Napolyon Bonapart, özel yaşamı, askeri ve siyasi kariyeriyle bugün hala en çok konuşulan tarihi figürlerden biridir. Generallikten imparatorluğa uzanan destansı hayatıyla dikkat çeken Napolyon Bonapart, dünya tarihinde önemli bir yere sahiptir. Napolyon Bonapart (Fransızca: Napoléon Bonaparte; İtalyanca: Napoleone Bonaparte), 15 Ağustos 1769 tarihinde Korsika’da doğmuş ve 5 Mayıs 1821’de vefat etmiştir. Kendisi bir Fransız asker, politikacı ve 1804-1814 yılları arasında (ve 1815’te kısa süreliğine) Fransa İmparatoru olarak hüküm sürmüştür.
Napolyon, hem Fransız Devrim Savaşları sırasında hem de Napolyon Savaşları boyunca Fransa’ya liderlik etmiş ve bu süreçte tüm Avrupa’yı etkilemiştir. Katıldığı savaş ve çatışmaların büyük bir kısmını kazanarak, 1815 yılındaki son yenilgisine kadar Avrupa kıtasının hızla hâkimiyetini ele geçirmiştir. Tarihteki en önemli komutanlardan biri olarak kabul edilen Napolyon, savaş stratejileri ve taktikleriyle dünyanın dört bir yanındaki askeri okullarda ders olarak okutulmaktadır. Ayrıca, Avrupa tarihinin en ünlü ve en tartışmalı siyasi figürlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Napolyon Bonapart, hem bir general hem de bir politikacı olarak bilinir. İhtilal sonrası Fransa’da ipleri eline alan ve kısa sürede Avrupa’yı etkisi altına alan Korsikalı komutan Napolyon Bonapart hakkında belki de hiç duymadığınız ilginç bilgiler;
16 Yaşındayken Fransız Ordusunda Subay Oldu
Korsika’da doğan Napolyon, ailesi tarafından sadece 10 yaşındayken Fransa’ya askeri akademiye gönderildi. Eğitimini tamamlayarak, genç yaşta gösterdiği yeteneklerle dikkat çeken Napolyon, sadece 16 yaşındayken Fransız ordusunda subay olarak görev yapmaya başladı.
Korsika Aksanından Asla Vazgeçmedi
Fransız İmparatoru olmasına rağmen Napolyon, kökenini hiçbir zaman unutmadı ve Korsikalı kimliğini korudu. Genç yaşlarında Korsika’nın Fransız egemenliği altında olmasına karşı çıkarak ondan kurtulmayı umdu. Fransa’ya yerleşmesiyle birlikte bile, Korsika aksanından asla vazgeçmedi.
Osmanlı Subayı Olabilirdi
Devrim patlak vermeden önce, Napolyon Bonapart Osmanlı ordusunun modernleşme çabaları içerisinde yer almak ve İstanbul’a gitmeyi planlamaktaydı. Ancak planları beklediği gibi ilerlemedi ve talebi reddedildi. Fransız Devrimi başladığında ise kendi ülkesinde kalmak zorunda kaldı.
Fiziksel Görünümü Hakkında Yanlış Algılar
Napolyon’un fiziksel görünümü hakkında çeşitli yanlış algılar ve mitler bulunmaktadır. Gerçekte, Napolyon’un boyu 170 cm civarındaydı. O dönemdeki standartlara göre ortalama bir boy olan bu ölçü, onun kısa boylu veya komik görünümlü bir pigme olarak resmedilmesini haklı çıkarmamaktadır.
Napolyon’un pigme gibi resmedilmesi, özellikle İngiliz propaganda çabalarının bir ürünüdür. Napolyon’un siyasi ve askeri gücünü küçümsemek, onu halk arasında aşağılamak amacıyla böyle bir imaj yaratılmış olabilir. Ancak, gerçek boyunun ortalama bir insana yakın olduğu bilinmektedir.
Aşk Romanı Yazmıştır
Napolyon Bonapart, edebiyata büyük bir ilgi duyuyordu ve kendisi de yazma tutkusuyla bilinirdi. Karısı Josephine ile tanışmadan önce, “Clisson et Eugénie” (Clisson ve Eugénie) adlı bir roman yazmıştı. Bu roman, genç bir askerin aşk hikâyesini anlatmaktadır. Napolyon’un edebiyata olan ilgisi, yazma yeteneği ve yaratıcı tarafıyla ilgili bir yönünü ortaya koymaktadır.
Mısır Seferinde Bilimsel Çalışmalar ve Keşifler
Napolyon Bonapart askeri bir kariyere sahip olmasına rağmen kendisini bir bilim insanı olarak da görmekteydi ve bilime büyük önem verirdi. İşgal ettiği dönemde Mısır’a yaptığı seferde, 150’den fazla mühendis, araştırmacı ve antropolog gibi bilim insanını beraberinde götürdü. Bu seferde amacı, Mısır’ın arka planını anlamak ve bilimsel çalışmalar yapmaktı.
Napolyon’un Mısır seferi sırasında gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar, pek çok önemli keşfin yapılmasına yol açmıştır. Bu çalışmalar, günümüzde hala önemini koruyan Rosetta Taşı’nın keşfedilmesine de katkıda bulunmuştur. Rosetta Taşı, üzerindeki üç farklı yazı dilini içeren bir metni barındırmaktadır ve bu taşın çözülmesi, antik Mısır hiyerogliflerinin çözülmesinde büyük bir adım olmuştur. Napolyon’un Mısır seferi, bilimsel keşifler ve araştırmalar açısından önemli bir dönüm noktası olmuştur.
Beethoven 3. Senfoni’yi Ona İthaf Etmeyi Düşünmüştür
Ludwig van Beethoven, başlangıçta Napolyon Bonapart’a olan büyük saygı ve hayranlık duyduğu için 3. Senfoni’yi resmi olarak ona ithaf etmeyi düşünmüştü. Beethoven, Napolyon’u bir devrimci lider olarak görmekte ve onun cesaretini, özgürlük ideallerini ve insanlık için mücadele etmesini takdir etmekteydi.
Ancak, Napolyon kendini Fransa İmparatoru ilan ettiğinde, Beethoven’ın tüm sempatisini ve hayranlığını kaybetti. Beethoven, Napolyon’un imparatorluk tahtını kabul etmesini bir ihanet olarak gördü ve hayal kırıklığına uğradı. Bu nedenle, 3. Senfoni’yi Napolyon’a ithaf etme düşüncesi ortadan kalktı ve senfoni sonunda “Eroica” (Kahramanlık) olarak adlandırıldı.
Napolyon Kilisesi Adı Verilen Bir Yapı Oluşturdu
Napolyon Bonapart, gerçekten de genç yaşta Katolik kilisesini ve hatta Tanrı’nın varlığını sorgulamıştır. Kendisi Aydınlanma dönemi etkileriyle yetişmiş ve rasyonel düşünceye önem vermiştir. Devrim döneminde, kilise ve dini kurumlar üzerinde yapılan değişiklikler ve dini özgürlüğün genişlemesiyle birlikte, Napolyon da dini kurumları yeniden düzenlemeyi hedeflemiştir.
Ancak, Napolyon’un amacı dini kurumları tamamen ortadan kaldırmak değildi. Devrim sırasında dini kurumlar üzerinde yapılan radikal değişiklikleri dengelemek ve toplumda birlik ve istikrar sağlamak amacıyla devlet kontrolü altında yeniden kurumsallaştırmayı tercih etti. Bu süreçte, Napolyon Kilisesi adı verilen bir yapı oluşturdu ve Katolik Kilisesi’ni restore etti. Böylece, dini kurumları devletin gözetiminde ve denetimi altında yeniden tesis etti.
Napolyon’un dini politikaları, hem dini özgürlüğü korumaya çalışırken hem de devletin kontrolünü sağlama amacı güden pragmatik bir yaklaşımı yansıtmaktadır. Bu politikalar, dönemin siyasi ve sosyal koşullarının bir sonucu olarak şekillenmiştir.
İslam ve Hz. Muhammed’in (sav) Hayatından Etkilenmiştir
Bazı araştırmacılar Napolyon’un Mısır seferi sırasında İslam ve Hz. Muhammed’in (sav) hayatından etkilendiğini ve İslam kültürüyle ilgili bir ilgi geliştirdiğini öne sürmektedir. Napolyon, Mısır’a yaptığı sefer sırasında İslam’ın tarihini, kültürünü ve dinini incelemiş ve Müslüman toplumla etkileşimde bulunmuştur.
Napolyon’un, “Ben hiçkimseyim. Mısır’da Müslüman, burada ise Katolik’im.” şeklindeki söylemi, kendisinin Mısır’da İslam kültürüne saygı gösterdiğini ve onunla bir bağ kurduğunu ifade etmek amacıyla kullanılmıştır. Bu sözler, Napolyon’un Mısır deneyimlerinin ve İslam kültürüyle olan etkileşiminin izlerini yansıtabilir.
Ancak, Napolyon’un İslam’ın tam olarak içine girdiği veya Müslüman bir inanca dönüştüğü iddiaları doğrulanmamıştır. Napolyon’un Mısır’daki İslam kültürüyle olan temasları, daha çok bir gözlemci ve araştırmacı olarak gerçekleşmiştir. Kendisi, bu deneyimlerinin ardından Mısır’da İslam’ın önemini ve kültürel mirasını takdir etmiş olabilir, ancak kişisel dini inançları üzerinde net bir değişiklik yaşamamıştır.
Sürgün Hayatı Yaşamıştır
1814 yılında Napolyon Bonapart, yenilgi sonucu tahtından feragat etmek zorunda kalmış ve sürgüne gönderilmesine karar verilmiştir. Elba adasında sürgün hayatı yaşamıştır. Daha sonra 1815 yılında bu sürgünden kaçarak Fransa’ya geri dönmüş ve “Yüz Günlük” olarak adlandırılan son dönemini yaşamıştır.
IV. George İletilmeyen Mektubu
Waterloo’da ezici bir yenilgiyle karşılaşmasının ve tutsaklık döneminin ardından, geleceğin İngiliz hükümdarı IV. George, içinde bulunduğu durumu atlatmak için çaresizce bir mektup yazmıştır. Bu mektupta, Londra’nın taşrasında bir evde gözetim altında tutulma isteğini dile getirmiştir. Ancak ne yazık ki, bu mektup asla IV. George’a ulaştırılmamıştır.
Bunun sebebi, Napolyon’un İngiliz halkı üzerinde etkili olabileceği korkusudur. İngiliz hükümeti, Napolyon’un halkı manipüle etme potansiyelinden endişe ederek, bu mektubun George’a ulaşmasına izin vermemiştir. Sonuç olarak, Napolyon St. Helena adası olarak bilinen Atlantik Okyanusu’nun ortasına sürgüne gönderilmiştir.
Sürgün Yerini Korumak İçin Alınan Sıkı Önlemler
İngilizler, Napolyon’un son sürgün yerini korumak için son derece dikkatli önlemler almışlardı. St. Helena adası, gözlerden uzak, sarp kayalıklarla çevrili bir yerdi. Adada yaklaşık 500 top bulunuyordu ve yaklaşık 2.800 asker tarafından korunuyordu. Ayrıca, adanın çevresinde 11 gemi ve Atlantik Okyanusu’ndan 1.200 mil uzakta bulunan başka bir adadan getirilen bir kraliyet donanması filosu sürekli devriye geziyordu. Güney Amerika’dan gelen herhangi bir kurtarma girişimiyle başa çıkabilmek için daha fazla garnizon da adaya getirilmişti.
Gerçekten de İngiliz yönetiminin endişeleri boşa çıkmadı. Napolyon’un St. Helena’daki son altı yılı boyunca kaçış planları arasında tekneler, balonlar ve hatta ilkel denizaltılar bile bulunuyordu. İngiliz kaçakçı Tom Johnson, daha sonradan 1820 yılında İmparator’u kurtarmak için kendisine 40.000 sterlin teklif edildiğini iddia etti. Johnson’a göre, adaya tamamen su altından sızabilecek gövdeye sahip iki gemi ve kayalıkları tırmanmak için özel bir sandalye de kaçırma planına dâhildi. Ancak, bu planın ne kadar ileri gittiği ve Johnson’ın böyle bir anlaşmayı kabul edip etmediği net değildir. Ancak, eğer başarılı olsaydı, tarihteki en inanılmaz hapishane kaçışlarından birine imza atmış olacaktı.
Ölümünün Sebebi Mide Kanseri
Napolyon’un arsenik zehirlenmesiyle öldüğüne dair yaygın bir şehir efsanesi, gerçeklikten oldukça uzak görünmektedir. 1821 yılında vefatından sonra yapılan doktor raporları ve yapılan araştırmalar, ölümünün mide kanseri ile ilişkili olduğuna işaret etmektedir. Ayrıca, ölümünden sonra yapılan saç analizleri, büyük olasılıkla duvar kâğıtlarının sıcak ve nemli hava koşullarında yaydığı arsenik ile ilişkili olduğunu düşündürmektedir. Bu bulgular, Napolyon’un arsenik zehirlenmesi teorisinin temelsiz olduğunu göstermektedir.
Napolyon Evi
New Orleans’ın beşinci belediye başkanı Nicholas Girod, bir Fransa ve Napolyon hayranı olarak biliniyordu. Waterloo’daki tahttan feragat ettikten sonra, Napolyon’un İmparatorluk Koruması üyelerine Yeni Dünya’ya kaçmaları için yardım etmek istedi. Ayrıca, Girod’un aklında Napolyon’u NOLA’ya getirme planları da vardı.
1821 yılında belediye başkanlığından emekli olduktan sonra, Girod Chartres ve St. Louis Caddesi’nin köşesinde bulunan bir evi restore etmeye başladı. Söylediğine göre, bu ev Dominique You tarafından birkaç kaçış girişiminden sonra Napolyon’un evi olacaktı. Ancak, Napolyon o yıl öldüğünde, Girod ailesini bu binaya yerleştirdi. Bununla birlikte, bina hala bugün “Napolyon’un Evi” olarak bilinir.
