Kapadokya Bölgesi; doğası, tarihi ve efsaneleri ile kendine has bir kültürü yaşatmaktadır. Eşsiz manzaraları, Peri Bacaları, kayalara oyulmuş kiliseleri, evleri ile bir açık hava müzesi şeklindedir. Kapadokya Bölgesi, Times dergisinin yayınladığı “Dünya’nın Yeni 25 Harikası” Listesinde 5. sırada yer almıştır. Dünyanın birkaç bölgesinde görülen Peri Bacaları, Kapadokya’da olduğu kadar yoğun bir şekilde görüldüğü başka bir yer bulunmamaktadır. Bölge 1985 yılından bu yana UNESCO Dünya Kültür Mirasları Listesi’nde yer almaktadır.
Kapadokya Bölgesi; Nevşehir, Kırşehir, Niğde, Aksaray ve Kayseri’yi içine alan geniş bir bölgedir. Bölgede günümüzden yaklaşık 60 milyon yıl önce oluşmuş çeşitli yapılar bulunmaktadır. Bu yapılar volkanik küllü arazinin, yumuşak tabakasının milyonlarca yıl boyunca rüzgâr ve yağmur suları ile aşınması sonucu oluşmuştur. Bölgede bulunan ve doğa koşullarının oluşturduğu birçok yapının, insan eli ile şekillendirilmiş kısımları da bulunmaktadır. Bölgede bulunan ve çeşitli yaşamlara ev sahipliği yapmış olan Peri Bacaları bölgenin büyülü yapılarındandır.
Bölgede insan yaşamına dair izler, Paleolitik döneme kadar uzanmaktadır. Zamanında Hititlerin yaşadığı bölge, daha sonra Hristiyanlığın önemli merkezlerinden biri haline gelmiştir. Bölgede bulunan yeraltı şehirleri, peri bacaları ve mağaralar, Hristiyanlığın yasak olduğu Roma döneminde daha önemli hale gelmiştir. Hristiyanlık dininin gizlilik ve güven içerisinde yaşanmasına olanak sağlayan bölgede, kayalara oyulmuş kiliseler ve yerin altına yapılmış şehirler bulunmaktadır.
Gizemli Yapı Peri Bacaları ve Oluşumu
Peri Bacaları, bölgede yer alan en esrarengiz yapılardandır. Kapadokya bölgesini özel bir coğrafya haline getiren bu tarihi yapıların oluşumu da oldukça ilginçtir. Jeolojik kazılar sonucunda elde edilen verilere göre, Peri Bacalarının oluşumunda aktif volkanlar ve doğa etkili olmuştur. Oldukça popüler olan bu tarihi güzellikleri görmek amacıyla, dünyanın çeşitli yerlerinden çok sayıda araştırmacı ve gezgin bölgeyi ziyaret etmektedir.
Peri Bacaları, konik bir gövde üzerine şapka şeklinde kayaların bulunduğu farklı bir oluşumdur. Bacaların gövde kısmı volkanik tüften oluşurken, gövdenin üstünde bulunan şapka kısmı daha sert kayaçlardan oluşmaktadır. Sert ve dayanıklı olan bu kayaçlar gövdenin alt kısmına baskı uygulamakta ve bu sayede gövdede rüzgâr aşınması engellenmektedir.
Peri Bacaları asırlar öncesinde Hristiyanların ibadetlerini yapabilecekleri yapılar olarak kullanılmıştır. 3. yüzyılda inşa edilen ibadethaneler çeşitli aşınmalara uğrayarak, günümüze kadar gelmiştir. Bölgede birçok kavim ve imparatorluk egemenlik sürmüştür. Bu sebeple farklı uygarlıkların izlerini görmek mümkündür.
60 milyon yıl önce Toros Dağları yükselmiş ve buradaki fay hattı sıkışmıştır. Sıkışan fay hattı sebebiyle bölgede bulunan yanardağlar patlamıştır. Yanardağların aynı anda lav püskürtmeye başlamasıyla, lavlar Nevşehir’in Kapadokya ovasına inmiştir. Bu sebeple bölgede bulunan iç deniz gölleri ve akarsular tamamen kurumuşlardır. Bölgede yaklaşık 150 metrelik bir kül ve lav tabakası meydana gelmiştir. Ortaya çıkan lavların ve küllerin içerisinde kimyasal olarak bazalt maddesi yer almaktadır. Bazalt sert kayaçları oluşturmuştur. Bölgede akan sel suları kayaları dövmeye başlamış ve derin dalgalı vadiler ortaya çıkmıştır. Bu vadiler içerisinde zamanla rüzgâr erozyonu, yağmur, sel suları gibi etkilerle birçok oluşumlar ortaya çıkmıştır.
Kapadokya Bölgesinde Görülecek En Güzel Yerler;
Paşabağ Rahipler Vadisi
Paşabağ Rahipler Vadisi, Peri Bacalarının en iyi şekilde görülebildiği ve en çok ziyaret edilen yerlerdendir. Zamanında keşişler ve rahipler tarafından inziva yeri olarak kullanılmıştır. Vadide kayalara oyulmuş birçok manastır, kilise, şapel ve yerleşim yeri bulunmaktadır. Aynı zamanda birçok tünel, kilise ve değirmen gibi yapılar yer almaktadır.
Derinkuyu Yeraltı Şehri
Kapadokya’nın Derinkuyu ilçesi yeraltı şehirleri ile ünlüdür. Nevşehir’e 30 kilometre mesafede yer alan Derinkuyu’da yaklaşık 500 yeraltı şehri bulunmaktadır. Yeraltı şehirlerinin tarihi Asurlara dayanmaktadır. Yaklaşık 50 bin kişinin yaşayabileceği kadar büyüklükte yapılmış ve yerin altına doğru inen 8 katlı yer altı şehirleri bulunmaktadır.
Devrent Hayal Vadisi
Devrent Vadisi ya da Hayal Vadisi olarak da anılan yer, Kapadokya’nın en ilginç peribacalarının bulunduğu yerdir. Bu vadide bulunan Peri Bacaları, daha çok hayvan ve insan şekillerine benzemektedir. Bu sebeple Hayal Vadisi olarak isimlendirilmiştir. Vadi tabiatı ve manzaraları ile görülmeye değer yerler arasındadır.
Zelve Vadisi ve Açık Hava Müzesi
Zelve Vadisi ve Açık Hava Müzesi, Kapadokya’nın en çok ziyaret edilen popüler vadileri arasında yer almaktadır. Peri Bacalarının en iyi şekilde görülebileceği yerlerdendir. 8. ve 13.yüzyıl yaşamına ait pek çok yapı yer almaktadır. Bölgede insan eliyle kayalara oyulmuş birçok manastır, kilise gibi yerleşim yeri ve Peri Bacası görülmektedir. Doğa yürüyüşü ve trekking yapmak için çok uygun bir yerdir.
Üç Güzeller
Üç Güzeller, mantar şapka formunun en belirgin olduğu 3 adet Peri Bacasından oluşmaktadır. Kapadokya’nın simgesi haline gelen Üç Güzeller hakkında farklı efsaneler anlatılmaktadır. En yaygın olanı, birbirini seven iki gencin kavuşamaması sonucu taşa dönüştükleri efsanesidir. Üç Güzeller ’den en öndeki peribacasının çobanı, ortadakinin çocuk ve arkadakinin ise prenses olduğuna inanılmaktadır.
Güvercinlik Vadisi
Güvercinlik Vadisi, Etkileyici doğası ile en çok bilinen ve gezilen yerler arasındadır. Koçhisar ve Göreme arasında bulunan vadi adını güvercinlerden almaktadır. Oldukça muhteşem bir manzaraya sahip olan vadi içerisinde yürümek ve güvercinleri beslemek mümkündür.
Aşk Vadisi
Aşk Vadisi, Örencik’ten başlayıp Göreme, Avanos yolu üzerinde biten bir vadidir. Oldukça fantastik bir görüntüye sahip olan vadi, evlilik teklifleri için en çok seçilen yerler arasındadır. Bu sebeple Aşk Vadisi ismini almıştır. Jeep Safari ve ATV turları için oldukça popüler bir yerdir
Uçhisar Kalesi
Oldukça gösterişli bir yapı olan Uçhisar Kalesi, 2 Peri Bacasından oluşmaktadır. Büyük olan peri bacasına Ağanın Kalesi, küçük olanına ise Çavuşun Kalesi denilmektedir. Kapadokya’nın her yerinden görülebilen Kale, bölgenin en büyük Peri Bacasıdır. Kalenin zirvesinden Kapadokya’yı kuşbakışı olarak rahat bir şekilde görmek mümkündür. Günbatımlarında ve balonların havalandığı dönemlerde, unutulmaz bir manzara sunmaktadır.
Kızılçukur Vadisi
Kızılçukur Vadisi, gün doğumu ve gün batımlarının en iyi izlenebileceği bölgelerden biridir. Vadi barındırdığı manzara ve renkleri sebebiyle, hem yerli hem de yabancı turistler tarafından oldukça ilgi çekmektedir. Kapadokya’nın en güzel vadisi olarak bilinen Kızılçukur Vadisinde, atla ve ATV ile safari turları düzenlenmektedir.
Güllüdere Vadisi
Güllüdere Vadisi, Göreme ve Çavuşin Köyü arasında bulunmaktadır. Peri Bacalarının en güzel gözlemlendiği vadide, gün ışığı ile kayalar gül rengine dönmektedir. İsmini bu gül rengi kayalardan almaktadır. Vadi Kapadokya’da gün batımının en iyi izlenebileceği yerler arasındadır.
Kılıçlar Vadisi
Göreme yakınlarında bulunan vadi ismini kılıç şeklindeki Peri Bacalarından almıştır. Geçmişten bu yana yaşamış insanların, yaşam biçimlerini en iyi gösteren yerlerden biridir. Safari turları ve doğa yürüyüşleri düzenlenmektedir.
Ihlara Vadisi
Ihlara Vadisi, 10 kilometre uzunluğunda oldukça etkileyici bir kanyondur. Vadi içerisinde doğal yollarla oluşmuş ya da insan eliyle yapılmış birçok manastır, kilise, yerleşim yeri ve Peri Bacası yer almaktadır. Doğa yürüyüşü açısından oldukça ideal bir yerdir.
Temenni Tepesi
Temenni Tepesi Ürgüp’ün tam merkezinde, 80 metre yükseklikte yer alan bir kaya tepesidir. Manzarası ile ünlü tepede, iki kümbet ve önemli kişilere ait mezarlar yer almaktadır. Kılıçarslan Gazi Türbesi’nin yer aldığı tepede, insanlar dilek dilemek için çaput bağlamaktadır.
Kapadokya Bölgesinde En İyi Yapılacaklar
- Muhteşem yeraltı şehirlerini ziyaret etmek
- Güllüdere Vadisi’nde dolunay yürüyüşü yapmak
- Avanos’ta bulunan ücretsiz çömlek yapım atölyesini ziyaret etmek
- Güvercinlik Vadisi’nde doğa yürüyüşü yapmak
- Lüks bir tarihi mağarada ya da peribacaları manzaralı, jakuzili bir süitte konaklamak
- Kızılçukur Vadisi’ne karşı kamp yapmak
- Gündoğumu izlemek
- Balon turu yapmak
- Kızılırmak’ta gondol turu yapmak
- Kayaların oyularak yapılan restoranlarda akşam yemeği yemek
- Şarap mahzenlerini ziyaret etmek
- ATV Safari ve Atlı Safari turlarına katılmak
- Gün doğumunda rengârenk balonları izlemek
- Kızılçukur Vadisi’nde gün batımı izlemek
- Andrew Rogers’ın devasa taş heykellerini görmek
- Cappadox Festivali’ne katılmak
- Bağbozumuna tanık olmak
- Kapadokya bisiklet festivaline katılmak
- Dünyanın en garip müzelerinden biri seçilen Saç Müzesini görmek
