Nikola Tesla; yaptığı icatlar ve deneylerle, Dünya bilim tarihini kökten değiştiren bir mucittir. Günümüzde sahip olduğumuz teknolojik aletlerin arkasında, çocukluk düşlerini hayata geçirerek yapayalnız ölen Nikola Tesla bulunmaktadır. Elektriğin kablosuz olarak taşınabileceğini, deneysel olarak Londra Fuarını aydınlatarak ispatlamıştır. Ampulün mucidi Thomas Edison ile arasında amansız bir bilimsel mücadele geçmiş, 19. yüzyılın meşhur ‘’akım savaşları’’ yaşanmıştır. Döneminde uğramış olduğu onca haksızlıktan sonra, New York’ta mütevazı bir otel odasında, yalnız bir adam olarak hayata gözlerini yummuştur.
Tesla’nın hayatı boyunca en büyük amacı, elektriği kablosuz olarak iletmektir. Bu sebeple tasarladığı bobin, mucidin hayalinin kısmen gerçekleşmesini sağlamıştır. En büyük ve sıra dışı icatlarından biri olan Tesla Bobini, alternatif akım üretmek amacıyla kullanılan deşarj bobinleridir. Aynı zamanda Dünya’yı aydınlatan neon lambalarında ve floresan ampullerde onun imzası bulunur. X Ray ışınlarıyla çekilen ilk röntgen fotoğrafları ya da günümüzde kullanılan emar teknolojisinin mucidi Tesla’dır. Elektrik üzerine yaptığı sayısız deneyleri ve icatları mevcuttur. Ölüm tarihi olan 7 Ocak 1943 itibarıyla, 26 ülkede kendisine ait 300’e yakın patenti bulunmaktadır.
Nikola Tesla’nın Sıra Dışı Hayatı
Nikola Tesla; Hırvatistan sınırları içerisinde yer alan Gospic Kasabası’nın Smiljan köyünde, 10 Temmuz 1856 yılında dünyaya gelmiştir. 5 kardeş olan Nikola Tesla’nın abisi, küçük yaştayken attan düşerek ölmüştür. Bu durum Tesla’yı çok etkilemiş, içine kapanık bir çocuk olmasına sebep olmuştur. Hatta bazı kaynaklarda, Tesla’nın atı ürkütmesi sonucu abisinin attan düştüğü, bu sebeple vicdan azabı çektiği anlatılır. Bu olaydan sonra Tesla şizofreniye yakın belirtiler göstermeye başlamıştır. İşlediği günahlardan kurtulmanın tek yolunun ise, yalnızca insanlığa hizmet etmekten geçtiğine inanmıştır.
Bir papaz olan Tesla’nın babası, oğlunun da kendisi gibi papaz olmasını istemiştir. Okuma yazma bilmeyen annesi ise küçük ev aletleri tasarlamaktadır. Tesla çocukluğunu, dokuma tezgâhıyla kusursuz el işleri yapan annesini izleyerek geçirmiştir. Tesla’ya ilham kaynağı olan annesi, fizik ve matematik konusunda ilerlemesine destek olmuştur. Çocukluğundan itibaren büyük bir hayal gücüne sahip olan Tesla, Niagara Şelalesi’nden elektrik üretme hayali kurmaktadır.
17 yaşına geldiği zaman babasının isteğiyle ruhban okuluna gitmeye hazırlanmıştır. Fakat o dönemde kolera salgını ortaya çıkmış ve bu hastalığa yakalanan Tesla ölümle burun buruna gelmiştir. Eğer mühendis olmasına izin verilirse, ayağa kalkacağına ve tarihin en büyük mucidi olacağına dair söz vermiştir. 21 yaşına geldiğinde, 1877 yılında yükseköğrenimini tamamlamak üzere Avusturya’nın Graz kentine gitmiştir. Avusturya Prag Politeknik Üniversitesi’nin Graz’daki okulunda, mühendislik ve fizik alanında ileri bir eğitim almış, Almanca, İngilizce, Fransızca ve İtalyanca öğrenmiştir.
Gittiği bu şehirde elektrik ile tanışmış ve gücü hakkında her şeyi öğrenmek istemiştir. Elektrik ile çalışan ilk motorlar doğru akımla çalışıyor, fakat bu akım makinada kıvılcımlara yol açıyordu. Tesla bir derste profesöründen söz isteyerek, jeneratör ve motor tasarımlarının alternatif akım kullanarak oldukça geliştirilebileceğini belirtmiştir. Bu buluş eğer imkân verilseydi sanayi endüstrisinin kaderini değiştirebilirdi. Fakat hocası genç öğrencinin yapmış olduğu çıkarımlara karşı ağır cevaplar vermiş ve onu sınıf arkadaşlarının önünde aşağılamıştır. Bazı kaynaklarda Tesla’nın okulu bitirdiği söylense de, üniversite mezun olmadığını ve 1878’in ilk döneminden sonra devam etmediğini bildirmiştir. Tesla 1880’lerin başında, elektrik enerjisi endüstrisi olan Continental Edison’da çalışmış ve uygulamalı deneyim kazanmıştır. 1884 yılında ise, daha sonra vatandaşı olacağı Amerika Birleşik Devletleri’ne göç etmiştir.
Nikola Tesla’nın, Thomas Edison ile Tanışması
Amerika’da yaşayan ve ampulün mucidi olan Thomas Edison, o dönem dünyanın efendisi konumundadır. Nikola Tesla’nın en büyük tutkusu, Amerika’ya gitmek ve Thomas Edison’la görüşmektir. 28 yaşına geldiğinde bu uğurda yaptığı bir takım yolculuklar sonucu, cebinde 4 sent ile New York‘a adım atmıştır. Edison’un iş ortağının referans mektubu ile gelen Tesla, Edison’un karşısına çıkar. Elinde bulunan mektuba göre; dünyada yaşayan yalnızca iki dahi vardır. Bunlardan biri Edison’un ta kendisi, diğeri ise karşısında heyecanlanan bu genç adamdır. Bunun üzerine Tesla, Edison Machine Works’te çalışmak üzere işe alınır.
New York şehri; Edison’un çalışmaları sayesinde 1870’lerin sonundan itibaren elektrikle tanışmış ancak doğru akımın uzak mesafelere taşınması sorunu aşılamamıştır. Nikola Tesla eğer bu sorunu halledebilirse, 50 bin dolarlık büyük bir servetin sahibi olacaktır. Günler geceler boyunca hiç durmadan çalışan Tesla, doğru akımla elektriği uzak mesafelere taşımanın imkânsız olduğunu tespit etmiştir. Bu sorunu çözmek için gerilimi yükseltecek ve alçaltacak bir alternatif akım motoruna ihtiyaç vardır.
Ancak Edison tüm işini doğru akım sistemi üzerine kurduğu için, alternatif akımla ilgili söylenecek en ufak bir söze bile sinirlenmektedir. Edison, Tesla’ya verdiği sözlerin hiçbirini tutmadığı gibi, bir de fikirleriyle alay etmiştir. Tesla, Edison’un kendisine söz verdiği ücreti talep ettiğinde, Edison şaşırmış bir şekilde “tam bir Amerikalı gibi düşünmeye başladığında Amerikan şakalarından da anlayabileceğini” söylemiş ve bir ücret ödememiştir.
Tesla’nın Alternatif Akım Motorunu İcat Etmesi
Thomas Edison’un yanından ayrılan Tesla, New York’ta çeşitli elektrikli ve mekanik cihazlar geliştirmek için kendisine bir laboratuvar kurmuştur. 7 yıl boyunca laboratuvardan dışarıya çıkmayan Tesla, gece gündüz çalışarak alternatif akım motorunu geliştirmeyi başarmıştır. Bu aynı zamanda modern dünyanın da keşfidir. Bu büyük haber dünyanın dört bir yanında sansasyon yaratmıştır. Dönemin ünlü milyoneri George Westinghouse, Tesla ile ortak olmuş ve Tesla önemli miktarda para kazanmıştır.
Fakat alternatif akımla ilgili medyada, karalama kampanyaları patlak vermiştir. Arkasında Thomas Edison’un da bulunduğu bu karalamada, sokaklarda elektriğinin tehlikeli olduğunu halka duyurmak adına, acımasız gösteriler düzenlenmiştir. Hayvanlar, elektrik akımı verilerek katledilmiştir. Karalama kampanyası bir çığ gibi büyümüş, milyonlarca kişiyi etkisi altına almıştır. Hatta ölüm cezasına çarptırılan mahkûmların, bundan böyle alternatif akım verilerek infaz edileceği duyurulmuştur. Gerçekleştirilen idamların izleri uzun süre hafızalardan silinememiştir.
Edison Elektrik’in doğru akım sistemlerinin, Westinghouse’un alternatif akım sisteminden daha iyi ve daha güvenli olduğunu iddia etmeye çalışan bir “Akım Savaşı” propaganda kampanyası ortaya çıkmıştır. Ancak bu durum Nikola Tesla’yı durduramamış ve çalışmalarında büyük ilerleme kaydetmiştir. İki düşman Chicago’daki 1893 Kolomb Dünya Fuarında karşı karşıya gelmiştir. Serginin açılış ihalesini Westinghouse şirketi kazanmıştır. Bu durum Nikola Tesla için, rakibi Edison’a karşı büyük bir meydan okuma anlamı taşımaktadır. Tasarladığı sistem eğer büyük ölçeklerde de çalışmayı başarabilirse, Tesla bu savaşı çoktan kazanmış olacaktır.
Yüzbinlerin heyecanla beklediği fuar alanı, ABD başkanının düğmeye basmasıyla birlikte rengârenk ışıklarla aydınlanmıştır. Bu dünyanın o güne dek gördüğü en inanılmaz ışıklandırma gösterisidir. Sonunda herkes Nikola Tesla’nın dehasıyla tanışma fırsatı bulmuştur. Nikola Tesla’nın tasarladığı sistem kusursuz çalışmış ve elektrik çağı başlamıştır. Fakat bu durumun ardından Tesla’nın laboratuvarı yakılmış, hayatını adadığı çalışmaları yok edilmiştir. Yaşadığı kayıplardan sonra çok üzülen Tesla, bir süre inzivaya çekilmiştir.
Tesla Bobini ve Nikola Tesla’nın Ölümü
Aradan geçen süreden sonra toparlanan Tesla, hayalindeki projeyi yani kablosuz elektrik akımını gerçekleştirmek için şehrin dışına bir yıldırım istasyonu kurmayı planlamıştır. Finansörü böyle bir yatırımın maliyetini düşününce projeden çekilmek istemiştir. Fakat Tesla onu ikna edebilmek için, günümüzde trilyonlarla ifade edilen icatları üzerindeki telif haklarından feragat ettiğini açıklamıştır. Ardından o zamana dek eşi benzeri görülmemiş devasa bir Tesla bobini tasarlamıştır. Gökyüzünün bulutlarla kaplandığı bir gece deney yapılmış, ortalık yıldırım fırtınası ile kaplanmıştır. Deney, yakında bulunan kasabaların güç jeneratörlerin de patlamalara ve yangınlara neden olmuştur. Kasaba sakinleri evlerin karanlığa gömüldüğü için çılgına dönmüş, artık korkmaya başlamıştır.
Günler ve geceler boyunca durmadan çalışan Tesla’nın hesaplarında her zaman ufak sapmalar meydana gelmiştir. Bobinin başarısız olmasıyla finansörü desteğini çekmiştir. İnsanlar onu görmez olmuş, yaptıkları çoktan unutulmuştur. Tesla aday olduğu Nobel ödülünü, baş düşmanı Edison’la paylaşmayı kabul etmemiştir. Dünyanın gelip geçici nimetlerini elinin tersiyle itmiştir. Artık bankalardan aldığı kredilerle ayakta duran Tesla, kendisini otel odasına kilitleyip zihinsel yolculuklara çıkmaktadır. Nikola Tesla 7 Ocak 1943 yılında, 87 yaşında iken New York’taki otelin mütevazı odasında, yokluk içinde ölmüştür. Fakat kendisi dünyanın gelmiş geçmiş en faydalı ve en başarılı bilim adamlarından biridir.
