Suriye’de 13 yılı aşkın süredir devam eden iç savaşın ardından rejimin çöküşüyle yeni bir dönem başladı. Heyet Tahrir eş-Şam liderliğindeki muhalif grupların Humus’tan sonra başkent Şam’a da girmesiyle Beşar Esad rejimi sona erdi. İddialara göre Esad, başkentten kaçtı. Dünya genelinde bu tarihi gelişmeye yönelik ilk tepkiler gecikmedi.
Muhaliflerin Zaferi: Şam’ın Kontrolü Ele Geçirildi
Suriye’nin başkenti Şam, muhaliflerin kontrolüne geçti. Bu gelişmeyle bölgede büyük bir kaos hakim oldu. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre Beşar Esad, Şam Uluslararası Havaalanı’ndan ayrılarak bilinmeyen bir noktaya doğru hareket etti.
“Şam Esad’dan Kurtuldu”
Suriyeli muhalifler, yayımladıkları televizyon bildirisiyle “Şam artık Esad’dan kurtuldu” açıklamasında bulundu. Rejimin devrildiğini ve Şam’ın özgürleştirildiğini duyuran muhalifler, yeni bir dönemin başlangıcını ilan etti.
Suriye Muhalefetinden İlk Mesaj
Suriye’deki muhalif koalisyonu, rejimin çöküşünün ardından bir açıklama yaptı.
Rejim karşıtı güçlerin ilk resmi açıklamasında, “Suriye devrimi, onlarca yıllık zulüm ve baskıyı sona erdirdi, ‘Büyük Suriye’ için yeni bir doğuşu başlattı.” ifadelerine yer verildi.
Suriye’de yeni bir döneme girildiğini vurgulayan muhalifler, “Esad rejimini devirmek için verilen mücadelenin sona erdiği ve şimdi yeni bir Suriye inşa etme mücadelesine geçildiği”ni belirtti.
Ayrıca, açıklamada Kürt güçlerin yabancı bağlantılarını sonlandırmaları gerektiği de dile getirildi.
Türkiye’den İlk Tepki: “Suriye’nin Güvenliği İçin Hazırız”
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, “Devlet kurumları, Suriye halkının ihtiyaçlarına cevap veremedi ve temel hizmetleri sağlamakta yetersiz kaldı” şeklinde bir değerlendirme yaptı.
Fidan, Türkiye’nin Suriye’nin milli birliği, istikrarı ve toprak bütünlüğüne verdiği önemi dile getirerek, ülkelerinden kaçan mülteciler için geri dönüş imkanları sunduklarını belirtti.
Yeni kurulan hükümetin, tüm tarafları kapsayıcı bir şekilde hareket etmesi gerektiğini ve muhalif güçlerin birleşmesi ile devlet kurumlarının korunmasının önemine dikkat çeken Bakan Fidan, “Suriye’de barış ve güvenliği sağlamak adına her türlü katkıyı sunmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
ABD: “Sahadaki Durumu Yakından Takip Ediyoruz”
Amerika Birleşik Devletleri’nden yaşanan gelişmelerle ilgili ilk resmi açıklama yapıldı.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, “ABD Başkanı Joe Biden ve ekibi, Suriye’deki olağanüstü durumu yakından izliyor ve sahadaki yerel ortaklarıyla sürekli iletişim halindeler” denildi.
ABD Savunma Bakanlığı Pentagon da, Suriye’deki gelişmelerle ilgili bir açıklama yayımlayarak, tüm tarafların sivilleri koruma sorumluluğu taşıdığını vurguladı. Pentagon açıklamasında, “Güvenlik ihtiyaçlarını karşılamak için bölgedeki ülkelerle temas halindeyiz” ifadelerine yer verildi.
İsrail: “Tampon Bölgede Hazırız”
İsrail ordusu, Suriye’deki son gelişmelere dair bir açıklama yaptı. Açıklamada, Suriye’deki olaylara müdahale edilmediği ve İsrail birliklerinin tampon bölgede konuşlandırıldığı belirtildi. Reuters’a göre, İsrail, rejim karşıtı güçleri sınırına yaklaşmamaları konusunda uyardı.
Suriyedeki son gelişmeler hakkında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da bir açıklama yaptı. Netanyahu, “İran’ın vekilleriyle ana bağlantısı olan Esad rejiminin devrilmesi tarihi bir gündür. İsrail sınırında düşman güçlerinin yerleşmesine asla izin verilmeyecektir” şeklinde konuştu.
Trump: “Rusya Artık Esad’ı Desteklemiyor”
ABD’nin seçilmiş başkanı Donald Trump, Suriye’deki gelişmelerle ilgili bir açıklama yaptı.
Trump, “Esad gitti. Ülkesini terk etti ve onu koruyan Vladimir Putin’in yönettiği Rusya, artık onu korumakla ilgilenmiyor” dedi.
Seçilmiş başkan, Rusya’nın Suriye’ye olan ilgisini kaybetmesinin nedeninin Ukrayna olduğunu belirtti.
Trump, Rusya ve İran’ın bölgedeki sorunlar nedeniyle “zayıfladığını” savunarak, sıcak noktalarda derhal ateşkes sağlanması gerektiğinin altını çizdi.
İran’dan Açıklama: “Suriye’nin Birliğine Saygı Gösteriyoruz”
İran Dışişleri Bakanlığı, yaptığı açıklamada, İran’ın Suriye’nin birliğine ve ulusal egemenliğine saygı gösterdiğini belirtti. Açıklamada, “Suriye’nin geleceği ve kaderiyle ilgili kararlar yalnızca Suriye halkına aittir” ifadelerine yer verildi.
AB: “Esad’ın Düşüşü, Rusya ve İran’ın Zayıflığını Gösteriyor”
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, AB’nin Suriye’de güvenliğin sağlanmasına öncelik verdiğini belirterek, Suriye ve Ortadoğu’da tüm yapıcı ortaklarla iş birliği yapmaya hazır olduklarını ifade etti.
Kallas, “Esad diktatörlüğünün sona ermesi, olumlu ve uzun zamandır beklenen bir gelişmedir. Bu durum, Esad’ın destekçileri olan Rusya ve İran’ın zayıflığını da gözler önüne sermektedir” şeklinde konuştu.
BAE: “Esad, Arap Ülkelerinin Yardımını Reddetti”
Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan‘ın diplomatik danışmanı, yaptığı açıklamada, “Esad, son yıllarda Suriye hükümetiyle uzlaşmaya çalışan BAE de dahil olmak üzere çeşitli Arap ülkelerinin ‘can simidini’ kullanmadı” ifadelerini kullandı.
Danışman, Suriye konusunda en büyük endişenin “aşırılık” olduğunu belirterek, “Suriye hükümetinin hızlı çöküşü, büyük ölçüde Esad rejiminin siyasi başarısızlığından kaynaklanıyor” dedi.
Almanya: “Esad’ın Düşüşü, Milyonlarca Suriyeli İçin İlk Rahatlama”
Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Esad’ın devrilmesini memnuniyetle karşıladığını belirtti.
Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Berbock, “Şu anda Suriye’de tam olarak ne olduğu konusunda kesin bir şey söylemek mümkün değil. Ancak açık olan bir gerçek var: Suriye’deki milyonlarca insan için Esad’ın sonu, onun rejimi tarafından işlenen büyük zulümden sonra ilk gerçek rahatlama anlamına geliyor” ifadelerini kullandı.
Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Esad, kendi halkını öldürdü, işkence etti ve onlara zehirli gaz kullandı. Bunun sorumluluğunu üstlenmelidir” denildi.
Fransa Cumhurbaşkanı Macron: “Barbar Devlet Sonunda Düştü”
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Suriye’deki son duruma ilişkin bir açıklama yaptı.
Macron, Esad’ın devrilmesi haberini memnuniyetle karşıladığını belirterek, Fransa’nın Ortadoğu’daki tüm halkların güvenliğine olan bağlılığını sürdüreceğini ifade etti.
Macron, X sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Barbar devlet yıkıldı. Suriye halkına, cesaretlerine ve sabırlarına saygılarımı sunuyorum. Bu belirsizlik döneminde onlara barış, özgürlük ve birlik diliyorum” dedi.
Rusya: “Esad Ülkeden Ayrıldı, Suriye’de Yüksek Alarm Durumu”
Rusya Dışişleri Bakanlığı, Suriye’deki son gelişmelere ilişkin yaptığı ilk açıklamada, “Esad ülkeden ayrıldı. Suriye’deki Rus üslerinde yüksek alarm durumu ilan edildi” ifadesine yer verdi.
Açıklamada, “Esad, iktidarın barışçıl bir şekilde devri için talimat verdi. Çatışan taraflarla görüştü ve görevinden ayrılma kararı aldı” denildi.
Bir üst düzey Rus milletvekili ise, “Suriyeliler, topyekün iç savaşla baş başa kalıp kendi mücadelelerini sürdürmek zorunda” şeklinde konuştu.
İtalya: “Durumu Endişe ve Dikkatle İzliyoruz”
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, Suriye’deki gelişmelere ilişkin bir açıklama yaptı.
Tajani, X sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, “Suriye’deki durumu endişe ve dikkatle izliyorum. Şam’daki büyükelçiliğimizle sürekli iletişim halindeyim. Saat 10.30’da Dışişleri Bakanlığı’nda acil bir toplantı çağrısı yaptım” ifadelerini kullandı.
BM: “Suriye Halkını Desteklemeye Hazırız”
Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen, milyonlarca Suriyelinin istikrarlı ve kapsayıcı geçiş düzenlemelerinin hayata geçirilmesini istediğini belirtti.
Pedersen, tüm Suriyelileri toplumlarını yeniden inşa etmeye çalışırken diyalog, birlik ve uluslararası insani hukuk ile insan haklarına saygıya öncelik vermeye çağırarak, Suriye halkını istikrarlı ve kapsayıcı bir geleceğe doğru ilerlerken desteklemeye hazır olduklarını vurguladı.
İngiltere Başbakanı: “Esad’ın Rejimi Altında Suriye Halkı Büyük Acı Çekti”
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, bölgedeki müttefikleriyle sürekli iletişimde olduklarını belirterek, “Suriye halkı, Esad’ın barbar rejimi altında büyük acılar çekti. Onun gidişini olumlu bir gelişme olarak karşılıyoruz” dedi.
Suriye’de barış ve istikrarın sağlanması, siyasi bir çözüm bulmaya odaklandıklarını ifade eden Starmer, “Tüm tarafları, sivilleri ve azınlıkları korumaya çağırıyoruz. Ayrıca, önümüzdeki saatlerde ve günlerde ihtiyaç duyanlara hayati yardımların ulaşmasını sağlamak için çaba göstereceğiz” şeklinde konuştu.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
