Bilim insanları, gorillerin kendi kendilerini tedavi etme süreçlerini inceleyerek, yeni ilaçların keşfi için önemli ipuçları bulabileceklerini söylüyor. Bu çalışmalar, farklı tıbbi potansiyeller taşıyan bitkilerin keşfi açısından umut verici sonuçlar ortaya koyuyor.
Tropikal Bitkilerin Tıbbi Etkileri
Araştırmacılar, Gabon‘da yaşayan yabani gorillerin tükettiği tropikal bitkilerden en az dördünün tıbbi özelliklere sahip olduğunu keşfetti. Bu bitkiler, bölgedeki yerel şifacılar tarafından da uzun zamandır tedavi amaçlı kullanılıyor.
Laboratuvar çalışmaları, bu bitkilerin antioksidan ve antimikrobiyal açıdan oldukça zengin olduğunu gösteriyor. Özellikle bir bitki, süper bakterilerle mücadele konusunda umut vadediyor. Büyük maymunlar, bitkilerin iyileştirici özelliklerini bilerek seçiyor ve bu şekilde kendilerini tedavi edebiliyor.
Orangutanın Bitkisel Tedavi Yöntemi
Rakus adlı yetişkin erkek orangutan, Güneydoğu Asya’da ağrı ve iltihap tedavisinde insanlar tarafından da kullanılan bir tıbbi bitkinin yapraklarını koparıp çiğnedi. Ardından, bu bitkinin suyunu parmaklarıyla sağ yanağındaki yaraya sürdü. İşlem sonrası, çiğnenmiş bitkiyi yarasının üzerine yerleştirerek adeta geçici bir bandaj gibi kullandı.
Bu dikkat çekici davranış, 2022 yılında Endonezya’nın Medan kentinde Suaq Projesi’nde saha araştırmacısı olarak görev yapan Ulil Azhari tarafından kaydedildi. Çekilen fotoğraflar, orangutanın yarasının bir ay içinde sorunsuzca iyileştiğini gösteriyor. 1994 yılından bu yana Endonezya’daki Gunung Leuser Ulusal Parkı’nda orangutanları gözlemleyen bilim insanları, bu tür bir kendini tedavi etme davranışına daha önce tanık olmamışlardı.
Borneo orangutanlarının, vücut ağrılarını hafifletmek ya da parazitleri uzak tutmak amacıyla tıbbi bitkilerin sularını vücutlarına sürdükleri gözlemlendi. Benzer şekilde, farklı bölgelerde şempanzelerin mide rahatsızlıklarını gidermek için acı tadı olan bitki filizlerini çiğnediği; goriller, şempanzeler ve bonoboların ise mide parazitlerinden kurtulmak için pürüzlü yaprakları bütün olarak yuttukları kaydedildi.
Gorillerin Tükettiği Bitkiler İncelendi
Araştırma kapsamında Gabon’un Moukalaba-Doudou Milli Parkı’ndaki gorillerin yediği bitkiler kaydedildi. Bilim insanları ayrıca yerel şifacılarla görüşerek, potansiyel tıbbi etkilere sahip dört önemli ağaç türünü belirledi.
Bu ağaçlar arasında Ceiba pentandra (fromager ağacı), Myrianthus arboreus (dev sarı dut), Milicia excelsa (Afrika tik ağacı) ve Ficus (incir ağacı) yer alıyor. Bu bitkilerin, çoklu ilaca dirençli Koli Basili bakterisine karşı antibakteriyel özellikler taşıdığı tespit edildi. Özellikle fromager ağacının tüm türler üzerinde “dikkat çekici bir etki” gösterdiği belirtildi.
Durham Üniversitesi’nden antropolog Dr. Joanna Setchell, elde edilen bulguların, gorillerin evrimsel süreçte kendilerine fayda sağlayan bitkileri yemeyi öğrendiklerini gösterdiğini vurguluyor. Ayrıca bu sonuçlar, Orta Afrika yağmur ormanlarının henüz tam anlamıyla keşfedilmediğini ortaya koyuyor.
Gabon’un Zengin Biyolojik Çeşitliliği
Gabon, orman filleri, şempanzeler ve gorillerin yanı sıra henüz keşfedilmemiş ormanlara sahip bir ülke. Ancak kaçak avcılık ve hastalıklar, bu bölgeye özgü gorillerin nüfusunu ciddi şekilde azalttı. Goriller, Uluslararası Doğa Koruma Birliği’nin kritik tehlike altındaki türler listesinde yer alıyor.
Gorillerin tıbbi bitkilerle kendilerini tedavi etme süreçlerine dair yapılan bu araştırma, PLOS ONE dergisinde yayınlanarak bilim dünyasına önemli bilgiler sundu.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
