Camp Century; Grönland buzulunun altına inşa edilen ve 1959 – 1967 yılları arasında faaliyet gösteren gizli bir buz şehridir. İnşa edildiği zaman ABD bu şehri, askeri ileri bir karakol ve bilimsel araştırma üssü olarak tanıtmıştır. Ancak şehrin asıl amacı; geniş bir nükleer füze fırlatma ağı oluşturmak için tasarlanan ‘’Iceworm Projesi’’ için, bir hazırlık kampı olarak kullanılmasıdır.
Bu gerçek 1996’da gizliliği kaldırılan belgelerle ortaya çıkmıştır. Danimarka hükümetinden gerekli izinler alınmamış ve füzeler hiçbir zaman kullanılmamıştır. Ancak şehir terkedildikten sonra, tehlikeli atıklar buz altında kalmış ve iklim değişikliği sebebiyle çevresel bir tehdit oluşturmaktadır.
ABD ordusu, 1959 yılında Grönland’da bir buzul altı askeri üs kurmak amacı ile yer aramaya başladı. Mühendisler, Thule’deki ABD askeri üssünün yaklaşık 240 kilometre doğusunda istedikleri yeri buldu ve kısa bir süre sonra da buzul altı sisteminin yapımına başladılar. Özel buz öğütme makineleri kullanılarak, yerin altına sekiz metrelik bir tünel ve odalar oluşturuldu.
Buzul altı kasabası 1960 yılında “Camp Century” ismiyle tamamlandı. Şehir ABD ordusu tarafından halka “insanın doğayı fethetmek için aralıksız verdiği mücadelenin bir simgesi” olarak sunuldu. Ancak, kampın bakımı zamanla zor hale geldi ve 1963 yılında kapatıldı.
ABD, Camp Century olarak adlandırılan projeyi, bir belgesel ile izleyicilere açıkladı. Fakat şehrin gizli bir proje olan Iceworm projesinin ilk adımı olduğu açıklanmadı. Aslında, proje yaklaşık 135.000 km² büyüklüğünde, yaklaşık 11 bin askerin konuşlandırılabileceği bir alanı içermekteydi. Ayrıca Soğuk Savaş döneminde düşmanlarını vurabilecek 600 balistik füze depolamak için planlanmıştı.
Toplamda 3,0 km uzunluğunda 21 tüneli olan kamp, bir nükleer reaktörle çalışıyordu. Ancak, buz tabakasının beklenildiği gibi sağlam olmadığı ve füze temel konsepti uygulanamayacağı anlaşıldığından Iceworm Projesi iptal edildi. Reaktör kaldırıldı ve Camp Century daha sonra terk edildi.
Camp Century’nin Yapımı ve Özellikleri
Stratejik bir konum olarak tercih edilen bölge, Danimarka’nın Thule’de yer alan ABD Hava Kuvvetleri Üssü’ne yaklaşık 240 kilometre mesafedeydi. Bu nedenle mühendisler oraya 6 bin ton ağırlığında ekipman taşımak zorunda kaldı. Ekstra geniş paletli traktörlerin çektiği vagonlar; inşaat malzemeleri, prefabrik evler, ahşap ve yiyecek taşıdı. Bu malzemelerin taşınması neredeyse yetmiş saat sürdü.
Camp Century‘nin inşaatı 14 Haziran 1959’da başladı ve yapımında, İsviçre endüstriyel kar körükleri kullanıldı. Bu körükler yardımıyla sekiz metreden daha derin hendekler kazılabildi. Bu hendekler bir çeşit çelik kaplamalar ile kaplandı, ardından donduğunda sağlam bir çatı oluşturan karla kaplandı.
Şehre yaşam alanları, araştırma laboratuvarı, kitabevi, dinlenme odası, aylarca yiyecek depoladıkları bir soğuk oda ve akşamları sinemaya dönüştürülen küçük bir şapel (tapınak) inşa edildi. Her şey, New York’tan ithal edilen ve yerinde monte edilen taşınabilir bir mini nükleer santral tarafından çalıştırıldı.
Su kaynağı doğrudan yaklaşık 36 metre derinliğindeki kutup tepesinden geldi. Sonunda, Ekim 1960’da Camp Century‘nin inşaatı tamamlandı. Sıcak su ve elektriği olan prefabrik evlerle kurulmuş buzun altındaki şehir, 200 kadar asker için ev sahipliği yaptı. Sonuç olarak Amerikalılar, Sovyetler Birliği gibi bir düşmana karşı stratejik bir konumda, gelişmiş bir kaleye sahip oldular.
Ancak, bölgenin bakımı hızla karmaşık ve zahmetli hale geldi. Askerler, bölgenin çökmemesini önlemek için her hafta tabandan 40 ton kar çıkarıp, her ay 120 ton yüzeyi temizlemek zorundaydı. Sonuç olarak, Iceworm Projesi giderek daha zahmetli bir hale geliyordu. Amerikalılar, nihayet 1963’te nükleer santrali kapattı ve Camp Century dört yıl sonra terk edildi.
Camp Century’den Geriye Kalan Tehlikeler
1967 yılında hizmet dışı bırakılan Camp Century kampı, sürekli kar yağışı ile sonsuza kadar gömülecekleri varsayımıyla altyapısı ve atıkları terk edildi. Ancak, 2016 yılında yapılan bir çalışma, değişen hava koşulları nedeniyle eriyen buzun yakın gelecekte ortaya çıkması halinde kamptaki nükleer atık, dizel yakıt, PCB ve arıtılmamış kanalizasyonun çevreye zararlı miktarlarda karışabileceğini ortaya koydu.
Bu çalışmalar ayrıca eriyen buzun yüzey kütle dengesinde, net birikimden net aşınmaya geçişinin önümüzdeki 75 yıl içinde gerçekleşebileceği ve gömülü atıkların 88 yıl içinde yerlerinden çıkabileceğini öngördü.
Danimarka ve Grönland Jeolojik Araştırması 2017’den bu yana Camp Century İklim İzleme Programı ile Camp Century’de bir iklim izleme varlığını sürdürmektedir. Bu izleme mevcudiyeti iklim değişkenlerinin, kar ve buz sıcaklıklarının ölçülmesini ve yer altı enkazı ve kirletici alanın buza nüfuz eden radar araştırmalarını içermektedir.
2016 yılındaki verilere göre, “Camp Century” kampındaki atıklar yaklaşık 36 metrelik bir derinliğe gömülmüştür. Ancak, iklim modelleri arasında farklılıklar bulunmaktadır. Bir Norveç iklim modeli artan kar yağışının artan erimeyi önleyebileceği ve dolayısıyla atıkların daha derinlere gömülme olasılığını gösterirken, bir Kanada modeli, 2090 yılında 67 metrelik bir derinliğe kadar katı atıkların erimesi sonucu ortaya çıkacağını öngörmektedir.
Bu senaryolara göre, eriyen suda yüksek oranda seyreltilmiş kirleticiler sonunda 250 km uzaklıktaki kıyıya salınabilir. Ancak erime oranı çok yavaş olduğundan, 22. yüzyılda veya sonrasında olacağı düşünülmektedir. 2021 yılında yapılan bir değerlendirme, eriyen suyun asla tabana ulaşmayacağını ve yalnızca 1,1 metrelik bir derinliğe nüfuz etmediğini gösteriyor. Bu, 2100 yılından önce atıkların hareket etme ihtimalinin olmadığını gösteriyor.
Bu değerlendirme, gerçek hava durumu ölçümleriyle ayarlanmış iklim modellerini kullanır. Yine de Camp Century ‘deki iklim değişimleri ile ilgili güncel olarak yapılan değerlendirmeler arasında farklılıklar olabileceği için erime oranı konusunda belirli bir kesinlik yoktur.
WhatsApp grubumuza katılmak için TIKLAYINIZ!
