Medeniyetin beşiği olarak kabul edilen Anadolu coğrafyası, farklı kültürlerde kutsal kabul edilen birçok yapı barındırmaktadır. Bunlar arasında yer alan ve Ege Bölgesi’nde bulunan yedi antik kilise ayrı bir öneme sahiptir. Bölgede yer alan bu kiliseler, erken Hristiyanlık döneminin yedi büyük kilisesi olarak kabul edilir. Yuhanna tarafından yazılan İncil’in vahiy bölümünde ismi geçen bu kiliseler ‘’7 Altın Kandillik” olarak belirtilmektedir.
İnanışa göre; Hz. İsa Peygamber ile görüşen ve 12 havarisinden biri olan Yuhanna, bu kiliselere ve cemaate kıyamet konusunda öğütler içeren yedi adet mektup göndermiştir. Topluluğa iletilmek üzere gönderilen mektupların bazıları uyarıcı mesajlar içerirken, bazıları övgüler içermektedir.
Roma İmparatorluğu’nun en güçlü döneminde kurulan bu kiliseler, bulundukları şehrin ismi ile anılmışlardır. Dünya dinler tarihi açısından büyük önem taşıyan kiliseler, Hristiyanlık dininde simgesel bir öneme sahiptir. Kiliselerin kurulduğu şehirler, döneminin önemli birer ticaret merkezi olmuştur. Aynı zamanda Hristiyanlık dininin Hac merkezi olarak kabul edilmişlerdir. Hıristiyanlığın baskı altında bulunduğu dönemdeki bu yedi kilise, Hristiyanlığın Anadolu’ya yayılmasında büyük rol oynamıştır.
Mektupların gönderildiği kiliselerin bazıları, o dönemde bulunmayarak mektup gönderilen cemaat tarafından sonradan yapılmıştır. Yedi cemaat için kilise yaptırılması, Roma İmparatorluğunun Hristiyanlığı kabul etmesiyle olmuştur. Günümüzde bu cemaatlerle ilişkili olduğu düşünülen kiliselerin yapım tarihleri farklılık göstermektedir. Mektup gönderilen ilk yedi cemaat ve kiliseler “Mahşerin Yedi Kilisesi” olarak da adlandırılmaktadır. Bu kiliseler Efes (Selçuk), Smyrna (İzmir), Bergama, Thyatira (Akhisar), Sardes (Salihli), Philadelphia (Alaşehir) ve Laodikeia (Denizli) antik kentlerinde bulunur.
Yedi Kilise Hakkındaki İnanışlar
Roma İmparatorluğu’na bağlı olan Anadolu’nun batı bölgesi, o dönemde Asya ili olarak geçmektedir. Aziz Yuhanna; Patmos Adası’nda sürgündeyken birbirinden bağımsız olarak kurulan yedi kilise ve cemaate mektuplar yazmıştır. Doğruluk temelinden ciddi sapmalar gösteren bu kiliselere gönderilen mektupların çoğunluğu uyarıcı niteliktedir. Kurtarıcı Mesih adına yazılan mektupların amacı, onları tövbeye davet etmek ve başlangıçtaki sevgilerine geri dönmeye çağırmaktır. Kıyamet hakkında bilgilerin yazıldığına inanılan bu kiliselerin, kıyamete kadar ayakta kalacağına inanılmaktadır.
İnanışa göre; Hz. İsa Peygamber, Yuhanna ile görüşmüş ve kiliselere iletilmek üzere mesajlar vermiştir. Tanrı son savaşını verdikten sonra, kıyametin kopacağını bu yedi kiliseye haber verecektir. Kıyamet daha sonra başlayacak ve yedi yıl yaşanacaktır. Sonra Hz. İsa Peygamber bu yedi kiliseden birine inecektir. Bu süreçten sonra bin yıllık ‘’Altın çağ’’ denilen Tanrı’nın Krallığı hüküm sürecektir. Hıristiyanlık inancında 7 rakamı, tamamlanmışlık anlamına gelmekte ve İncil’de birçok yerde geçmektedir. Gönderilen kilise ve cemaat sayısının 7 olması da bu sebepten kaynaklanmaktadır.
Bu mektuplarda adı geçen ve kıyamette ayakta kalacağına inanılan 7 cemaate ithafen yapılan kiliselere, ‘’Apokaliptik Kiliseler’’ denilmektedir. Apokaliptik Yunanca “örtülü bir şeyi açmak, örtüsünü kaldırmak” anlamına gelmektedir. İncil’de vahiy bölümünde geçen metinler apokaliptik bir metindir. Bu metinlerin özelliği dünyanın sonuna ilişkin olmalarıdır. Apokaliptisizme göre tanrı, sonu çok yaklaşmakta olan dünya hakkındaki sırları, insanlara anlatmaları için bazı kişilere açıklamıştır. Bu kişiler bunları vizyonlar, rüyalar aracılığı ile öğrenmiş ve yazmıştır. Bir metnin apokaliptik olabilmesi için son günler ile ilgili haber vermesi, acı çeken inanmışlara hitap etmesi ve mecazi bir dil kullanılması gerekmektedir.
Mektupların Gönderildiği Yedi Kilise;
1- Efes (Ephesus) Kilisesi
İzmir’in Selçuk ilçesinde, antik Efes metropolünde yer alan bu kilise, kutsal kitabın kötülükten sakınması ve çok çalışması gerektiğini öğütlediği yerdir. İnanışa göre Hz. İsa Peygamberin çarmıha gerilmesinden sonra Aziz Yuhanna ve Meryem Ana, Anadolu’da gözlerden uzak olan bu yere yerleşmiştir. İlk Hristiyan topluluğunun oluşmaya başladığı Efes’te bulunan Meryem Ana Kilisesi, Hristiyanlar için önemli bir Hac merkezi olarak kabul edilir. Aziz Yuhanna’nın kiliseye gönderdiği mektup, bölgede yaşayan Hristiyanları oradaki eski ilahlara ve kötülüklere karşı uyarıcı nitelik taşımaktadır.
2- İzmir (Smyrna) Kilisesi
Roma İmparatorluğu döneminde Smyrna olarak bilinen İzmir, her dönem Ege Bölgesi’nin önemli liman kentlerinden biri olmuştur. Önemli bir ticaret merkezi olan İzmir, Bergama ve Efes ile birlikte döneminin en büyük kentleri arasındadır. Asya’nın ilk şehri unvanına sahip olan Smyrna Antik Kenti, İzmir Agora Açık Hava Müzesi’nde yer almaktadır. Zor günler geçiren ve sıkıntılar çeken, ağır zulümlere uğrayan bu kilise, mektup yazılan yedi kiliseden biridir. Buradaki kilise için vahiy bölümünde; on gün daha sıkıntı çekeceği ama sadık kalması yönünde teşvik sözleri yer almaktadır.
3- Bergama (Pergamon) Kilisesi
Antik Yunan, Helenistik ve Roma dönemleri de dâhil birçok farklı medeniyete ev sahipliği yapan Bergama, günümüzde Bakır çayın kenarında yer almaktadır. Pergamon olarak bilinen kent, Roma İmparatorluğu döneminde Asya eyaletine başkentlik yapmıştır. Hristiyanlık anlatısına göre, Bergama’daki sinirli bir grup, 92 yılında Aziz Antipas’ı canlı canlı yakarak şehit etmiştir. Bu olay Hristiyanlık tarihinin ilk şehitliği olarak bilinir. Mektuplarda kiliseye “yanlış öğretmenlerden kaçınması” öğütlenmiştir.
4- Salihli (Sardes) Kilisesi
Roma İmparatorluğu’ndan önce, Güney Ege’de egemenlik süren antik Likya Krallığı’nın başkenti olan Sardes, günümüzde Manisa’nın Salihli ilçesinde yer almaktadır. Sert Köyü yakınlarında bulunan antik kent, dünyanın en önemli tümülüsleri arasında yer alan ‘’Bin Tepelere’’ ev sahipliği yapmaktadır. Kentte bulunan kilise, zamanında Ortodoksluğu ile tanınan bir Reform Kilisesi olmuştur. Döneminde zenginliği ile ünlenen antik kent, inanç bakımından yetersiz olduğu eleştirilmiş ve mektuplarda inancını güçlendirmesi yönünde öğütler verilmiştir.
5- Alaşehir (Philadelphia) Kilisesi
Bozdağ yamaçlarına kurulan Philadelphia Antik Kenti, günümüzde Manisa Alaşehir’de yer almaktadır. Roma İmparatorluğu döneminde şehirde, Musevi nüfus yoğunlukta olmuştur. Antik kentin kalıntıları arasında yer alan Aziz St. Jean Kilisesi, tanrı sözüne oldukça bağlı bir kilisedir. Musevilerin, Hristiyanlara zulmetmesi sebebiyle kiliseye gönderilen mektuplarda; inançlarındaki kararlılık ve sabırları nedeniyle övülmüşlerdir. Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan Philadelphia şehri, ismini bu antik kentten almıştır.
6- Denizli (Laodikeia) Kilisesi
MÖ 3. yüzyılda kurulmuş Helenistik bir kent olan Laodikeia, Frigya Krallığı döneminde Kuzey Frigya’ya başkentlik yapmıştır. Laodikeia’daki kilisenin İznik’teki ve İstanbul’daki Hristiyan konsüllerinden daha eski olduğu düşünülmektedir. Bankacılığın merkezi olarak da bilinen antik kent, döneminin en zengin kentlerinden biri olmuştur. Zengin olmasına rağmen ruhani olarak yetersiz olan kilise kendi maddi çıkarlarına güvenmiş, tanrıya yönelmemiştir.
Antik kent yakınlarında bulunan sıcak su kaynaklarından kemerlerle kente su taşınmıştır. İçme sularını ılıklaştıran bu sular, suyu içilmez hale getirmiştir. Bu sebeple vahiy bölümünde bu kiliseden şöyle bahsedilmektedir; “Yaptıklarını biliyorum. Ne soğuksun, ne sıcak. Keşke ya soğuk ya sıcak olsaydın! Oysa ne sıcak ne soğuksun, ılıksın. Bu yüzden seni ağzımdan kusacağım. Zenginim, zenginleştim, hiçbir şeye gereksinmem yok diyorsun; ama zavallı, acınacak durumda, yoksul, kör ve çıplak olduğunu bilmiyorsun”
7- Akhisar (Thyateira) Kilisesi
Manisa’nın Akhisar ilçesinde yer alan Thyateira Antik Kenti, döneminin en önemli sanayi kentlerinden biridir. Antik kentin kalıntıları, Akhisar kent merkezinde bulunan Tepe Mezarı mevkiinde yer almaktadır. İncil’e göre Jezebel adındaki bir kadın, Thyateira şehrindeki Hristiyanları baştan çıkararak günah işlemelerine sebep olmuştur. Kiliseye gönderilen mektupta Hristiyanlar, Jezebel’e karşı uyarılmış ve doğru yola girmeleri konusunda öğütler verilmiştir.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
