Öğretmenler Günü; öğretmenlik mesleğini icra eden ve bir nesli yetiştirme görevini üstlenen öğretmenleri onurlandırmak için, çeşitli etkinliklerin düzenlendiği bir kutlama günüdür. Dünyanın birçok ülkesinde ulusal bir etkinlik olarak kutlanan Öğretmenler Günü, birbirinden farklı tarihlerde kutlanmaktadır. Türkiye’de Öğretmenler Günü 24 Kasım iken, Dünya Öğretmenler Günü 5 Ekim’de kutlanır. Öğretmenler Günü’nün her ülkede farklı tarihlerde kutlanmasının, o ülkeler için ayrıca bir anlamı bulunmaktadır.
Birçok ülkede; 1994 yılından bu yana her yıl 5 Ekim günü UNESCO’nun tavsiyesiyle Öğretmenler Günü olarak kutlanmaktadır. 5 Ekim, 1966 yılında Paris’te gerçekleşen “Öğretmenlerin Statüsü Hükümetlerarası Özel Konferansı’nın sona erdiği gündür. Konferansta UNESCO ve ILO temsilcileri ‘’Öğretmenlerin Statüsü Tavsiyesini’’ oy birliği ile kabul etmiş ve o gün ‘’Dünya Öğretmenler Günü’’ olmuştur. Fakat ülkeler kendi kültürel ve tarihi özelliklerine, okulların tatil günlerine göre farklı tarihleri öğretmenler günü olarak benimsemiştir.
Öğretmenler Gününü Kutlayan Ülkeler
Türkiye
Türkiye’de Öğretmenler Günü, her yıl 24 Kasım’da kutlanmaktadır. Bu tarih, 24 Kasım 1928 yılında Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün Millet Mekteplerinin Başöğretmenliğini kabul ettiği gündür. Atatürk’ün Başöğretmen olduğu 24 Kasım; 1981’de Atatürk’ün 100. doğum yılı olan ‘Atatürk Yılı’nda, Kenan Evren tarafından Öğretmenler Günü olarak ilan edilmiştir.
Mustafa Kemal Atatürk’e 11 Kasım 1928 yılında, Bakanlar Kurulu tarafından yapılan toplantıda Millet Mektepleri Başöğretmenliği unvanı verilmiştir. Daha sonra bu unvan, 24 Kasım’da Millet Mektepleri Talimatnamesinin yayınlanmasıyla resmileşmiştir. 1981 yılında da onun Başöğretmen oluşunun yıldönümlerinin, ülke çapında Öğretmenler Günü olarak kutlanmasına karar verilmiştir. 26 Şubat 1981 yılında Resmi Gazetede yayınlanarak, Öğretmenler Günü’nün amaçları, kutlama komiteleri, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin esaslar belirlenmiştir.
24 Kasım’ı Öğretmenler Günü ilan eden dönemin Devlet Başkanı Orgeneral Kenan Evren, ilk 24 Kasım kutlama mesajında öğretmenlere şöyle seslenmiştir;
“Sevgili Öğretmenler,
24 Kasımlar sadece Öğretmenler Günü olarak anılmasın, bu gün aynı zamanda en büyük öğretmen Atatürk’ün ideallerinin gerçekleşmesi günü de olsun. Ayrıca bu gün; birlik, beraberlik ve bütünlük içinde yarının Türk çocuklarının Atatürk’ün özlediği şekilde yetiştirildiklerinin de ant günü olsun. Bu vesile ile hepinize mutlu ve aydınlık yarınlar diler, sevgiler sunarım.”
Hindistan
Hindistan’da Öğretmenler Günü, 5 Eylül tarihinde kutlanmaktadır. Bu tarih eski Hindistan devlet başkanı ve öğretmeni Dr. Sarvepalli Radhakrishnan’ın doğum günüdür. Dr. Radhakrishnan 1962 yılında Hindistan cumhurbaşkanı olmuştur. Bazı öğrencileri ve arkadaşları onun doğum gününü kutlamak için izin istemiştir. Dr. Radhakrishnan da cevap olarak “Benim doğum günümü ayrıca kutlamak yerine, 5 Eylül Öğretmenler Günü olarak kutlansa bu benim kendi gurur ayrıcalığım olur.” demiştir. O zamandan sonra Hindistan’da 5 Eylül Öğretmenler Günü olarak kutlanmaktadır.
Azerbaycan
Azerbaycan’da Dünya Öğretmenler Günü olarak kabul edilen 5 Ekim günü, her sene Öğretmenler Günü olarak kutlanmaktadır.
Avustralya
Avustralya, Dünya Öğretmenler Günü olan 5 Ekim’in okulun tatil olduğu güne denk gelmesi sebebiyle, her yıl Ekim ayının son cuma gününü, Öğretmenler Günü olarak kutlamaktadır.
Çek Cumhuriyeti
Çek Cumhuriyeti’nde Öğretmenler Günü, her yıl 28 Mart günü kutlanmaktadır. Bu tarih evrensel eğitimin ilk savunucularından olan Jan Amos Comenius’un doğum yıldönümüdür.
İran
İran’da Öğretmenler Günü, Murtaza Mutahhari’nin öldürülüş yıldönümü olan 2 Mayıs günü kutlanmaktadır. Murtaza Mutahhari; İranlı âlim, din bilgini, filozof, üniversite hocası ve siyasetçidir. Ali Şeriati’yle birlikte 1979 İran İslam Devrimi’nin entelektüel zemininin hazırlayıcılarındandır.
Peru
Peru’da Öğretmenler Günü, 1953 yılından bu yana 6 Temmuz günü kutlanmaktadır. 6 Temmuz tarihi ülkedeki ilk öğretmen okulunun kurulduğu tarihtir. Peru’nun bağımsızlığını kazanmasından sonra 6 Temmuz 1822’de kabul edilen bir yasa ile ilk öğretmen okulu açılmıştır.
Slovakya
Slovakya’da Öğretmenler Günü, 28 Mart gününde kutlanmaktadır. Bu tarih öğretmen, bilim insanı, eğitimci ve yazar olan Jan Amos Comenius’in doğum yıl dönümüdür. Comenius ulusların öğretmeni ya da modern eğitimin babası olarak bilinmektedir.
