Deprem anında doğru davranış biçimleri hayat kurtarıcı olabilir. Deprem öncesinde hazırlık yapmak ve deprem sırasında doğru korunma yöntemlerini bilmek önemlidir. Maalesef, depremlerde can ve mal kayıpları sıklıkla görülür ve bu kayıpların önemli bir nedeni, insanların panikleyerek doğru davranış biçimlerini uygulayamamaları veya hiçbir bilgilerinin olmamasıdır. Bu nedenle, deprem öncesinde bilgi sahibi olmak ve düzenli olarak tatbikatlar yapmak önemlidir.
Hayatta kalmanın altın kurallarını Hürriyet’e anlatan Temel afet eğitmeni Nazmiye Karaca, deprem anında yaşamını sürdürmek için bazı önemli adımların atılması gerektiğini söyledi. Karaca’ya göre, giriş kattakiler deprem anında hızla dışarı çıkmalıdır. Ancak, üst katlarda bulunan insanlar için durum biraz farklıdır. Bu insanların, sarsıntı geçene kadar yatak ya da koltuk yanında cenin pozisyonunda tutunmaları gerekmektedir. Karaca, sarsıntılar bittikten sonra en az 10-15 saniye beklenmesi gerektiğine de vurgu yapmaktadır.
Nazmiye Karaca, Mahalle Afet Gönüllüleri Acil Müdahale Derneği (MAG AME) yönetim kurulu üyesi ve aynı zamanda bir kimya firmasında çalışan bir afet eğitmenidir. Karaca, bugüne kadar yüzlerce kişiye deprem anında hayatta kalmak için altın kuralların neler olduğunu anlattı.
İnsanlar Birbirlerine Nasıl Yardım Edeceğini Bilmeli
Karaca, profesyonel yardım gelene kadar en yakınımızdaki kişilerin mahalle sakinleri olduğunu belirtiyor. Bu sebeple tüm mahallelere hafif düzey arama kurtarma eğitimlerini yaygınlaştırmayı hedeflediklerini ifade ediyor. Karaca, Mahalle Afet Gönüllüleri olarak halkın kendi kendisiyle kalacağı ilk 72 saatlik sürece hazırlık konusunda sıfır seviyesinde olduklarını ve binalarla ilgili hazırlıklarının da yetersiz olduğunu belirtiyor.
Karaca, insanların bir afet anında birbirlerine nasıl yardım edeceğini bilmesinin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor. Bilinçsiz ve yanlış kurtarma girişimlerinin can kaybına yol açabileceğini vurgulayan Karaca, mahallelerinde küçük kurtarma timleri oluşturma önerisinde bulunuyor. Ayrıca, bir kriz masası oluşturulmasını önererek, mahalle sakinlerinin bir araya gelerek afet anında nasıl hareket edeceklerini planlamalarını tavsiye ediyor.
Deprem Öncesi Hazırlık
Deprem öncesi hazırlık yapmak son derece önemlidir. Planlama yapmadan hazırlıksız yakalanmak, deprem anında ciddi riskler yaratabilir. Öncelikle evimizdeki dolaplar, kitaplıklar ve boyu eninden daha uzun olan eşyaların depreme hazırlanması gerekmektedir. Bu tür eşyaların deprem sırasında büyük bir ivmeyle üstümüze doğru düşmesini önlemek için, L demirler kullanarak sabitleyebiliriz.
“Çök-Kapan-Tutun” Pozisyonuna Geçin
Sarsıntıyı hissettiğinizde, sakin olun. Eğer eviniz birinci katta, mağaza ya da marketteyseniz hemen dışarı çıkabilirsiniz. Ancak üst katta yaşıyorsanız, yatak veya koltuk yanına giderek “Çök-Kapan-Tutun” pozisyonuna geçin. Eğer çocuğunuz varsa, onu da alıp bu pozisyona geçin. Yatak veya koltuk yanı, yaşam üçgeni oluşturabilecek en iyi yerlerdir. Kendinizi minimalize edin ve küçülün. Hedef haline gelmekten kendinizi koruyun. Yastığı başınızın üstüne koyun ve bir elinizle başınızı ve boynunuzu koruyun, diğer elinizle savrulmamak için koltuk, baza gibi yanınızda hayat üçgeni kalacak bir eşyaya tutunun. Bu pratikleri evinizin her odasında ailece sık sık yapın ki korku ve panik anında beyniniz otomatik olarak bu bilgiyi hatırlayabilsin.
Deprem Anında Yapılmaması Gerekenler
Deprem anında yapılmaması gerekenleri sıralayan Nazmiye Karaca, “Giriş katta değilseniz ilk anda kaçma hareketinde bulunmayın. Balkona çıkmayın. Merdivenlere yönelmeyin, asansöre binmeyin” dedi.
Deprem dalgalarının iki çeşit olduğu bilgisini veren Nazmiye Karaca, “P dalgaları” olarak adlandırılan öncü dalgaların alttan vurduğunu ve daha sonra gelen “S dalgalarının” asıl yıkımı yaptığını açıkladı. Bu iki dalga arasında yaklaşık 10 saniye bir zaman dilimi olduğunu belirten Karaca, deprem sona erdiği sanısıyla ayağa kalkmamak gerektiğini vurguladı. Ana sarsıntının tamamen durmasını beklemek gerektiğini ifade etti.
Karaca, deprem çantası, araba ve ev anahtarlarının yanı sıra vanaların kapatılması gibi önemli hazırlıkların yapılmasını önerdi. Ayrıca merdivenlerden inerken tırabzan yerine duvar yönünden inilmesi ve el feneriyle basamakların kontrol edilmesi gerektiğini söyleyen Karaca, enkaz altında kalmış kişilerin ise büyük bir toz bulutuna maruz kalabileceğini ve ağzı ve burunu bir kıyafetle kapatarak kendini korumaları gerektiğini belirtti.
Deprem Çantasında Olması Gerekenler
Deprem çantası, dışarıda ilk 3 gün hayatımızı sürdürebilmemiz için gerekli asgari şeylerin olduğu çanta demektir. İçine neler koymalısınız?
- Mevsime uygun giyecek
- Konserve
- Kuruyemiş
- Su
- Önemli evraklarımız (Pasaport, kimlik ve ehliyet fotokopileri, tapu, kullandığımız özel cihazların evrakı, kullanılan ilaçların reçetesi)
- Bir miktar para
- Radyo
- Pil
- Eldiven
- İlk yardım kiti
- Toz maskesi
- Düdük
- Çocuklar için kitap ya da oyuncak.
