açıklamalarda bulundu.
Deprem öncesi Hatay’da gökyüzünde beliren mavi ışık endişe uyandırdı. Başlangıçta hışırtı sesi duyulurken, ardından gökyüzünde mavi bir ışık ortaya çıkıyor. Depremden önce çekildiği iddia edilen bu videoda, ses depremin şiddeti arttıkça arttı ve yükseldi.
Depremden önce gökyüzünde ortaya çıkan mavi ışık, daha önce de farklı ülkelerde bildirilmişti. 2021 yılının Eylül ayında meydana gelen 7.1 büyüklüğündeki Meksika depreminde de gökyüzünde mavi ışık görülmüştü. Ayrıca 2017 yılındaki 8.1 büyüklüğündeki depremde de Meksika’da tekrar gökyüzünde mavi ışık belirmişti.
Deprem Anında Ortaya Çıkan Işık Nedir?
Konu ile ilgili açıklama yapan Friedemann Freund, NASA Ames Research Center’da kıdemli bir araştırmacı olarak çalışmaktadır. Freund, deprem ışığı olarak adlandırılan bu gökyüzündeki mavi ışıklar hakkında birçok araştırma yapmıştır. Deprem ışığı, deprem sırasında gökyüzünde beliriyor ve çok ilginç bir fenomen olarak kabul ediliyor. Freund, bu ışıkların renkli flaşlar ve yanıp sönen şekillerde de görülebileceğini ve bu şekillerin birkaç saniye veya onlarca dakika sürebileceğini vurgulamıştır.
Deprem ışıklarının nasıl oluştuğu konusunda henüz kesin bir bilgiye ulaşılmış değildir. Ancak bilim insanları tarafından yapılan bazı tahminlere göre, bu ışıklar magmatik kaya kristallerindeki küçük kusurlardan kaynaklanabilir. Sismik aktivite sırasında kuvvetli stres altında ezilen bu kristaller hasar görür ve peroksijen bağları kırılır. Bu kırıklar sonucu oluşan oksijen anyonları iyonlaşır ve çatlaklar üzerinden yukarı doğru hareket eder. Bu iyonlar atmosfere yayıldıklarında, havayı iyonlaştırarak parlayan bir plazma oluşturur.
Tektonik stres alanındaki dünyanın manyetik alanı veya iyonosferinin yerel olarak yok edilmesi, bir parlama etkisi yaratabilir. Ayrıca, tektonik stres piezoelektrik bir etki üretebilir ve kuvars içeren kaya belirli bir şekilde sıkıştırıldığında güçlü bir voltaj üretebilir. Bu voltaj havaya salınır ve havayı iyonize eder, böylece tribolüminesans prensibi olarak adlandırılan parlak elektrik ışığı yayılır. Ancak, bu teorilerin doğruluğu henüz tam olarak kanıtlanmamıştır ve daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.
Deprem ışıkları yaygın değildir ve genellikle daha büyük depremlerden önce veya sırasında ortaya çıkmaktadır. Ancak, bu ışıklar birkaç hafta önce de belirebilir. Gelecekte, deprem ışıklarının incelenmesi büyük depremlerin oluşumunu önceden tahmin etmemize ve etkilerini azaltmamıza yardımcı olabilir.
