Harut ve Marut; Kur’an-ı Kerim’de ve İslam öncesi birçok dinde de söz edilen iki melektir. Kur’an-ı Kerim’de, Bakara Suresi 102. ve 103. ayetlerin de geçen Harut ve Marut kıssası, tarih ve tefsir kitaplarında ayrıntılı bir biçimde anlatılmaktadır. Hz. Süleyman’a atılan iftiralar, Harut ve Marut kıssası üzerinden anlatılmıştır. Kur’an-ı Kerim’de Harut ve Marut ayrıntısıyla anlatılmadığı için hakkında net bir bilgi bulunmamaktadır. Fakat Hz. Süleyman döneminde Babil’de yaşayan insanlara sihir öğreten iki kişi oldukları konusunda, İslam âlimlerinin çoğunluğu görüş birliğindedir. Sihir öğreten bu iki kişinin Melek mi yoksa Şeytan mı olduğu konusunda görüş farklılıkları bulunmakta ve tartışmalara yol açmaktadır.
İslam öncesi birçok kaynakta geçen Harut ve Marut kıssası; Zerdüştlük, Hinduizm, Yahudi ve Hıristiyan dinlerinde, Pers mitolojisinde yer almaktadır. Bu iki melek, diğer dört büyük melek ile birlikte Zerdüştlükten, Yahudiliğe daha sonra da Hristiyanlıktan, İslam’a geçmiştir. Pers mitolojisinde ruhani bir figür olarak anlatılırken, Ermenilerin Hıristiyanlık öncesi döneminde tapındıkları iki ilahi isimdir. Bazı Hıristiyan ve Yahudi kaynaklarında ise Babil’in düşmüş Melekleri olarak isimlendirilmektedir. Zerdüştlerin kutsal kitabı Avesta’nın bazı bölümlerinde, Tanrı Ahura Mazda‘nın yanında bulunan ve ondan emir alan sayısız meleklerdendir.
Harut ve Marut’un Gönderilme Sebebi
Hz. Süleyman, Yahudilikte din büyüğü ve vaiz olarak; Hristiyanlıkta yasa koyucu ve kral olarak; İslam’da ise Peygamber olarak kabul edilmektedir. Kur’an-ı Kerim’de 16 yerde ismi geçen Hz. Süleyman, Hz. Davud’un oğludur. Babası gibi önce hükümdar, sonra peygamber olmuştur. Hz. Süleyman’ın peygamberliği döneminde, Yahudiler arasında sihir oldukça yaygındır. Bu sebeple Hz. Süleyman’ın büyük bir sihirbaz olduğuna, hükümdarlığı sihirle elde ettiğine, hayvanlara ve cinlere büyü ile hükmettiğine inanılmıştır. İnsanların Hz. Süleyman’ın mucizelerini anlaması için, sihirle mucizenin arasındaki farkı ve sihrin ne olduğunu bilmesi gerekmektedir.
Harut ve Marut insanlara sihir, büyü öğretmek amacıyla Allah tarafından Babil’e gönderilen iki melektir. Sihir öğrenmek isteyen kişilere, karşılığının Cehennem olduğunu söyleyerek uyarmışlar, buna rağmen kabul edenlere öğretmişlerdir. Harut ve Marut’un gönderildiği zamanlarda sihirbazlar oldukça çoğalmış ve peygamberlik iddiasında bulunmuşlardır. Bu sebeple Allah’u Teâlâ insanların, peygamberlik iddia eden bu yalancıları tanımasını istemiştir. Aynı zamanda insanları imtihan etmek amacıyla bu iki meleği göndermiştir. Fakat insanlar Cehennemi kabul ederek Harut ve Marut isimli iki meleğin öğrettiği büyüleri yapmış, kendilerini sonsuza kadar lanetlemişlerdir.
Kur’an-ı Kerimde bu konu ile ilgili geçen ayetin tefsiri şu şekildedir;
“Süleyman’ın hükümranlığı hakkında onlar, şeytanların uydurup söylediklerine tâbî oldular. Hâlbuki Süleyman, (sihir yapıp) kâfir olmadı. Lâkin şeytanlar kâfir oldular. Çünkü insanlara sihri ve Bâbil’de Hârût ile Mârût isimli iki meleğe indirileni öğretiyorlardı. Hâlbuki o iki melek, herkese: ”Biz ancak imtihan için gönderildik. Sakın yanlış inanıp da kâfir olmayasınız!” demeden, hiç kimseye (sihir ilmini) öğretmezlerdi. Onlar, o iki melekten, karı ile kocanın arasını açacak şeyleri öğreniyorlardı. Oysa büyücüler, Allah’ın izni olmadan hiç kimseye zarar veremezler. Onlar, kendilerine fayda vereni değil de, zarar vereni öğrenirler. Sihri satın alanların (ona inanıp para verenlerin) ahiretten nasibi olmadığını çok iyi bilmektedirler. Karşılığında kendilerini sattıkları şey ne kötüdür! Keşke bunu anlasalardı!” (el-Bakara, 102)
Harut ve Marut’un Hikâyesi
Harut ve Marut isimli bu iki melek bu insanların kötü huylarını ve yalancı olduklarını görmüştür. Allah’a ‘’Biz onlardan daha iyiyiz, neden onları bizden üstün tutuyorsun, insanlar yerine biz duygu sahibi olsaydık sürekli ibadet ederdik.’’ demişlerdir. Allah da bu iki meleğe insanların nefsi olduğunu söylemiş sonra da size nefis vereceğim, eğer günah işlerseniz sizi de azaba çarptıracağım demiştir. Harut ve Marut’da bunu kabul etmiş ve dünyaya indirilmişlerdir.
Fakat ikisi de nefis sahibi olduğu için, birçok günah işlemiş ve sonunda azaba çarptırılmışlardır. Ceza olarak dünyada bir mağarada, kıyamete kadar baş aşağı asılmışlardır. Aynı zamanda Allah’ın verdiği görevi tamamlamak için kıyamete kadar, Cehennemi kabul edenlere büyü öğretmeye devam edeceklerdir. Eski kaynaklar; Harut ve Marut’un asılı olduğu mağaranın Şam yakınlarında bir yerde olduğunu söylemektedir. Ancak büyük çaplı büyüler yapan ve cinler tarafından haber verilen büyücüler, o mağaraya gidip Harut ve Marut’dan bilgi edinebilmektedir. Bazı kaynaklarda, bu mağaraya giden ve büyüler öğrenen kişilerin hikâyeleri anlatılmaktadır.
