Alcatraz Hapishanesi; dünyanın en ünlü ve en kötü şöhretli hapishanelerinden biridir. Üst düzey güvenlik önlemlerine sahip olan hapishane ‘’Kaçılması İmkânsız Yer’’ olarak ünlenmiştir. Bu sebeple ‘’Alcatraz’dan Kaçış’’ üzerine kitaplar yazılmış, filmler çekilmiş, yarışmalar düzenlenmiş ve hakkında çok sayıda haber çıkmıştır. Hapishaneden kaçmayı başaran 3 mahkûmun ise, nasıl kaçtıkları gizemini koruyan konular arasındadır. Firarilerin 11 Haziran 1962 gecesi kaçarken boğuldukları düşünülmüş fakat boğulduklarına dair hiçbir kanıt bulunamamıştır. Yaşanan kaçış olayından sonra kapatılan hapishane, günümüzde müze olarak hizmet vermektedir.
ABD’nin Alcatraz Adası üzerinde bulunan hapishane, 1861 ve 1963 yılları arasında kullanılmıştır. Ada San Francisco Körfezi’nde, sahile 2,4 kilometre uzaklıkta yer alır. Önceleri İspanyolların yönetiminde olan ada, ‘’Pelikanlar Adası’’ ismi ile bilinmektedir. Daha sonra 1848 yılında ABD yönetimine geçmiş ve bir süre San Francisco’nun savunması için askeri amaçla kullanılmıştır. 1868 yılında yapılan hapishane, isyancıların önderlerinin tutulduğu bir cezaevi görevi görmüştür. Cezaevine eklenen binalarla giderek büyümüş, 1934 yılında ise federal hapishaneye dönüştürülmüştür.
Üst düzey güvenlik önlemlerinin bulunduğu hapishaneye, ülkenin çeşitli yerlerinden tehlikeli hükümlüler getirilmiştir. Hükümlülerin sayılarla isimlendirildiği hapishanede, basit temel gereksinimler dışında hiçbir ayrıcalık yoktur. Hapishanede tutulan ünlü suçlulardan bazıları; Al Capone, Doc Barker, George Kelly, Robert Franklin Stroud, Bonnie ve Clyde ikilisinin şoförü Floyd Hamilton ve Alvin Karpis gibi isimlerdir. Hapishaneden firar etmeyi başaran 3 kişi ise; John Anglin, kardeşi Clarence ve Frank Morris’dir. Bu 3 kişinin ölüp ölmediği bilinmezliğini korurken, kaçış hikâyeleri Alcatraz’dan Kaçış isimli kitaba ve birçok filme konu olmuştur.
Alcatraz Hapishanesi’nin Özellikleri
Alcatraz Adası’nda bulunan hapishane, zor koşulları sebebiyle esir kamplarına benzetilmiştir. Mahkûmlara sığınma yeri, yemek, kıyafet ve sağlık yardımı dışında hiçbir şey verilmemiştir. Ana binanın kapı ve pencereleri demir parmaklıklarla kaplıdır. Mahkûmların çoğu günün 23 saatini hücresinde geçirirdi. Hücreler bir mahkûmun kollarını açtığı zaman duvarlara değebileceği kadar küçüktür. Fırsat olduğu takdirde dışarıya sadece bir saatliğine, temizlikçi olarak çıkabilirlerdi. Cezaevinde bulunan kitaplıktan yararlanmak için en az 5 yıl sorun çıkarmayan bir mahkûm olma şartı aranırdı.
Adanın etrafı akıntıların yoğun yaşandığı soğuk körfez suları ve bolca köpek balığı ile çevrilidir. Adanın her tarafında gözetleme kulesi, kulelerde de silahlı görevliler bulunur. Hapishanedeki tutuklulara sıcak su verilmiştir. Sebebi ise kaçmaya çalıştıkları takdirde sıcak suya alışık olan mahkûmların, buz gibi sudan korkmaları için geliştirilmiş bir yöntemdir. Tutukluluk süreci boyunca mahkûmlardan birçoğu delirmiş, bazıları intihar etmiş, bazıları da kendini yaralamıştır. Hiç kadın bulunmayan hapishanede; gardiyanlar, doktorlar, yöneticiler de dâhil bütün herkes erkektir.
Bazı suçlular hapishaneye kurallara uymayı öğrenmek için gönderilmiştir. Suçlular bu hapishanede 6 ya da 8 yıl boyunca kalmakta, kurallara boyun eğmeyi öğrendiği zaman eski hapishanesine geri gönderilmektedir. Suçluların ayda bir defa aileleri ile görüşme hakları vardır. Görüşmeler fiziksel temasın, içeceğin, yiyeceğin ve suçlunun hayatı ile ilgili konuşmaların yasak olduğu katı kurallar içerisinde geçerdi.
Alcatraz’dan Kaçış Denemeleri
Resmi kayıtlara göre hapishaneden kimse kaçamamıştır. Adanın cezaevi olarak kullanıldığı 29 yılda 34 kişi, 14 ayrı kaçma girişiminde bulunmuştur. Bu kişilerden 23’ü yakalanmış, 2’si boğulmuş, 4’ü vurularak öldürülmüş, 5’i ise bulunamamıştır. Hapishaneden kaçmaya çalışan ve filmlere konu olan 3 adam ise, kendi yaptıkları aletler ile tünel kazmayı denemişlerdir. Denize ulaşmak ve daha sonra da yüzmek amacıyla kaçan adamları bir daha kimse görmemiştir. Öldükleri tahmin edilen adamların, kurtulup özgür bir hayat sürdüklerine inananlarda bulunmaktadır.
Hapishanede 1946 yılında isyan girişimi gerçekleştirilmiştir. İsyan sebebiyle iki gün süren çatışmalarda, 3 hükümlü ve 2 güvenlik görevlisi ölmüş, çok sayıda kişi yaralanmıştır. 1962 yılında gerçekleşen son kaçış olayında, kaçak hükümler yakalanamamış aynı yıl cezaevi kapatılarak hükümlüler başka yere nakledilmiştir.
Alcatraz’dan kaçmanın imkânsız olduğunu göstermek amacıyla; 1981’den bu yana Alcatraz Triathlon’u düzenlenmektedir. Alcatraz’dan Kaçış Triathlon’u, 1981’de San Francisco’da başlayıp Marin County’de biten özel bir kulüp etkinliği olarak başlamıştır. Yüzme, koşu, jimnastik gibi birtakım etkinliklerden oluşan spor faaliyetleridir. Halkın katılımına açılan Triathlon, günümüzde Haziran ayında gerçekleştirilmektedir.
